Politycy z partii Polska 2050 ponownie złożyli w Sejmie projekt ustawy podnoszącej akcyzę na alkohol, mając nadzieję na pozyskanie dodatkowych środków dla Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Ten ruch, zapowiedziany już wcześniej, ma na celu zwiększenie odpowiedzialności konsumentów za koszty leczenia chorób związanych z nadużywaniem alkoholu oraz wzmocnienie finansowania profilaktyki i terapii uzależnień. Projekt ten został złożony 6 grudnia 2025 roku, po tym jak poprzednia wersja ustawy została zawetowana przez prezydenta Karola Nawrockiego w grudniu ubiegłego roku.
Historia projektu i prezydenckie weto
Pierwsza próba wprowadzenia podwyżki akcyzy na alkohol miała miejsce w ubiegłym roku, jednak spotkała się z negatywną reakcją prezydenta Nawrockiego. Głównym zarzutem było, jak argumentował prezydent, sięganie po środki finansowe obywateli zamiast skupienia się na zwalczaniu nielegalnych praktyk VAT-owskich. Prezydent Nawrocki podkreślił, że priorytetem powinno być wyeliminowanie szarej strefy i oszustw podatkowych, a nie obciążanie konsumentów dodatkowymi kosztami.
Partia Polska 2050 nie zrezygnowała jednak z pomysłu i po konsultacjach oraz wprowadzeniu pewnych modyfikacji, ponownie przedstawiła projekt ustawy. Wioleta Tomczak, jedna z inicjatorek projektu, podkreśliła, że celem jest zwiększenie odpowiedzialności konsumentów za koszty leczenia związane z nadużywaniem alkoholu. „W końcu konsumenci produktów alkoholowych będą ponosili większą odpowiedzialność, także fiskalną za to, żeby ponieść koszty swojego leczenia” – podkreśliła Tomczak.
Dlaczego podwyżka akcyzy? Uzasadnienie i cele ustawy
Głównym celem ustawy jest pozyskanie dodatkowych środków finansowych dla NFZ, które zostaną przeznaczone na poprawę jakości i dostępności usług medycznych związanych z leczeniem chorób wywołanych nadużywaniem alkoholu. Alkoholizm jest poważnym problemem społecznym w Polsce, generującym ogromne koszty dla systemu ochrony zdrowia. Dodatkowe środki z akcyzy mają być wykorzystane na finansowanie programów profilaktycznych, terapii uzależnień oraz badań naukowych w tej dziedzinie.
Kamil Wnuk, parlamentarzysta z Polski 2050, zwrócił uwagę na powszechność problemu alkoholizmu i potrzebę ponadpartyjnego podejścia do jego rozwiązania. „Alkoholizm to jest choroba, która nie ma poglądów politycznych. My jako wyraziste centrum liczymy na poparcie zarówno prawicy, jak i lewicy. Wspólnie pomóżmy Polakom, pokonajmy tę chorobę” – mówił Wnuk. Partia Polska 2050 liczy na szerokie poparcie dla projektu, argumentując, że walka z alkoholizmem powinna być priorytetem dla wszystkich sił politycznych.
Kto stoi za projektem i jakie są oczekiwania?
Projekt ustawy został złożony przez grupę parlamentarzystów z partii Polska 2050, w składzie: Karol Nawrocki, Wioleta Tomczak, Kamil Wnuk i Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Partia ta od dłuższego czasu podkreśla potrzebę wzmocnienia systemu ochrony zdrowia i zwiększenia odpowiedzialności finansowej konsumentów za swoje nawyki. Oczekuje się, że ustawa, po ewentualnym uchwaleniu, przyniesie znaczne korzyści dla NFZ i pozwoli na poprawę jakości opieki medycznej dla osób uzależnionych od alkoholu.
Wpływ podwyżki akcyzy na ceny alkoholu w Polsce jest trudny do jednoznacznego oszacowania, jednak eksperci przewidują, że ceny mogą wzrosnąć o kilka procent. Partia Polska 2050 podkreśla, że celem nie jest zniechęcanie do spożywania alkoholu, ale zwiększenie świadomości konsumentów na temat jego szkodliwości i ponoszenie przez nich części kosztów leczenia związanych z jego nadużywaniem. Projekt ustawy ma na celu stworzenie bardziej sprawiedliwego systemu, w którym osoby spożywające alkohol ponoszą większą odpowiedzialność za swoje zdrowie i koszty leczenia.
Harmonogram i perspektywy wejścia ustawy w życie
Po złożeniu projektu w Sejmie, rozpocznie się proces legislacyjny, który obejmuje m.in. opiniowanie przez komisje parlamentarne, debatę plenarną i głosowanie. Jeśli projekt zostanie uchwalony przez Sejm, trafi do Senatu, gdzie również przejdzie proces legislacyjny. Po uzyskaniu akceptacji Senatu, ustawa zostanie skierowana do podpisu prezydenta.
Zgodnie z planem, nowe regulacje wejdą w życie po pół roku od dnia uchwalenia. Ten okres ma na celu umożliwienie producentom i dystrybutorom alkoholu dostosowanie się do nowych przepisów oraz poinformowanie konsumentów o zmianach w cenach. Partia Polska 2050 wyraża nadzieję, że ustawa zostanie szybko uchwalona i przyczyni się do poprawy sytuacji w polskim systemie ochrony zdrowia.
Skutki dla systemu ochrony zdrowia w Polsce
Dodatkowe środki z akcyzy na alkohol mają zostać przeznaczone na konkretne cele związane z ochroną zdrowia, takie jak finansowanie programów profilaktycznych, terapii uzależnień oraz badań naukowych. NFZ planuje wykorzystać te środki na rozbudowę sieci poradni leczenia uzależnień, zwiększenie dostępności terapii farmakologicznej i psychologicznej oraz prowadzenie kampanii edukacyjnych skierowanych do społeczeństwa. Poprawa dostępności do leczenia uzależnień jest kluczowa dla zmniejszenia negatywnych skutków alkoholizmu dla zdrowia publicznego.
Wprowadzenie podwyżki akcyzy na alkohol w Polsce jest elementem szerszej strategii mającej na celu ograniczenie spożycia alkoholu i zmniejszenie jego szkodliwego wpływu na społeczeństwo. Oprócz działań legislacyjnych, ważne jest również prowadzenie kampanii edukacyjnych, wspieranie programów profilaktycznych oraz zwiększanie świadomości na temat zagrożeń związanych z nadużywaniem alkoholu. Długoterminowym celem jest stworzenie społeczeństwa, w którym spożycie alkoholu jest umiarkowane i odpowiedzialne.
Podsumowując, projekt ustawy podnoszącej akcyzę na alkohol w Polsce, złożony przez partię Polska 2050, stanowi ważny krok w kierunku wzmocnienia systemu ochrony zdrowia i walki z alkoholizmem. Decyzja o ponownym złożeniu projektu po prezydenckim wecie świadczy o determinacji partii w dążeniu do realizacji tego celu. Przyszłość ustawy zależy od poparcia parlamentu i prezydenta, jednak jej potencjalne korzyści dla zdrowia publicznego są niepodważalne.
