Zmiana nazwiska po rozwodzie stanie się znacznie łatwiejsza i szybsza dzięki nowej e-usłudze, którą planuje wprowadzić Ministerstwo Cyfryzacji. Projekt ustawy umożliwiający złożenie oświadczenia o powrocie do panieńskiego nazwiska online trafił do konsultacji publicznych 17 czerwca 2025 roku. To przełom dla tysięcy Polaków, którzy co roku przechodzą przez ten proces.
Kluczowe Informacje o Nadchodzącej Zmianie
Nowa regulacja jest częścią szerszego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem rejestrów publicznych opartych na systemie rejestrów państwowych. Celem jest nie tylko uproszczenie procedury powrotu do nazwiska sprzed ślubu, ale również usprawnienie funkcjonowania kluczowych rejestrów, takich jak PESEL, rejestr stanu cywilnego oraz Rejestr Dokumentów Paszportowych. Zmiana ta ma na celu ograniczenie biurokracji i zwiększenie efektywności działania polskiej administracji.
Obecnie, zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, osoba rozwiedziona, która zmieniła nazwisko w wyniku zawarcia małżeństwa, ma prawo w ciągu roku od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego powrócić do nazwiska panieńskiego. Wymaga to złożenia oświadczenia osobiście przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem. Zmiana ta eliminuje konieczność osobistej wizyty w urzędzie, co jest szczególnie ważne dla osób mieszkających daleko od urzędu lub mających ograniczoną możliwość poruszania się.
Statystyki Mówią Same za Siebie
W 2023 roku z możliwości powrotu do nazwiska panieńskiego skorzystało 11 tysięcy osób. W 2024 roku liczba ta wzrosła do 11,7 tysiąca. Te liczby pokazują, jak popularna jest ta opcja wśród osób po rozwodzie. Ministerstwo Cyfryzacji spodziewa się, że nowa e-usługa jeszcze bardziej zwiększy dostępność tej procedury. Zmiana w sposobie składania oświadczeń ma zachęcić więcej osób do skorzystania z przysługującego im prawa.
Projekt ustawy nie ogranicza się jedynie do kwestii nazwiska. Zawiera również inne istotne zmiany, takie jak umożliwienie dokonania wymeldowania przez dowolny organ gminny, a nie tylko przez urząd właściwy dla dotychczasowego miejsca zamieszkania. To kolejna propozycja mająca na celu uproszczenie procedur administracyjnych i poprawę komfortu obywateli.
Ograniczenie Numerów PESEL dla Cudzoziemców – Kolejny Element Zmiany
Kolejnym istotnym elementem nowelizacji jest ograniczenie nadawania numerów PESEL cudzoziemcom. Numer ten miałby być przyznawany tylko w uzasadnionych przypadkach, a nie automatycznie, jak to często ma miejsce obecnie. Celem jest wyeliminowanie sytuacji, w których numer PESEL jest nadawany jedynie w celu potwierdzenia profilu zaufanego. Dodatkowo, w rejestrze PESEL będą gromadzone informacje o rodzaju dokumentów tożsamości i obywatelstwie cudzoziemców. Zmiana ta ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa i kontroli nad danymi osobowymi.
Nowelizacja przewiduje również ułatwienia dla sądów. Dzięki decyzji ministra cyfryzacji, sądy będą mogły uzyskać dostęp do danych z kluczowych rejestrów, takich jak PESEL, rejestr dokumentów paszportowych, rejestr dowodów osobistych oraz rejestr stanu cywilnego. Co istotne, dostęp do tych danych będzie możliwy bez konieczności składania oddzielnych wniosków w każdym przypadku. Zmiana ta znacząco usprawni pracę sądów i przyspieszy proces rozpatrywania spraw.
Jak Będzie Działać Nowa E-Usługa?
Szczegóły techniczne dotyczące działania nowej e-usługi nie zostały jeszcze w pełni ujawnione. Jednakże, Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada, że proces składania oświadczenia o powrocie do nazwiska panieńskiego będzie prosty i intuicyjny. Użytkownicy będą mogli złożyć wniosek online, korzystając z profilu zaufanego lub e-dowodu. Zmiana ta ma na celu uczynienie procedury dostępną dla każdego, niezależnie od jego umiejętności cyfrowych.
Projekt ustawy pozostaje obecnie na etapie konsultacji publicznych. Autorzy projektu zachęcają obywateli do zgłaszania uwag i sugestii, które mogą przyczynić się do udoskonalenia nowej regulacji. Ostateczna wersja ustawy powinna zostać przyjęta przez Sejm i Senat w ciągu najbliższych miesięcy. Zmiana w prawie wejdzie w życie po jej opublikowaniu w Dzienniku Ustaw.
Warto podkreślić, że nowelizacja przepisów jest częścią szerszej strategii cyfryzacji administracji publicznej w Polsce. Ministerstwo Cyfryzacji konsekwentnie wprowadza nowe e-usługi, które mają na celu ułatwienie obywatelom załatwiania spraw urzędowych online. Zmiana ta jest kolejnym krokiem w kierunku budowy nowoczesnego i efektywnego państwa.
Nowe rozwiązania mają nie tylko usprawnić funkcjonowanie administracji, ale również poprawić komfort życia obywateli. Ograniczenie konieczności osobistych wizyt w urzędach, uproszczenie procedur oraz zwiększenie dostępności usług online to kluczowe elementy strategii cyfryzacji. Zmiana ta ma realny wpływ na codzienne życie Polaków.
Podsumowując, nowa e-usługa umożliwiająca złożenie oświadczenia o powrocie do nazwiska panieńskiego online to ważny krok w kierunku cyfryzacji administracji publicznej w Polsce. Zmiana ta przyniesie korzyści zarówno obywatelom, jak i urzędnikom, usprawniając procesy i zwiększając efektywność działania państwa.
