6 grudnia 2025 roku, Katowice – Zarejestrowano gwałtowny wzrost liczby przypadków zespołu neuronalnego X (ZNX) wśród dzieci w wieku od 5 do 12 lat w regionie Górnośląskim. Do tej pory potwierdzono 37 przypadków, a służby medyczne prowadzą intensywne badania epidemiologiczne w celu ustalenia przyczyny tego niepokojącego zjawiska. Choroba ta, dotychczas uważana za niezwykle rzadką, dotyka głównie dzieci, a jej objawy obejmują osłabienie mięśni, problemy z koordynacją ruchową i zaburzenia mowy. Wzrost zachorowań budzi poważny niepokój wśród lekarzy i rodziców, którzy obawiają się o zdrowie swoich dzieci.
Co to jest Zespół Neuronalny X i jakie są jego objawy?
Zespół Neuronalny X (ZNX) to rzadka choroba neurologiczna, której etiologia pozostaje nieznana. Uważa się, że jest to schorzenie autoimmunologiczne, w którym układ odpornościowy atakuje komórki nerwowe. Objawy ZNX są zróżnicowane i mogą się różnić w zależności od stopnia zaawansowania choroby. W początkowej fazie choroby dzieci mogą odczuwać zmęczenie, osłabienie mięśni i trudności z koncentracją. W miarę postępu choroby pojawiają się poważniejsze objawy, takie jak problemy z koordynacją ruchową, zaburzenia mowy, trudności z połykaniem, a w skrajnych przypadkach – paraliż. Diagnoza ZNX jest trudna, ponieważ objawy choroby mogą przypominać inne schorzenia neurologiczne. Wymaga ona przeprowadzenia szeregu badań, w tym rezonansu magnetycznego mózgu i rdzenia kręgowego, analizy płynu mózgowo-rdzeniowego oraz badań elektrofizjologicznych.
Pierwsze przypadki w regionie Górnośląskim zostały zgłoszone 20 listopada 2025 roku. Początkowo uważano je za sporadyczne incydenty, jednak w ciągu kolejnych dwóch tygodni liczba zachorowań zaczęła gwałtownie rosnąć. Wszystkie dotknięte dzieci mieszkają w promieniu 50 kilometrów od Katowic. Średnia wieku pacjentów wynosi 8 lat, a w większości przypadków choroba wystąpiła u dzieci uczęszczających do szkół podstawowych. Służby sanitarne prowadzą wywiady środowiskowe w celu zidentyfikowania potencjalnych czynników ryzyka. Dotychczas nie udało się ustalić żadnego wspólnego czynnika, który mógłby tłumaczyć wzrost zachorowań.
Reakcja służb medycznych i obawy rodziców
Władze lokalne i służby medyczne podjęły natychmiastowe działania w celu opanowania sytuacji. Zorganizowano specjalne punkty konsultacyjne, w których dzieci z objawami ZNX mogą otrzymać szybką diagnozę i leczenie. Szpitale w Katowicach, Bytomiu i Gliwicach przygotowały dodatkowe miejsca dla pacjentów z ZNX. Władze apelują do rodziców o zachowanie spokoju i niezwłoczne zgłaszanie się do lekarza w przypadku wystąpienia u dziecka niepokojących objawów. „Rozumiemy obawy rodziców, ale chcemy zapewnić, że służby medyczne robią wszystko, co w ich mocy, aby zidentyfikować przyczynę choroby i zapewnić dzieciom najlepszą możliwą opiekę” – powiedział dr Jan Kowalski, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Katowicach.
Rodzice wyrażają rosnący niepokój i frustrację brakiem jasnych odpowiedzi na temat przyczyny choroby. W mediach społecznościowych powstały grupy wsparcia, w których rodzice dzielą się swoimi doświadczeniami i obawami. Niektórzy rodzice obawiają się, że choroba może być spowodowana zanieczyszczeniem środowiska lub nieprawidłowościami w szczepieniach. „Jestem przerażona. Moje dziecko nagle zaczęło mieć problemy z chodzeniem i mówieniem. Lekarze nie wiedzą, co się dzieje. Czuję się bezradna” – powiedziała pani Anna Nowak, matka 7-letniego chłopca z ZNX. Służby sanitarne stanowczo zaprzeczają, aby choroba była związana ze szczepieniami.
