Gawkowski: 6 grudnia 2025 roku Komisja Europejska ogłosiła alokację ponad 400 miliardów euro z Europejskiego Funduszu Konkurencyjności na inwestycje w transformację cyfrową i przestrzeń kosmiczną. Ta strategiczna decyzja, podkreślana przez wicepremiera i wiceministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego, ma na celu wzmocnienie suwerenności technologicznej Unii Europejskiej i poprawę jej konkurencyjności na globalnym rynku.
Inwestycje w innowacje: Program Horyzont Europa
W ramach programu Horyzont Europa, aż 175 miliardów euro zostanie przeznaczonych na finansowanie prac nad innowacjami światowej klasy. Gawkowski: podkreśla, że Europa stawia na innowacyjność i skok technologiczny, a programy te mają wzmocnić kompetencje państw członkowskich i umożliwić im konkurowanie z globalnymi liderami technologicznymi. Inwestycje te obejmują szeroki zakres obszarów, od sztucznej inteligencji (AI) po rozwój półprzewodników i budowę centrów danych.
Komisja Europejska dąży do zwiększenia udziału Unii w globalnej produkcji półprzewodników do 20% do roku 2030. Ten cel jest realizowany poprzez Europejski Akt w sprawie czipów, który ma na celu wzmocnienie łańcuchów dostaw i uniezależnienie UE od zewnętrznych dostawców. Gawkowski: zauważa, że budowa kompetencji cyfrowych jest jedynym sposobem na zachowanie suwerenności technologicznej.
Budowa europejskich fabryk AI: InvestAI
W 2024 roku Komisja Europejska rozpoczęła proces wspierania budowy europejskich fabryk AI, infrastruktury niezbędnej do treningu dużych modeli i zaawansowanych systemów uczenia maszynowego na europejskim sprzęcie. Obecnie funkcjonuje 19 fabryk AI w 16 państwach członkowskich, w tym dwie w Polsce. Instrument InvestAI przewiduje fundusz o wartości 20 miliardów euro na utworzenie do pięciu gigafabryk AI.
Dr Maciej Kawecki, prezes Instytutu Lema, dyrektor Centrum Innowacji Uniwersytetu WSB Merito w Warszawie, pozytywnie ocenia działania Unii Europejskiej w zakresie wsparcia innowacyjności. Zauważa, że obecna relacja między UE a Stanami Zjednoczonymi, a także administracja Donalda Trumpa, wymusza na Europie skupienie się na własnych kompetencjach. Gawkowski: podkreśla, że Europa musi inwestować w rozwój własnych technologii, aby nie być zależna od innych.
Europa w wyścigu AI: Wyzwania i szanse
Pomimo intensywnych działań, Europa wciąż pozostaje w tyle w liczbie tzw. jednorożców AI – firm wartych ponad miliard dolarów. Wśród 10 czołowych firm na świecie oraz w gronie najbardziej wartościowych jednorożców brakuje europejskich podmiotów. Dr Kawecki szacuje, że zaledwie 11 europejskich firm z obszaru sztucznej inteligencji jest wartych ponad miliard dolarów.
Gawkowski: uważa, że Europa ma szansę być liderem w obszarach takich jak integracja komputerów kwantowych z algorytmami kwantowymi i sztuczną inteligencją, rozwój bezzałogowych statków powietrznych oraz wykorzystywanie AI w obszarach predykcyjnych. Podkreśla, że rewolucja w AI to coś więcej niż tylko modele językowe.
Potrzeba regionalnej współpracy: Projekty łączące kraje
Dr Kawecki uważa, że Europa potrzebuje projektów, które będą łączyły kraje w poszczególnych regionach w silne organizmy. Gigafabryka AI jest przykładem takiego projektu, który ma na celu wzmocnienie pozycji Europy w globalnym wyścigu technologicznym. Gawkowski: podkreśla, że współpraca między państwami członkowskimi jest kluczowa dla sukcesu europejskich inicjatyw technologicznych.
Inwestycje w infrastrukturę AI, rozwój półprzewodników i wsparcie dla innowacyjnych firm to kluczowe elementy strategii Unii Europejskiej mającej na celu zwiększenie suwerenności technologicznej. Gawkowski: zwraca uwagę, że te działania są niezbędne dla zapewnienia konkurencyjności Europy w przyszłości. Komisja Europejska planuje dalsze inwestycje w te obszary w nadchodzących latach.
Wzrost inwestycji w badania i rozwój, wsparcie dla start-upów technologicznych oraz edukacja w zakresie kompetencji cyfrowych to kolejne elementy strategii UE. Gawkowski: podkreśla, że budowanie kompetencji cyfrowych jest kluczowe dla zapewnienia, że Europa będzie w stanie wykorzystać potencjał nowych technologii. Inwestycje te mają na celu stworzenie ekosystemu sprzyjającego innowacjom i przedsiębiorczości.
Europejski Akt w sprawie czipów, program Horyzont Europa i instrument InvestAI to tylko niektóre z inicjatyw, które mają na celu wzmocnienie pozycji Europy w globalnym krajobrazie technologicznym. Gawkowski: zwraca uwagę, że te działania są niezbędne dla zapewnienia, że Europa będzie w stanie konkurować z innymi światowymi liderami, takimi jak Stany Zjednoczone i Chiny.
Sukces tych inicjatyw będzie zależał od skutecznej współpracy między państwami członkowskimi, inwestycji w badania i rozwój oraz budowania kompetencji cyfrowych. Gawkowski: podkreśla, że Europa musi działać szybko i zdecydowanie, aby wykorzystać szanse, jakie oferuje transformacja cyfrowa. Przyszłość Europy zależy od jej zdolności do innowacji i adaptacji do zmieniającego się świata.
W kontekście globalnych zmian technologicznych, Unia Europejska stawia na rozwój własnych kompetencji i suwerenności technologicznej. Gawkowski: zwraca uwagę, że jest to kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i dobrobytu obywateli UE. Inwestycje w innowacje i rozwój technologii to inwestycje w przyszłość Europy.
