Jakuck, stolica Republiki Sacha (Jakucji) w Rosji, od dziesięcioleci zmaga się z problemem braku stałego połączenia drogowego z resztą kraju. Ten brak, symbolizowany przez nieukończony most nad rzeką Leną, ma poważne konsekwencje dla mieszkańców, utrudniając dostęp do podstawowych usług i towarów. Sytuacja ta, szczególnie nasilająca się w okresach wiosennych roztopów i jesiennych zamrożeń, stawia pod znakiem zapytania przyszłość tego ważnego ośrodka wydobycia surowców.
Historia Niezrealizowanego Projektu
Pierwsze plany budowy mostu przez Lenę w rejonie Jakucka pojawiły się już pod koniec lat 80. XX wieku. Jednak upadek Związku Radzieckiego i związane z nim problemy finansowe sprawiły, że projekt został wstrzymany. W 2012 roku rząd Republiki Sacha (Jakucji) obiecał ukończenie inwestycji do 2016 roku, ale i te obietnice nie zostały spełnione. W 2014 roku prace ponownie wstrzymano, a w 2019 roku szacowany koszt budowy mostu osiągnął już 65 miliardów rubli (równowartość około 855 milionów dolarów). W 2024 roku rozpoczęto montaż elementów konstrukcyjnych, jednak postęp prac pozostaje niepewny.
Przyczyny opóźnień i wstrzymywania projektu są złożone. Oprócz problemów finansowych, istotną rolę odegrały zmiany polityczne, w tym aneksja Krymu, która mogła wpłynąć na priorytety budżetowe rządu federalnego. Obecnie, w kontekście trwającej wojny na Ukrainie, pojawiają się podejrzenia, że fundusze przeznaczone na budowę mostu mogły zostać przekierowane na inne cele. Jak powiedziała aktywistka Sargylana Kondakova dla “The Moscow Times”: “Wszyscy rozumiemy, na co dziś idą federalne pieniądze”.
Życie Bez Mostu: Codzienne Wyzwania Mieszkańców
Brak mostu nad Leną oznacza, że Jakuck jest odcięty od reszty Rosji przez znaczną część roku. Wiosną, podczas roztopów, rzeka staje się nieprzejezdna, a latem jedyną możliwością transportu są promy. Mieszkańcy są zmuszeni do ryzykownych przepraw przez rzekę lub płacenia wysokich opłat za korzystanie z promów. “Dwa razy w roku nie mamy innego wyboru, jak płacić ogromne sumy monopolistom obsługującym przeprawy” – dodaje jedna z mieszkanek. Opłaty za przeprawę mogą sięgać 60 tysięcy rubli, co stanowi znaczące obciążenie dla budżetów domowych.
Konsekwencje braku stałego połączenia drogowego są odczuwalne w wielu dziedzinach życia. Utrudniony dostęp do towarów, paliwa i usług medycznych stanowi poważny problem, szczególnie dla osób starszych, chorych i rodzin z małymi dziećmi. “Tylko ci, którzy musieli stać w długiej kolejce samochodów, mogą naprawdę zrozumieć, jak to jest, gdy pojazdy z noworodkami, starszymi pasażerami dochodzącymi do siebie po operacjach i wyczerpanymi, sfrustrowanymi kierowcami pieką się godzinami w letnim upale” – relacjonuje mieszkanka Jakucka.
Ekstremalne Warunki Klimatyczne i Wyzwania Inżynieryjne
Budowa mostu nad Leną to wyzwanie inżynieryjne ze względu na ekstremalne warunki klimatyczne panujące w Jakucku. Miasto to najzimniejszy duży ośrodek miejski na świecie, gdzie temperatury mogą spadać nawet do -60 stopni Celsjusza zimą, a latem osiągać 40 stopni Celsjusza. Viliua Choinova, ekspertka, podkreśla: “Most Leński to z technicznego punktu widzenia skomplikowana konstrukcja. Sam zakres temperatur jest ekstremalny: latem może osiągnąć 40 st. C, a zimą spaść do minus 60 st. C”. Te ekstremalne wahania temperatur stanowią poważne wyzwanie dla trwałości i bezpieczeństwa konstrukcji mostu.
Republika Jakucji jest bogata w zasoby naturalne, takie jak diamenty, gaz ziemny i ropa naftowa. Jednak większość zysków z eksploatacji tych zasobów trafia do rządu federalnego w Moskwie, co budzi niezadowolenie wśród mieszkańców regionu. Brak inwestycji w infrastrukturę, takich jak budowa mostu, pogłębia poczucie marginalizacji i nierówności. Obecnie, w obliczu wojny na Ukrainie, priorytety budżetowe uległy zmianie, a przyszłość projektu mostu pozostaje niepewna. Jak stwierdziła aktywistka: “Dopóki trwa wojna, nie sądzę, by realne było twierdzenie, że ten megaprojekt zostanie ukończony. Ludzie nie przejmują się już nawet tym mostem. Teraz martwią się o to, żeby mieć co nakryć do stołu i pieniądze na szkołę dla dzieci”.
Szacowany koszt budowy mostu wzrósł z 65 miliardów rubli (855 milionów dolarów) do 130 miliardów rubli (1,7 miliarda dolarów). Ten wzrost kosztów, w połączeniu z niepewną sytuacją geopolityczną i ekonomiczną, stawia pod znakiem zapytania możliwość ukończenia inwestycji w najbliższej przyszłości. Brak mostu nad Leną pozostaje symbolem odcięcia Jakucka od reszty Rosji i stanowi poważne wyzwanie dla rozwoju regionu.
Przyszłość mieszkańców Jakucka w dużej mierze zależy od decyzji rządu federalnego dotyczących inwestycji w infrastrukturę. Ukończenie budowy mostu nad Leną nie tylko poprawiłoby dostęp do podstawowych usług i towarów, ale także wzmocniłoby gospodarkę regionu i poprawiło jakość życia mieszkańców. Jednak w obecnej sytuacji, priorytety rządu wydają się być inne, co budzi obawy o przyszłość tego ważnego projektu.
