Od 29 stycznia 2026 roku w Polsce obowiązują zaostrzone przepisy dla kierowców, mające na celu poprawę bezpieczeństwa na drogach. Zmiany, wprowadzone przez polski rząd, obejmują surowsze kary za wykroczenia drogowe, a także nowe regulacje dotyczące odpowiedzialności kierowców za niebezpieczne zachowania. Kluczowym elementem nowelizacji jest wprowadzenie obligatoryjnego przepadu pojazdu w przypadku prowadzenia pod wpływem alkoholu o stężeniu powyżej 1,5 promila.
Nowe regulacje dotyczące prowadzenia pod wpływem alkoholu
Od 3 marca 2026 roku, kierowcy prowadzący pojazd w stanie nietrzeźwości, z zawartością alkoholu we krwi przekraczającą 1,5 promila, będą tracić pojazd na rzecz Skarbu Państwa. Przepis ten ma na celu zwalczanie recydywy i ograniczenie liczby wypadków spowodowanych przez pijanych kierowców. Ponadto, sąd może orzec dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów w przypadku szczególnie poważnych przestępstw drogowych. Wcześniej, przepadek pojazdu był możliwy jedynie w przypadku prowadzenia pod wpływem alkoholu powyżej 2 promili, lub w przypadku recydywy.
Zmiany w prawie przewidują również zaostrzenie zasad zatrzymywania prawa jazdy. Policja będzie miała możliwość zatrzymania prawa jazdy za znacznie szerszy zakres wykroczeń drogowych, w tym za przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy będzie podejmowana w oparciu o ocenę stopnia zagrożenia, jakie stwarza kierowca. Wcześniej, zatrzymanie prawa jazdy było możliwe głównie w przypadku prowadzenia pod wpływem alkoholu lub narkotyków.
Bezpieczeństwo rowerzystów i użytkowników urządzeń transportu osobistego
Nowe przepisy kładą również nacisk na poprawę bezpieczeństwa rowerzystów i użytkowników urządzeń transportu osobistego (hulajnogi elektryczne, deskorolki elektryczne). Od 3 czerwca 2026 roku, organy gminy będą miały obowiązek wyznaczenia ścieżek rowerowych i pasów dla rowerów w miastach o liczbie mieszkańców powyżej 10 tysięcy. Ponadto, wprowadzono obowiązek noszenia kasków przez dzieci i młodzież do 16 roku życia podczas jazdy na rowerze, hulajnodze elektrycznej oraz deskorolce elektrycznej.
Przepisy te mają na celu zmniejszenie liczby wypadków z udziałem rowerzystów i użytkowników urządzeń transportu osobistego, którzy są szczególnie narażeni na urazy. Wprowadzenie obowiązku noszenia kasków ma zapewnić dodatkową ochronę głowy w przypadku upadku lub kolizji. Również, zwiększenie ilości ścieżek rowerowych ma poprawić bezpieczeństwo i komfort jazdy na rowerze w miastach.
Definicja nielegalnego wyścigu i sankcje za jazdę brawurową
Wprowadzono precyzyjną definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych, co ułatwi ściganie sprawców tego typu przestępstw. Nielegalny wyścig definiowany jest jako umyślne organizowanie lub uczestniczenie w wyścigu pojazdów mechanicznych na drogach publicznych, w sposób zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za udział w nielegalnym wyścigu grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.
Zaostrzono również sankcje za jazdę brawurową i spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym. W przypadku spowodowania wypadku ze skutkiem śmiertelnym przez kierowcę, który dopuścił się rażącego naruszenia przepisów ruchu drogowego, sąd może orzec karę pozbawienia wolności od 5 do 15 lat. Wcześniej, maksymalna kara za spowodowanie wypadku ze skutkiem śmiertelnym wynosiła 8 lat pozbawienia wolności.
Wpływ nowych przepisów na funkcjonowanie systemu prawnego
Wprowadzenie nowych przepisów wiąże się z koniecznością dostosowania funkcjonowania sądów i policji. Sądy będą musiały rozpatrywać sprawy dotyczące przestępstw drogowych w oparciu o nowe regulacje, a policja będzie musiała szkolić swoich funkcjonariuszy w zakresie stosowania nowych przepisów. Dodatkowo, fiskus będzie odpowiedzialny za zarządzanie majątkiem uzyskanym w wyniku przepadu pojazdów.
Zmiany w prawie mogą również wpłynąć na działalność firm oferujących usługi związane z ruchem drogowym, takich jak firmy ubezpieczeniowe i szkoły nauki jazdy. Firmy ubezpieczeniowe będą musiały dostosować swoje polisy do nowych regulacji, a szkoły nauki jazdy będą musiały uwzględnić nowe przepisy w programach nauczania. Wpływ na działalność firm technologicznych, takich jak Google, jest pośredni, ale możliwy w zakresie dostosowania map i aplikacji nawigacyjnych do nowych zasad ruchu drogowego.
Reakcje na nowe przepisy i perspektywy na przyszłość
Wprowadzenie zaostrzonych przepisów drogowych spotkało się z mieszanymi reakcjami. Organizacje pozarządowe zajmujące się bezpieczeństwem ruchu drogowego pozytywnie oceniły zmiany, podkreślając ich potencjał w zmniejszeniu liczby wypadków. Z kolei, część kierowców wyraziła obawy dotyczące surowości kar i możliwości ich arbitralnego stosowania.
Brytyjski regulator, odpowiedzialny za bezpieczeństwo ruchu drogowego, obserwuje zmiany w polskim prawie z zainteresowaniem, analizując ich potencjalny wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego w innych krajach. W przyszłości, możliwe jest wprowadzenie podobnych przepisów w innych państwach europejskich. Konieczne będzie monitorowanie skuteczności nowych przepisów w Polsce i ewentualne wprowadzanie dalszych korekt w celu poprawy bezpieczeństwa na drogach. Odpowiednie egzekwowanie przepisów i edukacja kierowców będą kluczowe dla osiągnięcia zamierzonych celów.
Od 29 stycznia 2026 roku, polskie drogi podlegają nowym regulacjom, które mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu. Odpowiedzialność kierowców została znacząco zwiększona, a kary za wykroczenia drogowe są surowsze niż dotychczas. Od teraz, prowadzenie pod wpływem alkoholu powyżej 1,5 promila skutkuje obligatoryjnym przepadem pojazdu.
