Ukraina, w dniu 6 grudnia 2025 roku, ogłosiła przyznanie licencji na eksploatację złoża litu “Dobra”, położonego w centralnej części kraju. Decyzja ta, podana do wiadomości publicznej przez “New York Times”, wywołuje dyskusję na temat zmieniającej się dynamiki relacji gospodarczych między Kijowem a Waszyngtonem. Wśród inwestorów zwycięskiego konsorcjum znajduje się Ronald S. Lauder, znany miliarder i wieloletni przyjaciel byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych, Donalda Trumpa.
Złoże “Dobra”: Kluczowy zasób w kontekście globalnego rynku litu
Złoże litu “Dobra” jest uznawane za jedno z najważniejszych zasobów tego surowca na terytorium Ukrainy. Lit jest kluczowym elementem w produkcji baterii elektrycznych, a jego znaczenie w kontekście globalnej transformacji energetycznej stale rośnie. Według szacunków Geological Survey of Ukraine, złoże “Dobra” zawiera około 250 tysięcy ton litu, co plasuje je w czołówce zasobów tego surowca w Europie. Ukraina posiada znaczne zasoby litu, które do tej pory pozostawały w dużej mierze niewykorzystane.
Zwycięskie konsorcjum, które otrzymało licencję, składa się z TechMet, firmy energetycznej, oraz Ronalda S. Laudera. TechMet posiada udziały częściowo należące do Amerykańskiej Korporacji Finansowania Rozwoju Międzynarodowego (DFC), utworzonej podczas pierwszej kadencji prezydentury Donalda Trumpa. DFC, zgodnie z informacjami zawartymi na stronie korporacji (www.DFC.gov), ma na celu finansowanie projektów w krajach rozwijających się, wspierając jednocześnie interesy gospodarcze Stanów Zjednoczonych. Ukraina, w kontekście pozyskiwania inwestycji, postrzega DFC jako potencjalnego partnera strategicznego.
Relacje Trump-Lauder i ich wpływ na decyzję inwestycyjną
Ronald S. Lauder i Donald Trump znają się od czasów studiów, a ich współpraca biznesowa jest dobrze udokumentowana. Lauder, spadkobierca fortuny kosmetycznej Estée Lauder, jest znanym filantropem i aktywistą politycznym. Jego bliskie relacje z Trumpem, jak podkreśla “New York Times”, mogły wpłynąć na proces wyboru konsorcjum. Członkowie ukraińskiej komisji przetargowej, cytowani przez “New York Times”, potwierdzają, że konsorcjum spełniło większość kryteriów przetargowych, jednak nie wykluczają, że współpraca z inwestorami związanymi z administracją Trumpa może być dla Ukrainy strategicznym krokiem w budowaniu relacji z Waszyngtonem. Ukraina dąży do wzmocnienia pozycji na arenie międzynarodowej poprzez nawiązywanie strategicznych partnerstw.
Według nieoficjalnych informacji, podczas spotkania prezydentów Zełenskiego i Trumpa na Florydzie, Trump podkreślał potencjał gospodarczy Ukrainy, mówiąc: “Jest mnóstwo bogactwa do zdobycia”. Ta wypowiedź, jak zauważają analitycy, odzwierciedla zmieniający się charakter relacji między oboma krajami, które coraz bardziej koncentrują się na korzyściach gospodarczych. Ukraina potrzebuje inwestycji zagranicznych, aby odbudować gospodarkę po konflikcie.
Transakcyjny charakter relacji USA-Ukraina: Zmiana priorytetów?
W ostatnich miesiącach administracja USA skupiła się na możliwościach inwestycyjnych w Ukrainie, jednocześnie ograniczając pomoc wojskową. Podpisana w ubiegłym roku umowa między USA i Ukrainą przyznała amerykańskim firmom udziały w ukraińskich zasobach mineralnych. W ramach tej umowy powołano wspólny fundusz inwestycyjny, który ma finansować projekty związane z wydobyciem surowców. Złoże litu “Dobra” stało się pilotażowym projektem tej współpracy. Ukraina oczekuje, że ten projekt pokaże, iż jest w stanie dostarczyć realne korzyści gospodarcze.
Kijów liczy na wsparcie USA w rozmowach pokojowych z Rosją oraz na amerykańskie zaangażowanie w powojenny plan odbudowy kraju, którego koszt prezydent Wołodymyr Zełenski oszacował na 800 miliardów dolarów. Jednakże, jak wskazują eksperci, administracja USA coraz bardziej stawia na korzyści ekonomiczne wynikające ze współpracy z Ukrainą. Ukraina zdaje sobie sprawę, że pozyskanie inwestycji jest kluczowe dla przyszłej stabilizacji gospodarczej.
Implikacje dla rynku litu i geopolityki
Decyzja o przyznaniu licencji na eksploatację złoża litu “Dobra” ma potencjalne implikacje dla globalnego rynku litu. Ukraina, dzięki swoim zasobom, może stać się ważnym dostawcą tego surowca, zmniejszając zależność od dominujących graczy, takich jak Australia i Chile. Wzrost podaży litu może wpłynąć na ceny baterii elektrycznych i przyspieszyć transformację energetyczną. Ukraina dąży do dywersyfikacji swojej gospodarki i zwiększenia eksportu surowców.
Ponadto, transakcja ta może mieć wpływ na geopolityczną sytuację w regionie. Wzrost zaangażowania USA w ukraiński sektor surowcowy może wzmocnić pozycję Ukrainy w relacjach z Rosją. Jednakże, jak ostrzegają analitycy, transakcja ta może również wywołać napięcia, szczególnie jeśli Rosja uzna ją za ingerencję w swoje strefy wpływów. Ukraina musi uwzględniać ryzyko geopolityczne związane z pozyskiwaniem inwestycji zagranicznych.
Podsumowując, przyznanie licencji na eksploatację złoża litu “Dobra” jest znaczącym wydarzeniem, które odzwierciedla zmieniający się charakter relacji między Ukrainą a USA. Transakcja ta, choć potencjalnie korzystna dla obu stron, wiąże się z ryzykiem geopolitycznym i wymaga starannego zarządzania. Ukraina stoi przed wyzwaniem wykorzystania swoich zasobów naturalnych w sposób zrównoważony i strategiczny.
