W 2026 roku Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) rozpocznie szczegółową weryfikację deklaracji podatkowych PIT złożonych przez osoby samotnie wychowujące dzieci. Celem tych działań jest sprawdzenie, czy podatnicy faktycznie spełniają warunki uprawniające do korzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania, w tym podwójnej kwoty wolnej od podatku oraz korzystniejszej metody obliczania zobowiązania podatkowego. Ta kompleksowa kontrola rozliczeń ma na celu zapewnienie prawidłowego i zgodnego z prawem poboru podatków.
Szczegółowa analiza rozliczeń podatkowych – co warto wiedzieć?
Weryfikacja rozliczeń rozpocznie się w 2026 roku i będzie prowadzona na terenie całego kraju. Ministerstwo Finansów podkreśla, że działania te wynikają z analizy ryzyka wystąpienia nieprawidłowości w deklaracjach podatkowych. „Działania weryfikacyjne rozliczeń podatkowych podejmowane są na podstawie analizy ryzyka wystąpienia nieprawidłowości” – informuje KAS. Kontrole nie będą jednak automatyczne dla wszystkich osób korzystających z ulgi dla samotnych rodziców. KAS zaznacza, że „sam fakt skorzystania z ulgi dla samotnych rodziców nie wiąże się z automatycznym wszczęciem czynności sprawdzających, czy kontroli”.
Kontrola dotknie przede wszystkim osoby, których sytuacja budzi wątpliwości, np. w przypadku braku dokumentów potwierdzających status samotnego rodzica. Weryfikacja będzie obejmować m.in. sprawdzenie, czy podatnik faktycznie samotnie wychowuje dziecko, czy nie pozostaje w związku małżeńskim lub konkubinacie, które wykluczają możliwość korzystania z ulgi. Kluczowe będzie udokumentowanie braku alimentów lub ich niewystarczającej wysokości. Weryfikacja może również dotyczyć osób, które po rozwodzie ponownie zawarły związek małżeński lub rozpoczęły współżycie w konkubinacie.
Podstawą prawną do korzystania z preferencyjnych zasad opodatkowania dla osób samotnie wychowujących dzieci są przepisy zawarte w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), konkretnie art. 6 ust. 4c i 4d. Zgodnie z tymi przepisami, samotny rodzic ma prawo do podwójnej kwoty wolnej od podatku, która w 2026 roku wyniesie 60 tys. zł. Oznacza to, że dochód do tej kwoty jest zwolniony z podatku. Dodatkowo, samotny rodzic może wybrać korzystniejszą metodę obliczania podatku.
Kto jest objęty weryfikacją rozliczeń?
Weryfikacja dotyczy szerokiego grona podatników, w tym osób rozwiedzionych, wdowców i wdówców, a także osób, które nigdy nie były w związku małżeńskim, ale samotnie wychowują dzieci. Szczególny nacisk zostanie położony na osoby, które w przeszłości korzystały z ulgi dla samotnych rodziców, ale ich sytuacja uległa zmianie. Kontrola obejmie również osoby, które w deklaracji podatkowej wskazały, że są samotnie wychowujące dziecko, ale nie przedstawiły odpowiednich dokumentów potwierdzających ten status.
Kluczową kwestią jest definicja „samotnego rodzica” w rozumieniu przepisów podatkowych. Osoba samotnie wychowująca dziecko to osoba, która nie jest w związku małżeńskim i nie pozostaje w konkubinacie, a także nie otrzymuje alimentów na dziecko od drugiego rodzica lub otrzymuje alimenty w wysokości niewystarczającej do pokrycia kosztów utrzymania dziecka. W przypadku braku alimentów lub ich niewystarczającej wysokości, podatnik musi udokumentować tę sytuację odpowiednimi dokumentami, np. orzeczeniem sądu lub zaświadczeniem z komornika.
Weryfikacja rozliczeń będzie prowadzona przez KAS, która ma prawo żądać od podatników przedstawienia dokumentów potwierdzających ich sytuację finansową i rodzinną. Podatnicy będą mieli obowiązek udzielenia odpowiedzi na pytania zadawane przez KAS oraz przedstawienia wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Niezastosowanie się do tych obowiązków może skutkować nałożeniem kary grzywny.
Konsekwencje nieprawidłowego rozliczenia podatku
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu podatkowym, podatnik będzie zobowiązany do złożenia korekty PIT i dopłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę. W skrajnych przypadkach, gdy nieprawidłowości będą wynikały z umyślnego działania, KAS może wszcząć postępowanie karne. Wysokość dopłaty podatku będzie zależała od wysokości nieprawidłowo odliczonej kwoty oraz od okresu, za który dotyczy nieprawidłowe rozliczenie.
Przykładowo, jeśli podatnik nieprawidłowo skorzystał z ulgi dla samotnych rodziców i dopłacił podatek w wysokości 3,6 tys. zł, będzie zobowiązany do uiszczenia tej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę. W przypadku, gdy podatnik złoży korektę PIT w terminie, odsetki za zwłokę mogą zostać umorzone. Jednakże, w przypadku zwłoki w złożeniu korekty PIT, odsetki za zwłokę będą naliczane od dnia następnego po upływie terminu płatności podatku.
KAS przypomina, że każdy, kto korzysta z ulg podatkowych, musi faktycznie spełniać ustawowe warunki do skorzystania z tych ulg oraz posiadać odpowiednią dokumentację, która potwierdza spełnianie tych warunków. „Każdy, kto korzysta z ww. rozwiązań, musi faktycznie spełniać ustawowe warunki do skorzystania z ulg oraz posiadać odpowiednią dokumentację, która potwierdza spełnianie tych warunków” – podkreśla KAS. Dlatego też, osoby samotnie wychowujące dzieci powinny dokładnie sprawdzić swoje rozliczenia podatkowe i upewnić się, że spełniają wszystkie warunki do korzystania z ulgi dla samotnych rodziców.
Warto pamiętać, że weryfikacja rozliczeń rozpocznie się 20 lutego 2026 roku. Podatnicy powinni być przygotowani na ewentualne wezwania ze strony KAS i mieć pod ręką wszystkie niezbędne dokumenty potwierdzające ich sytuację finansową i rodzinną. Dokładne przygotowanie do kontroli może pomóc uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji i zapewnić prawidłowe rozliczenie podatku.
Prawidłowe rozliczenie podatku jest obowiązkiem każdego podatnika. W przypadku wątpliwości, warto skonsultować się z doradcą podatkowym, który pomoże w prawidłowym wypełnieniu deklaracji podatkowej i uniknięciu błędów. Weryfikacja rozliczeń przez KAS ma na celu zapewnienie sprawiedliwego i równego traktowania wszystkich podatników.
