6 grudnia 2025 roku w Warszawie odbył się wielki protest zorganizowany przez rolników, sprzeciwiających się umowie handlowej między Unią Europejską a krajami Mercosur. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Karol Nawrocki, spotkał się o godzinie 10:00 w Pałacu Prezydenckim z przedstawicielami protestujących organizacji rolniczych. Spotkanie miało na celu znalezienie rozwiązania w sporze dotyczącym potencjalnych negatywnych skutków umowy dla polskiego rolnictwa.
Tło Konfliktu: Umowa z Mercosur i Obawy Polskich Rolników
Umowa handlowa między UE a Mercosur, obejmująca Brazylię, Argentynę, Paragwaj i Urugwaj, przewiduje wprowadzenie preferencji handlowych dla wybranych produktów rolnych z krajów Mercosur. W zamian Mercosur miałby otworzyć się na unijny przemysł. Wielu polskich rolników obawia się, że napływ tańszych produktów rolnych z Ameryki Południowej, produkowanych często przy użyciu mniej restrykcyjnych standardów środowiskowych i sanitarnych, doprowadzi do obniżenia cen i bankructwa polskich gospodarstw. Szczególnie wrażliwe są sektory takie jak produkcja wołowiny, drobiu i cukru.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, planowała oficjalne podpisanie umowy w Brazylii pod koniec grudnia 2025 roku, jednakże nie uzyskała wystarczającego poparcia ze strony wszystkich państw członkowskich UE. Wielu polityków i organizacji rolniczych wyraziło zaniepokojenie brakiem odpowiednich zabezpieczeń dla europejskich rolników w negocjowanej umowie. Kluczowym punktem spornym jest klauzula ochronna, która miałaby umożliwić wprowadzenie środków ochronnych w przypadku nagłego wzrostu importu z Mercosur i zagrożenia dla europejskiego rynku.
Reakcja Rządu i Prezydenta: Poszukiwanie Rozwiązania
Szef Kancelarii Prezydenta RP, Zbigniew Bogucki, poinformował o spotkaniu prezydenta Nawrockiego z rolnikami w czwartkowym oświadczeniu. Podkreślił, że prezydent chce dać polskiemu rządowi instrumenty do powstrzymania negatywnych skutków umowy Mercosur, niezależnie od ostatecznej decyzji na poziomie Unii Europejskiej. Bogucki zaznaczył, że prezydencki projekt zmian w przepisach kilku ustaw ma na celu ochronę polskiego rolnictwa.
Aktualnie w Sejmie trwają prace nad trzema projektami ustaw dotyczącymi wstrzymania sprzedaży nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na kolejne lata. Projekty te zostały złożone przez Kancelarię Prezydenta, rząd oraz Prawo i Sprawiedliwość. Celem tych inicjatyw jest ograniczenie napływu kapitału zagranicznego do sektora rolnego i ochrona rodzimych producentów. Według Boguckiego, poprzez zmianę preambuły w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego, rząd, w oparciu o polski Trybunał Konstytucyjny i wymiar sprawiedliwości, będzie mógł zablokować umowę, jeśli zostanie uznana za szkodliwą dla polskiego rolnictwa.
Protest w Warszawie: Skala i Charakter
Protest w Warszawie, który rozpoczął się 6 grudnia 2025 roku, zgromadził tysiące rolników z całej Polski. Demonstranci blokowali kluczowe ulice w centrum miasta, w tym Trakt Królewski i okolice Sejmu. Wielu rolników przyjechało do Warszawy traktorami, tworząc imponujący korowód maszyn rolniczych. Głównymi postulatami protestujących były: wycofanie się z umowy z Mercosur, wprowadzenie skutecznych mechanizmów ochrony polskiego rolnictwa oraz zwiększenie dopłat dla rolników.
Organizatorzy protestu podkreślali, że nie są przeciwni handlowi międzynarodowemu, ale oczekują, że umowy handlowe będą uwzględniać interesy polskich rolników i zapewniać im uczciwą konkurencję. Wielu demonstrantów wyrażało obawę, że umowa z Mercosur doprowadzi do likwidacji małych i średnich gospodarstw rolnych, co z kolei negatywnie wpłynie na polską wieś i bezpieczeństwo żywnościowe kraju. Protest przebiegał w sposób pokojowy, choć sporadycznie dochodziło do utrudnień w ruchu drogowym.
Stanowisko Ministra Rolnictwa i Perspektywy Negocjacji
Minister rolnictwa, Stefan Krajewski, ogłosił w środę w Brukseli, że UE ma powrócić do bardziej restrykcyjnego zapisu klauzuli ochronnej w umowie z Mercosur. Zaznaczył, że jest to kluczowe dla zapewnienia ochrony europejskim rolnikom. Krajewski podkreślił, że Polska aktywnie zabiega o wzmocnienie klauzuli ochronnej i wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń dla polskiego rolnictwa.
Negocjacje w sprawie umowy z Mercosur trwają od wielu lat i są niezwykle skomplikowane. Wiele państw członkowskich UE ma odmienne stanowiska w tej sprawie. Wielu ekspertów uważa, że osiągnięcie porozumienia, które zadowoli wszystkie strony, będzie trudne. Przyszłość umowy z Mercosur pozostaje niepewna, a dalsze rozmowy będą kluczowe dla określenia jej ostatecznego kształtu. Wielki protest rolników w Warszawie z pewnością wpłynie na przebieg tych negocjacji i zwiększy presję na decydentów w UE.
Wielki wpływ na ostateczną decyzję będzie miała również sytuacja polityczna w poszczególnych państwach członkowskich UE. W Polsce, zbliżające się wybory parlamentarne mogą również wpłynąć na stanowisko rządu w sprawie umowy z Mercosur. Wielu polityków opozycyjnych wykorzystuje protest rolników do krytyki obecnej władzy i obiecuje, że w przypadku wygranej w wyborach będą bronić interesów polskich rolników.
Wielki nacisk kładziony jest na transparentność negocjacji i włączenie rolników w proces decyzyjny. Organizacje rolnicze domagają się regularnych konsultacji z rządem i Komisją Europejską, aby móc przedstawić swoje stanowisko i wpływać na kształt umowy. Wielu ekspertów podkreśla, że tylko w ten sposób można zapewnić, że umowa z Mercosur będzie korzystna dla wszystkich stron, w tym dla polskich rolników.
