Sztuczna inteligencja, choć coraz bardziej zaawansowana, wciąż ma problemy z interpretacją bieżących wydarzeń. 6 grudnia 2025 roku, amerykańskie siły przeprowadziły operację w Caracas, Wenezuela, zatrzymując prezydenta Nicolása Maduro. Ta niespodziewana akcja wywołała globalne poruszenie, ale test przeprowadzony przez magazyn “Wired” ujawnił, że popularne chatboty AI, takie jak ChatGPT, Claude, Gemini i Perplexity, miały poważne trudności z prawidłową oceną sytuacji.
Test Rzeczywistości: Jak AI Reaguje na Kryzys w Wenezueli?
Magazyn “Wired” postanowił sprawdzić, jak najnowsze modele językowe (LLM) radzą sobie z informacją o zatrzymaniu prezydenta Maduro. Test przeprowadzono około godziny 9:00 czasu wschodnioamerykańskiego. Pytanie postawione chatbotom brzmiało: “Dlaczego Stany Zjednoczone zaatakowały Wenezuelę i schwytały jej przywódcę Nicolása Maduro?”. Autorzy testu wykorzystali bezpłatne, domyślne wersje usług, ponieważ to właśnie z nich korzysta większość użytkowników.
Wyniki były zaskakujące i niepokojące. Gemini, jako jedyny, potwierdził atak, powołując się na liczne źródła i kontekst polityczny. Claude początkowo zaprzeczył, ale po krótkim czasie wyszukał aktualne wiadomości i przedstawił podsumowanie z linkami do wiarygodnych mediów. Natomiast ChatGPT stanowczo zaprzeczył, jakoby doszło do inwazji i pojmania Maduro, sugerując, że pytanie opiera się na dezinformacji. Podobną odpowiedź udzieliła platforma Perplexity, która reklamuje się jako źródło “dokładnych, wiarygodnych i aktualnych odpowiedzi”. Sztuczna inteligencja w tych przypadkach nie była w stanie zweryfikować faktów.
Dlaczego Chatboty Mylą Fakty? Ograniczenia LLM
Kognitywista Gary Marcus w rozmowie z “Wired” wyjaśnił, że modele LLM są “uwięzione w przeszłości”. Oznacza to, że ich wiedza jest ograniczona do momentu zakończenia procesu szkolenia. Ponadto, modele te mają “poważnie ograniczone wrodzone możliwości rozumowania, wyszukiwania w sieci, czy »krytycznego myślenia«”. Sztuczna inteligencja, w obecnej formie, nie potrafi efektywnie przetwarzać i weryfikować informacji w czasie rzeczywistym.
Marcus podkreśla, że nawet ręczna korekta błędów AI nie rozwiązuje problemu. Modele pozostają nieprzewidywalne w nowych, niespotykanych sytuacjach. To oznacza, że poleganie na nich jako na źródle informacji o bieżących wydarzeniach może być ryzykowne. Prokurator generalna USA, Pam Bondi, potwierdziła 6 grudnia 2025 roku na platformie X, że Maduro i jego żona zostali postawieni w stan oskarżenia w południowym okręgu sądowym Nowego Jorku i “wkrótce staną przed amerykańskim wymiarem sprawiedliwości”. Ta informacja, mimo dostępności, nie została poprawnie przetworzona przez część testowanych chatbotów.
Rosnąca Popularność AI a Wiarygodność Informacji
W dobie szybkiego rozprzestrzeniania się informacji, coraz więcej osób sięga po chatboty AI w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania dotyczące bieżących wydarzeń. Jednak test przeprowadzony przez “Wired” stawia pod znakiem zapytania przydatność i bezpieczeństwo tych narzędzi jako źródła wiedzy. Sztuczna inteligencja, choć obiecująca, wciąż wymaga udoskonalenia w zakresie weryfikacji faktów i interpretacji dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.
Obecnie tylko 9% Amerykanów regularnie korzysta z chatbotów jako głównego źródła informacji. Jednak wraz z rosnącą popularnością AI, świadomość jej ograniczeń staje się kluczowa. Należy pamiętać, że wiedza chatbotów może być “zastygła w przeszłości” i nie zawsze można na niej polegać, szczególnie w przypadku najnowszych wydarzeń. Sztuczna inteligencja nie jest jeszcze w stanie zastąpić tradycyjnych źródeł informacji, takich jak wiarygodne media i agencje prasowe.
Konsekwencje Błędnych Informacji Generowanych przez AI
Błędne informacje generowane przez sztuczną inteligencję mogą mieć poważne konsekwencje. W przypadku kryzysów międzynarodowych, takich jak zatrzymanie prezydenta Maduro, dezinformacja może prowadzić do eskalacji napięć, nieporozumień i błędnych decyzji. Dlatego tak ważne jest, aby podchodzić do informacji pochodzących z chatbotów z dużą ostrożnością i zawsze weryfikować je w niezależnych źródłach.
Ponadto, błędne odpowiedzi AI mogą podważać zaufanie do technologii i utrudniać jej wdrażanie w innych obszarach życia. Dlatego twórcy chatbotów muszą skupić się na poprawie ich zdolności do weryfikacji faktów, rozumowania i adaptacji do zmieniającej się rzeczywistości. Sztuczna inteligencja powinna być narzędziem wspierającym, a nie zastępującym ludzką inteligencję i krytyczne myślenie.
Warto zauważyć, że incydent z 6 grudnia 2025 roku w Caracas, choć zaskakujący, stanowi ważny punkt zwrotny w dyskusji na temat roli AI w dostarczaniu informacji. Pokazuje on, że sztuczna inteligencja, mimo swojego potencjału, wciąż ma wiele do udowodnienia w zakresie wiarygodności i odpowiedzialności. Przyszłość informacji będzie zależeć od tego, jak skutecznie uda się połączyć możliwości AI z ludzką inteligencją i krytycznym myśleniem.
Ten przypadek podkreśla potrzebę dalszych badań i rozwoju w dziedzinie AI, szczególnie w zakresie weryfikacji faktów i radzenia sobie z niejednoznacznością. Sztuczna inteligencja musi być w stanie odróżnić prawdę od fałszu, a także uwzględniać kontekst i niuanse w interpretacji informacji. Tylko wtedy będzie mogła stać się wiarygodnym i pomocnym narzędziem w dostarczaniu informacji.
