6 grudnia 2025 roku, Warszawa – Rosnący poziom wydatków na prezenty świąteczne, w połączeniu z presją społeczną i marketingową, prowadzi do niepokojącego trendu: coraz więcej Polaków decyduje się na zaciągnięcie kredytów i pożyczek, aby sprostać oczekiwaniom. Analiza danych z badania ARC Rynek i Opinia, opublikowanego w “Rzeczpospolitej”, wskazuje na pogłębiającą się komercjalizację świąt i jej wpływ na finanse osobiste.
Komercjalizacja świąt: Dane i fakty
Według najnowszych danych, statystyczny Polak planuje wydać na prezenty świąteczne średnio 798,2 zł. Ten trend jest szczególnie widoczny w kontekście ogólnej sytuacji gospodarczej, gdzie wiele osób deklaruje chęć ograniczenia wydatków. Niemniej jednak, pozycja “prezenty” wydaje się być wyjątkowo odporna na cięcia budżetowe. Badanie ARC Rynek i Opinia wykazało, że tylko 17% respondentów planuje zmniejszyć budżet na upominki, podczas gdy aż 27% zamierza go zwiększyć, a 56% utrzymać na poziomie roku 2024.
Trend ten jest napędzany przez kilka czynników. Po pierwsze, silna kultura obdarowywania, potwierdzona badaniem prof. Dominiki Maison, gdzie 77% Polaków deklaruje radość z dawania prezentów. Po drugie, skuteczna kampania marketingowa, która kreuje obraz świąt jako czasu intensywnych zakupów i obdarowywania się. Po trzecie, presja społeczna, która skłania do podążania za innymi i nie odstępowania od przyjętych norm.
Finansowe konsekwencje świątecznego zadłużania
Najbardziej niepokojący aspekt tego trendu to rosnąca liczba osób decydujących się na finansowanie świątecznych zakupów za pomocą kredytów i pożyczek. Według “Rzeczpospolitej”, kilkanaście procent badanych planuje skorzystać z tej formy finansowania. Należy pamiętać, że kredyty i pożyczki wiążą się z dodatkowymi kosztami, takimi jak odsetki i prowizje, które mogą znacząco obciążyć domowy budżet. Długotrwałe zadłużenie, nawet na niewielkie kwoty, może prowadzić do problemów finansowych i ograniczyć możliwości inwestycyjne w przyszłości.
Analiza danych z Biura Informacji Kredytowej (BIK) z ostatnich lat pokazuje, że zadłużenie Polaków wzrasta, a świąteczny okres jest jednym z tych, w których odnotowuje się znaczący wzrost liczby zaciąganych zobowiązań. Wzrost zadłużenia w okresie świątecznym jest szczególnie niebezpieczny dla osób o niskich dochodach, które mogą mieć trudności ze spłatą zaciągniętych zobowiązań.
Preferencje prezentowe: Pieniądze wciąż na topie
Badanie prof. Dominiki Maison ujawniło również preferencje prezentowe Polaków. Najczęściej wymarzoną pod choinką jest gotówka – wskazało to co piąty respondent. Na drugim miejscu znalazły się książki (18%), a na trzecim elektronika (14%). Ten trend wskazuje na pragmatyczne podejście do prezentów, gdzie coraz więcej osób preferuje otrzymywanie pieniędzy, które mogą przeznaczyć na własne potrzeby lub spłatę zobowiązań.
Warto zauważyć, że preferencje prezentowe różnią się w zależności od grupy wiekowej i płci. Młodsze osoby częściej życzą sobie elektronikę i gadżety, podczas gdy starsze osoby preferują praktyczne prezenty, takie jak odzież, obuwie czy artykuły gospodarstwa domowego. Zrozumienie preferencji obdarowywanej osoby może pomóc w uniknięciu niepotrzebnych wydatków i znalezieniu prezentu, który rzeczywiście sprawi radość.
Wpływ inflacji na świąteczne wydatki
Wzrost inflacji w 2024 i 2025 roku niewątpliwie wpłynął na świąteczne wydatki Polaków. Wzrost cen produktów i usług sprawił, że za tę samą kwotę można kupić mniej prezentów. Mimo to, jak wskazują badania, większość osób nie rezygnuje z obdarowywania się, a jedynie szuka sposobów na ograniczenie wydatków, np. poprzez kupowanie tańszych prezentów lub robienie prezentów własnoręcznie.
Inflacja zmusza konsumentów do bardziej świadomych decyzji zakupowych. Coraz więcej osób porównuje ceny w różnych sklepach, szuka promocji i rabatów, a także rozważa zakup prezentów poza sezonem, kiedy są one tańsze. Świadome zakupy to klucz do uniknięcia niepotrzebnego zadłużenia i utrzymania stabilności finansowej.
Prognozy na przyszłość i rekomendacje
Trend komercjalizacji świąt i rosnącego zadłużenia na prezenty wydaje się być trwały. Aby przeciwdziałać negatywnym skutkom tego zjawiska, konieczna jest edukacja finansowa społeczeństwa oraz promowanie wartości niematerialnych, takich jak spędzanie czasu z rodziną i przyjaciółmi. Edukacja finansowa powinna być wprowadzona do programów szkolnych i skierowana do wszystkich grup wiekowych.
Rekomendacje dla konsumentów: planuj budżet na prezenty z wyprzedzeniem, porównuj ceny, szukaj promocji, rozważ robienie prezentów własnoręcznie, unikaj zaciągania kredytów i pożyczek na prezenty, skup się na wartościach niematerialnych. Odpowiedzialne podejście do finansów to klucz do spokojnych i radosnych świąt.
Trend ten wymaga ciągłej obserwacji i analizy. Konieczne jest monitorowanie danych dotyczących zadłużenia Polaków, preferencji prezentowych oraz wpływu inflacji na świąteczne wydatki. Regularna analiza danych pozwoli na podejmowanie odpowiednich działań i minimalizowanie negatywnych skutków komercjalizacji świąt.
