Semen Głuzman, wybitny ukraiński psychiatra, sowiecki dysydent i więzień polityczny, zmarł 6 grudnia 2023 roku w Kijowie w wieku 79 lat. Jego życie było symbolem walki o prawdę, godność człowieka i niezależność myśli w czasach represji. Głuzman przez lata przeciwstawiał się komunistycznej psychiatrii represyjnej, narażając się na prześladowania i więzienie. Jego śmierć jest ogromną stratą dla środowiska psychiatrycznego i społeczności praw człowieka na Ukrainie i poza nią.
Aresztowanie i lata w łagrach – Walka z systemem
Semen Głuzman został aresztowany w 1972 roku w związku z publikacjami w podziemnej prasie. Był oskarżony o antyradziecką działalność, a w rzeczywistości – o odwagę wyrażania własnych poglądów i krytykę systemu. Skazany na łagier oraz zesłanie, spędził wiele lat w sowieckich więzieniach i obozach pracy. To właśnie tam, w ekstremalnych warunkach, Głuzman jeszcze bardziej utwierdził się w przekonaniu o konieczności walki z totalitaryzmem i obrony praw człowieka. Nie poddał się presji i nie wyrzekł się swoich przekonań, co czyni go postacią niezwykle inspirującą.
W 1971 roku Głuzman przeprowadził niezależną, zaoczną ekspertyzę psychiatryczną generała Petra Hryhorenki, krytyka systemu radzieckiego. Hryhorenko został uznany przez władze za paranoika i umieszczony w szpitalu psychiatrycznym. Głuzman, wbrew oficjalnej diagnozie, stwierdził, że Hryhorenko jest psychicznie zdrowy, co było aktem odwagi i sprzeciwu wobec polityki represji. Ten czyn pokazał, jak Głuzman był gotów bronić prawdy, nawet w obliczu poważnych konsekwencji.
Powrót do działalności i reforma psychiatrii – Budowanie wolnej Ukrainy
Po zwolnieniu z więzienia w 1982 roku, Semen Głuzman powrócił do działalności zawodowej i publicystycznej. Nie zapomniał o latach spędzonych w niewoli i kontynuował walkę o prawa człowieka i reformę psychiatrii. W 1991 roku został sekretarzem Stowarzyszenia Psychiatrów Ukrainy, gdzie aktywnie działał na rzecz poprawy jakości opieki psychiatrycznej i ochrony praw pacjentów. Jego doświadczenie i wiedza były niezwykle cenne w procesie budowania niezależnej Ukrainy.
Głuzman był jednym z autorów Ustawy Ukrainy o pomocy psychiatrycznej, która wprowadziła nowe standardy w zakresie leczenia i ochrony praw osób z zaburzeniami psychicznymi. Ustawa ta była przełomem w ukraińskim systemie opieki zdrowotnej i stanowiła ważny krok w kierunku humanizacji psychiatrii. Nie można zapomnieć o jego wkładzie w rozwój psychiatrii na Ukrainie. Jego praca przyczyniła się do wyeliminowania praktyk komunistycznej psychiatrii represyjnej i stworzenia systemu opartego na szacunku dla godności pacjenta.
Międzynarodowe uznanie i działalność ekspercka
Działalność Semena Głuzmana zyskała uznanie na arenie międzynarodowej. W latach 1998-1999 pełnił funkcję eksperta ONZ, gdzie dzielił się swoim doświadczeniem i wiedzą na temat praw człowieka i psychiatrii. Współpracował również z renomowanymi organizacjami psychiatrycznymi, takimi jak Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne, Królewskie Kolegium Psychiatrów Wielkiej Brytanii, Kanadyjskie Towarzystwo Psychiatryczne oraz Niemieckie Towarzystwo Psychiatrii i Neurologii. Jego głos był ceniony przez środowisko międzynarodowe, a jego opinie miały wpływ na kształtowanie polityki w zakresie ochrony praw człowieka i psychiatrii.
Głuzman był nie tylko wybitnym psychiatrą, ale także odważnym działaczem na rzecz praw człowieka. Jego życie było przykładem poświęcenia i determinacji w walce o wolność i sprawiedliwość. Nie bał się sprzeciwiać systemowi, nawet w obliczu poważnych konsekwencji. Jego działalność zainspirowała wielu ludzi do walki o swoje prawa i do obrony wartości demokratycznych. Nie można przecenić jego wkładu w rozwój społeczeństwa obywatelskiego na Ukrainie.
Dziedzictwo Semena Głuzmana – Pamięć o walce o prawdę
Śmierć Semena Głuzmana to ogromna strata dla Ukrainy i dla całego świata. Jego życie i działalność pozostaną inspiracją dla przyszłych pokoleń. Nie zapomnimy o jego odwadze, determinacji i poświęceniu w walce o prawdę i godność człowieka. Jego praca nad reformą psychiatrii i ochroną praw pacjentów będzie kontynuowana przez jego uczniów i współpracowników. Niech jego pamięć będzie błogosławiona.
Semen Głuzman był postacią wyjątkową, która przez całe życie walczyła o swoje przekonania. Jego historia jest dowodem na to, że nawet w najtrudniejszych czasach można zachować godność i bronić praw człowieka. Niech jego przykład będzie dla nas wszystkich lekcją odwagi i determinacji. Jego dziedzictwo będzie żyło w sercach tych, którzy cenią wolność i sprawiedliwość.
Jego walka z komunistyczną psychiatrią represyjną jest ważnym przypomnieniem o zagrożeniach, jakie niesie ze sobą wykorzystywanie medycyny do celów politycznych. Musimy być czujni i bronić niezależności psychiatrii oraz praw pacjentów. Nie możemy pozwolić na to, aby historia się powtórzyła. Pamięć o Semenie Głuzmanie powinna być przestrogą dla przyszłych pokoleń.
Semen Głuzman zmarł w wieku 79 lat, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo. Jego życie było poświęcone walce o prawdę, godność człowieka i niezależność myśli. Nie zapomnimy o jego odwadze i determinacji.
