Wdrożenie nowego cyfrowego systemu kontroli wjazdu i wyjazdu (Entry/Exit System – EES) w Unii Europejskiej, rozpoczęte 12 października 2025 roku, napotyka na szereg problemów technicznych w kilku krajach członkowskich. Te trudności mogą skutkować znacznymi opóźnieniami na granicach, szczególnie w szczycie sezonu podróżniczego. System EES ma zastąpić tradycyjne stemplowanie paszportów, wprowadzając weryfikację tożsamości na podstawie danych biometrycznych.
Wprowadzenie EES: Rewolucja w Kontroli Granicznej?
Komisja Europejska (KE) oficjalnie rozpoczęła wdrażanie systemu EES 12 października 2025 roku, a pełne wdrożenie planowane jest na 10 kwietnia. System ten ma na celu automatyzację procesu rejestracji wjazdu i wyjazdu osób spoza Unii Europejskiej. EES będzie wykorzystywał dane biometryczne, takie jak zdjęcia twarzy i odciski palców, do weryfikacji tożsamości podróżnych. Dodatkowo, system będzie rejestrował odmowy wjazdu, co ma zwiększyć bezpieczeństwo wewnętrzne UE. Wdrożenie EES jest prawnym warunkiem wstępnym wyznaczonym przez KE, aby ustalić datę uruchomienia systemu.
Guillaume Mercier, rzecznik KE, potwierdził, że wdrożenie tak dużego systemu jest złożonym zadaniem. „Wdrożenie tak dużego systemu jest bardzo złożonym zadaniem. W kilku państwach członkowskich wykryto trudności techniczne i KE pozostaje z nimi w ścisłym kontakcie” – powiedział Mercier. KE monitoruje uważnie stan wdrażania systemu na szczeblu krajowym i dba o jego sprawne funkcjonowanie. Państwa członkowskie strefy Schengen pracują intensywnie nad zapewnieniem pełnej gotowości przed 10 kwietnia.
Problemy Techniczne i Ich Skutki
W kilku krajach UE zgłoszono problemy techniczne z nowym systemem EES, co bezpośrednio przekłada się na wydłużone czasy oczekiwania na kontrolę paszportową. Obecnie, czas oczekiwania na kontrolę może wynosić do 2 godzin, a w szczycie sezonu letniego szacuje się, że może on wzrosnąć nawet do 4 godzin. Te opóźnienia stanowią poważne wyzwanie dla podróżnych, szczególnie tych korzystających z lotów. Linie lotnicze i lotniska są bezpośrednio dotknięte tymi problemami, ponieważ muszą dostosować swoje procedury i zasoby, aby poradzić sobie z dłuższymi kolejkami. Utrudnienia te mogą być szczególnie odczuwalne w popularnych turystycznie regionach.
Szacuje się, że około 35% podróżnych może doświadczyć opóźnień związanych z nowym systemem. Ponadto, około 50% podróżnych może napotkać na problemy z prawidłowym działaniem systemów biometrycznych, co dodatkowo wydłuży czas kontroli. System EES ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa, ale jego wdrożenie wiąże się z pewnymi niedogodnościami dla podróżnych. KE podkreśla, że pracuje nad rozwiązaniem problemów technicznych i minimalizacją negatywnych skutków dla podróżujących. Ważne jest, aby podróżni byli przygotowani na dłuższe czasy oczekiwania i mieli przy sobie wszystkie niezbędne dokumenty.
Jak Działa System EES?
System EES działa na zasadzie automatycznej rejestracji wjazdu i wyjazdu osób spoza UE. Podczas przekraczania granicy, dane biometryczne podróżnego (zdjęcie twarzy i odciski palców) są skanowane i przechowywane w centralnej bazie danych. System porównuje te dane z istniejącymi rekordami, aby zweryfikować tożsamość podróżnego i sprawdzić, czy nie przekroczył dopuszczalnego okresu pobytu w strefie Schengen. EES rejestruje również odmowy wjazdu, co pozwala na lepszą kontrolę granic i zapobieganie nielegalnej imigracji. Dane przechowywane w systemie EES są chronione zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych.
System EES ma na celu zastąpienie tradycyjnych stempli w paszportach, co ma przyspieszyć proces kontroli granicznej w dłuższej perspektywie. Jednak w początkowej fazie wdrożenia, ze względu na problemy techniczne, proces ten może być wolniejszy. Ważne jest, aby podróżni zapoznali się z nowymi procedurami i przygotowali się na ewentualne opóźnienia. KE zaleca, aby podróżni sprawdzili aktualne informacje dotyczące systemu EES na stronach internetowych odpowiednich służb granicznych i linii lotniczych. System EES jest częścią szerszego programu UE mającego na celu wzmocnienie kontroli granic i poprawę bezpieczeństwa wewnętrznego.
Wyzwania i Perspektywy na Przyszłość
Największym wyzwaniem związanym z wdrożeniem systemu EES jest zapewnienie jego stabilnego i niezawodnego działania. Problemy techniczne, które wystąpiły w kilku krajach UE, pokazują, że wdrożenie tak złożonego systemu wymaga starannego planowania i testowania. KE i państwa członkowskie muszą współpracować, aby szybko rozwiązać te problemy i zminimalizować negatywne skutki dla podróżnych. W przyszłości, system EES może zostać zintegrowany z innymi systemami kontroli granicznej, takimi jak Europejski System Informacji i Autoryzacji Podróży (ETIAS). Integracja ta ma na celu jeszcze bardziej usprawnienie procesu kontroli granicznej i zwiększenie bezpieczeństwa.
System EES jest ważnym krokiem w kierunku modernizacji kontroli granicznej w UE. Pomimo początkowych trudności, system ten ma potencjał, aby poprawić bezpieczeństwo i ułatwić podróżowanie. Kluczem do sukcesu jest skuteczne rozwiązanie problemów technicznych i zapewnienie odpowiedniego wsparcia dla podróżnych. Wraz z pełnym wdrożeniem systemu EES, podróżni będą musieli przyzwyczaić się do nowych procedur i przygotować się na dłuższe czasy oczekiwania na kontrolę paszportową. System EES jest dowodem na to, że technologia może odgrywać ważną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i ułatwianiu podróżowania.
Podsumowując, wdrożenie systemu EES jest procesem złożonym i wymagającym. Problemy techniczne, które wystąpiły w kilku krajach UE, pokazują, że wdrożenie tak dużego systemu wymaga starannego planowania i testowania. Mimo tych trudności, system EES ma potencjał, aby poprawić bezpieczeństwo i ułatwić podróżowanie w przyszłości.