Prowadzone badania i możliwe scenariusze
Zespół ekspertów z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach prowadzi intensywne badania epidemiologiczne i laboratoryjne w celu ustalenia przyczyny wzrostu zachorowań na ZNX. Badacze analizują próbki krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego od pacjentów z ZNX, a także próbki środowiskowe z miejsc zamieszkania dzieci. Podejrzewa się, że choroba może być spowodowana działaniem nieznanego wirusa lub toksyny. Inną hipotezą jest możliwość wystąpienia mutacji genetycznej, która zwiększa podatność na ZNX. „Pracujemy na pełnych obrotach, aby znaleźć odpowiedź na to pytanie. To jest dla nas priorytet” – powiedział prof. Piotr Zieliński, kierownik zespołu badawczego. Badania mają na celu również zidentyfikowanie potencjalnych czynników ryzyka, które mogłyby przyczynić się do rozwoju choroby.
Władze lokalne rozważają wprowadzenie dodatkowych środków ostrożności, takich jak ograniczenie kontaktów społecznych w szkołach i przedszkolach. Jednak eksperci ostrzegają, że takie działania mogą mieć negatywny wpływ na rozwój społeczny i emocjonalny dzieci. „Musimy znaleźć równowagę między ochroną zdrowia publicznego a zapewnieniem dzieciom normalnego życia” – powiedział dr Marek Wiśniewski, specjalista ds. zdrowia publicznego. W przypadku potwierdzenia, że choroba jest spowodowana działaniem wirusa lub toksyny, konieczne może być wprowadzenie kwarantanny i szczepień ochronnych. Rodzice powinni być przygotowani na możliwość wprowadzenia takich środków.
Znaczenie wczesnej diagnozy i leczenia
Wczesna diagnoza i leczenie są kluczowe dla poprawy rokowania u pacjentów z ZNX. Im szybciej choroba zostanie zdiagnozowana, tym większe szanse na zahamowanie jej postępu i zapobieżenie poważnym powikłaniom. Leczenie ZNX obejmuje stosowanie leków immunosupresyjnych, które mają na celu osłabienie układu odpornościowego i zapobieżenie atakowi na komórki nerwowe. W niektórych przypadkach konieczne może być również zastosowanie fizjoterapii i terapii zajęciowej w celu poprawy funkcji ruchowych i koordynacji. Rodzice powinni ściśle współpracować z lekarzami i przestrzegać zaleceń dotyczących leczenia i rehabilitacji. „Regularne wizyty kontrolne i przestrzeganie zaleceń lekarskich są niezbędne dla zapewnienia dziecku najlepszej możliwej opieki” – podkreśla dr Anna Lewandowska, neurolog dziecięcy.
Sytuacja w regionie Górnośląskim jest monitorowana na bieżąco przez Ministerstwo Zdrowia i Światową Organizację Zdrowia. Władze zapewniają, że wszystkie niezbędne zasoby są mobilizowane w celu opanowania sytuacji. Rodzice powinni być na bieżąco informowani o rozwoju sytuacji i przestrzegać zaleceń służb medycznych. Ważne jest, aby pamiętać, że ZNX jest chorobą rzadką i że większość dzieci z objawami nie cierpi na tę chorobę. Jednak w przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Rodzice powinni również dbać o zdrowy styl życia swoich dzieci, w tym o prawidłowe odżywianie, regularną aktywność fizyczną i odpowiednią ilość snu.
W tej trudnej sytuacji kluczowe jest wsparcie dla rodzin dotkniętych chorobą. Organizacje pozarządowe oferują pomoc psychologiczną i materialną dla rodziców i dzieci z ZNX. Ważne jest, aby pamiętać, że nie są Państwo sami. Znajdź pomoc i wsparcie dla rodzin z chorymi dziećmi. Dowiedz się więcej o rzadkich chorobach neurologicznych.
