Od 2025 roku w Polsce trwa dyskusja na temat rozszerzenia dodatku dopełniającego do renty socjalnej na osoby z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji, które pobierają świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Obecnie, ponad 100 tysięcy osób czeka na decyzję, która ma wyrównać szanse i zapewnić im godne życie. Problem polega na nierównym traktowaniu osób w identycznej sytuacji zdrowotnej, w zależności od historii ich zatrudnienia.
Geneza Problemu i Nierówności Świadczeń
W 2025 roku wprowadzono dodatek dopełniający do renty socjalnej, mający na celu podniesienie łącznej kwoty świadczeń dla osób z rentą socjalną. Dodatek ten miał zapewnić minimalny poziom dochodów, umożliwiający zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednakże, osoby z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji pobierające rentę z ZUS zostały wykluczone z tego wsparcia. To doprowadziło do sytuacji, w której osoby w identycznej sytuacji zdrowotnej otrzymują zupełnie różne świadczenia.
Różnica w wysokości świadczeń jest znacząca. Osoby pobierające rentę socjalną z dodatkiem dopełniającym mogą otrzymać nawet 4826 zł miesięcznie, podczas gdy osoby z rentą z ZUS i tym samym orzeczeniem otrzymują jedynie 2226 zł. Ta dysproporcja wywołuje frustrację i poczucie niesprawiedliwości wśród osób niepełnosprawnych. Jak podkreślał Łukasz Krasoń, ówczesny wiceminister rodziny: “”Analogiczne rozwiązanie zaproponujemy względem osób na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. W odczuciu Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych sytuacje tych osób są bardzo zbliżone””.
Przeszkody w Rozszerzeniu Dodatku i Ograniczenia Budżetowe
Rozszerzenie dodatku dopełniającego na osoby pobierające rentę z ZUS napotyka na poważne przeszkody, głównie związane z ograniczeniami budżetowymi Ministerstwa Finansów. Szacuje się, że wdrożenie tego rozwiązania wymagałoby dodatkowych 3 mld zł w budżecie państwa. Ministerstwo Finansów wyraża obawy dotyczące wpływu tego wydatku na stabilność finansów publicznych. Dodatkowo, proces analizy prawnej i legislacyjnej związany z rozszerzeniem dodatku jest skomplikowany i czasochłonny.
Kluczową kwestią jest również znalezienie odpowiedniego mechanizmu finansowania dodatku. Rozważane są różne opcje, takie jak zwiększenie podatków, ograniczenie innych wydatków budżetowych lub wykorzystanie środków z Funduszu Solidarnościowego. Jednakże, każda z tych opcji wiąże się z pewnymi kompromisami i może spotkać się z oporem społecznym. Obecnie, termin rozszerzenia dodatku jest niepewny i szacowany jest na koniec 2026 lub 2027 roku.
Skutki Opóźnienia i Reakcje Społeczne
Opóźnienie w rozszerzeniu dodatku dopełniającego ma poważne konsekwencje dla osób z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Niskie świadczenia utrudniają im zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takich jak jedzenie, mieszkanie i leczenie. To prowadzi do pogorszenia ich stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, a także do pogłębienia ubóstwa i wykluczenia społecznego.
Sytuacja ta wywołała protesty społeczne i petycje do Sejmu. Organizacje pozarządowe działające na rzecz osób niepełnosprawnych apelują do władz o szybkie rozwiązanie problemu i zapewnienie równego traktowania wszystkich osób w identycznej sytuacji. Wiele osób wyraża frustrację i zniechęcenie brakiem postępów w tej sprawie. Ponad 100 tysięcy osób nadal czeka na decyzję, która może znacząco poprawić ich jakość życia.
Dodatek Dopełniający – Szczegóły i Kwoty Świadczeń
Dodatek dopełniający do renty socjalnej, wprowadzony w 2025 roku, ma na celu podniesienie minimalnego świadczenia do określonego poziomu. Wysokość dodatku jest uzależniona od wysokości renty socjalnej i wynosi maksymalnie 2600 zł miesięcznie. Osoby, które otrzymują rentę socjalną w wysokości poniżej 2520 zł, otrzymują dodatek w wysokości różnicy między tą kwotą a ich rentą. Osoby, które otrzymują rentę socjalną w wysokości powyżej 2520 zł, nie otrzymują dodatku.
Rozszerzenie dodatku na osoby z rentą z ZUS miałoby zapewnić im podobne świadczenie, w wysokości maksymalnie 2610,72 zł. Oznacza to, że osoby, które otrzymują rentę z ZUS w wysokości poniżej tej kwoty, otrzymałyby dodatek w wysokości różnicy. To z pewnością poprawiłoby ich sytuację finansową i umożliwiło im godne życie. Kluczowe jest, aby proces rozszerzenia dodatku był sprawiedliwy i transparentny, a wszystkie osoby spełniające kryteria otrzymały wsparcie.
Przyszłość Rozwiązania i Potrzebne Działania
Rozwiązanie problemu nierówności w świadczeniach wymaga podjęcia konkretnych działań przez rząd i parlament. Przede wszystkim, konieczne jest znalezienie odpowiedniego źródła finansowania dodatku dopełniającego dla osób z rentą z ZUS. Należy również przeprowadzić szczegółową analizę prawną i legislacyjną, aby zapewnić, że rozszerzenie dodatku jest zgodne z prawem i nie budzi wątpliwości.
Ważne jest również prowadzenie dialogu z organizacjami pozarządowymi i przedstawicielami osób niepełnosprawnych. Ich opinie i doświadczenia mogą być cenne przy opracowywaniu i wdrażaniu rozwiązania. Ostatecznie, celem powinno być zapewnienie równego traktowania wszystkich osób w identycznej sytuacji zdrowotnej i umożliwienie im godnego życia. 100 tysięcy osób w Polsce wciąż czeka na sprawiedliwość i wsparcie.
