Masowe protesty w Iranie, które rozpoczęły się 28 grudnia 2025 roku, przybierają na sile i ewoluują w wyraźny ruch polityczny. Początkowo skupione na problemach ekonomicznych, demonstracje zyskują coraz bardziej konkretny charakter, a hasła skandowane na ulicach odzwierciedlają rosnące niezadowolenie z polityki zagranicznej reżimu. Kluczowym symbolem tego zwrotu stało się hasło: “Ani Gaza, ani Liban! Moje życie dla Iranu!”, które wyraża frustrację społeczeństwa wobec finansowania konfliktów poza granicami kraju w obliczu wewnętrznych problemów.
Geneza Protestów i Sytuacja Ekonomiczna
Protesty w Iranie wybuchły na tle pogłębiającego się kryzysu ekonomicznego. Wysoka inflacja, rosnące ceny podstawowych produktów i spadek poziomu życia doprowadziły do powszechnego niezadowolenia. Według danych Human Rights Activists in Iran (HRAI), organizacji monitorującej sytuację w kraju, sytuacja ekonomiczna jest najgorsza od lat. Inflacja w 2025 roku osiągnęła poziom 45%, co znacząco ograniczyło siłę nabywczą obywateli.
Prezydent Masud Pezeszkian, pełniący jednocześnie funkcję szefa rządu, próbuje znaleźć rozwiązania, analizując nowy budżet, który ma wejść w życie 20 marca 2026 roku. Rozważane są nawet kredyty na zakup żywności, jednak perspektywy poprawy sytuacji w krótkim okresie wydają się ograniczone. Rząd stoi przed trudnym zadaniem pogodzenia potrzeb wewnętrznych z polityką zagraniczną, która pochłania znaczne środki finansowe.
Hasło “Ani Gaza, ani Liban!” – Symbol Zmiany
6 stycznia 2026 roku, w dzielnicy Yaft Abad w Teheranie, demonstranci skierowali swoje hasła bezpośrednio przeciwko polityce wspierania organizacji takich jak Hamas i Hezbollah. Skandowanie “Ani Gaza, ani Liban! Moje życie dla Iranu!” stało się symbolem sprzeciwu wobec wydawania ogromnych środków na konflikty poza granicami kraju, podczas gdy Irańczycy zmagają się z problemami ekonomicznymi. To hasło odzwierciedla rosnącą świadomość społeczną i krytyczne spojrzenie na priorytety reżimu.
Eksperci podkreślają, że to hasło jest przełomowe, ponieważ wskazuje na zmianę w postrzeganiu roli Iranu na arenie międzynarodowej. Do tej pory reżim prezentował się jako obrońca sprawy palestyńskiej i wspierający ruch oporu w Libanie. Teraz społeczeństwo wyraźnie daje do zrozumienia, że priorytetem jest poprawa warunków życia w Iranie, a nie finansowanie konfliktów w innych krajach.
Reakcja Reżimu i Spekulacje o Ucieczce Najwyższego Przywódcy
Najwyższy Przywódca, ajatollah Ali Chamenei, oskarża protestujących o bycie opłacanymi przez siły zewnętrzne. 4 stycznia 2026 roku brytyjski dziennik “The Times” opublikował informacje, powołując się na źródła wywiadowcze, o przygotowywanym przez Chameneiego “Planie B”, który zakłada ucieczkę do Moskwy wraz z najbliższymi współpracownikami. Podobne spekulacje pojawiały się już wcześniej, wskazując na Wenezuelę jako potencjalne miejsce schronienia.
Jednak wielu analityków kwestionuje wiarygodność tych doniesień. Uważają, że Chamenei, ze względu na swój wiek (86 lat) i autorytet religijny i polityczny, nie zgodziłby się na “tylne drzwi” i rezygnację z “wiecznej chwały męczeństwa”. Sytuacja jest dynamiczna i trudno przewidzieć, jak potoczą się dalsze wydarzenia. Kluczowym czynnikiem będzie wyłonienie się liderów protestów, którzy przedstawią konkretny plan dla kraju.
Potencjalne Scenariusze i Wymogi Przywództwa
Obecnie, według obserwatorów, z grona demonstrantów nie wyłonił się jeszcze wyraźny lider z jasno określonym systemem wartości i planem dla Iranu. Pierwszym i najważniejszym zadaniem dla przyszłego przywództwa powinno być rozwiązanie problemów ekonomicznych i okiełznanie inflacji. Bez tego jakiekolwiek zmiany polityczne będą trudne do zrealizowania.
Analitycy wskazują, że protesty w Iranie są największymi i najszerzej zakrojonymi od 2022 roku. Ich przebieg i skutki będą miały ogromny wpływ na sytuację w regionie Bliskiego Wschodu. Konieczne jest monitorowanie rozwoju wydarzeń i analizowanie motywacji oraz celów protestujących.
Sytuacja w Iranie jest niezwykle złożona i wymaga ostrożnej analizy. Hasło “Ani Gaza, ani Liban! Moje życie dla Iranu!” wyraża głębokie niezadowolenie społeczne i wskazuje na potrzebę zmiany priorytetów politycznych. Przyszłość Iranu zależy od tego, czy reżim będzie w stanie odpowiedzieć na te oczekiwania, czy też protesty doprowadzą do głębokich przemian.
Kluczowe jest zrozumienie, że protesty te nie są jedynie wyrazem frustracji ekonomicznej, ale również świadomym sprzeciwem wobec polityki zagranicznej reżimu. To przesunięcie w postrzeganiu problemów przez społeczeństwo może mieć długotrwałe konsekwencje dla Iranu i całego regionu.
Wydarzenia w Iranie pokazują, że kwestie ekonomiczne i polityczne są ze sobą ściśle powiązane. Bez poprawy warunków życia obywateli, jakiekolwiek próby utrzymania władzy będą skazane na porażkę. Hasło “Ani Gaza, ani Liban!” jest wyraźnym sygnałem, że społeczeństwo oczekuje zmiany kursu.
Przyszłość Iranu pozostaje niepewna, ale jedno jest pewne: protesty te stanowią ważny moment w historii kraju. Ich skutki będą odczuwalne przez długi czas, niezależnie od tego, jak potoczą się dalsze wydarzenia.
