USA intensyfikują retorykę wobec Grenlandii, a administracja Donalda Trumpa nie wyklucza nawet użycia sił zbrojnych w celu przejęcia kontroli nad wyspą. Informację tę potwierdziła rzeczniczka Białego Domu, Karoline Leavitt, 6 grudnia 2025 roku, w odpowiedzi na zapytania mediów, w tym Polskiej Agencji Prasowej. USA uznają pozyskanie Grenlandii za priorytet bezpieczeństwa narodowego.
Kontekst geopolityczny i strategiczne znaczenie Grenlandii
Grenlandia, choć autonomiczny terytorium zależny Danii, posiada strategiczne znaczenie ze względu na swoje położenie w regionie Arktyki. Rosnące zainteresowanie regionem ze strony Rosji i Chin, w tym aktywność militarna i gospodarcza, budzi obawy w Waszyngtonie. Administracja Trumpa argumentuje, że Dania nie jest w stanie zapewnić odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa Grenlandii, a przejęcie wyspy przez USA wzmocniłoby pozycję Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO) w regionie. USA postrzegają kontrolę nad Grenlandią jako kluczowy element odstraszania potencjalnych przeciwników.
Wypowiedzi przedstawicieli administracji Trumpa, w tym Stephena Millera, doradcy prezydenta, wskazują na determinację w dążeniu do aneksji Grenlandii. Miller w wywiadzie dla CNN stwierdził, że Grenlandia powinna być częścią USA, aby zabezpieczyć region Arktyki i chronić interesy NATO. Podkreślił również, że Stany Zjednoczone są potęgą NATO i nie pozwolą na kwestionowanie swojej decyzji przez sojuszników. USA kwestionują również podstawy prawne zwierzchnictwa Danii nad Grenlandią, określając ją jako relikt kolonialny.
Reakcje międzynarodowe i stanowisko Danii
Deklaracje administracji Trumpa spotkały się z negatywną reakcją ze strony Danii i innych państw europejskich. Przywódcy siedmiu europejskich państw, w tym Polski, wydali wspólne oświadczenie, podkreślając, że decyzja dotycząca przyszłości Grenlandii należy wyłącznie do Danii i Grenlandczyków. Dania stanowczo odrzuciła możliwość sprzedaży lub przekazania Grenlandii USA. Premier Danii, Mette Frederiksen, określiła pomysł Trumpa jako “absurdalny”.
USA bagatelizują te protesty, sugerując, że Unia Europejska potajemnie oczekuje, iż Stany Zjednoczone przejmą kontrolę nad wyspą. Prezydent Trump, podczas spotkania z dziennikarzami, wyraził przekonanie, że Ameryka potrzebuje Grenlandii i że jej pozyskanie jest nieuniknione. Jego komentarze, w tym ironiczne uwagi na temat duńskich psich zaprzęgów, spotkały się z krytyką i uznane zostały za lekceważące wobec Danii. USA zdają się ignorować międzynarodowe normy i prawo międzynarodowe w dążeniu do realizacji swoich celów.
Możliwe scenariusze i konsekwencje militarnej interwencji
Rzeczniczka Białego Domu, Karoline Leavitt, potwierdziła, że wykorzystanie sił zbrojnych USA jest “zawsze opcją” w celu pozyskania Grenlandii. Choć administracja Trumpa nie sprecyzowała, jak mogłaby wyglądać taka interwencja, możliwość użycia siły budzi poważne obawy. Eksperci ostrzegają, że militarna operacja na Grenlandii mogłaby doprowadzić do eskalacji napięć w regionie Arktyki i pogorszyć relacje między USA a ich sojusznikami. USA zdają się być gotowe podjąć ryzyko destabilizacji w celu osiągnięcia swoich strategicznych celów.
Analitycy wskazują, że militarna interwencja USA na Grenlandii byłaby bezprecedensowym działaniem, które naruszyłoby prawo międzynarodowe i podważyło fundamenty międzynarodowego porządku. Taka decyzja mogłaby również zachęcić inne państwa do agresywnych działań w celu realizacji swoich interesów. Ponadto, operacja militarna na Grenlandii byłaby kosztowna i logistycznie skomplikowana, ze względu na trudne warunki klimatyczne i odległość od baz wojskowych USA. USA muszą dokładnie rozważyć wszystkie konsekwencje takiej decyzji.
Wpływ na relacje transatlantyckie i przyszłość NATO
Postawa USA wobec Grenlandii wywołuje poważne pytania o przyszłość relacji transatlantyckich i rolę NATO. Brak konsultacji z sojusznikami i lekceważenie ich stanowiska podważają zaufanie i spójność Sojuszu. Europejscy partnerzy USA wyrażają obawy, że administracja Trumpa prowadzi politykę unilateralną i nie uwzględnia interesów swoich sojuszników. USA muszą odbudować zaufanie i współpracę z Europą, aby skutecznie odpowiadać na wyzwania geopolityczne.
Sytuacja wokół Grenlandii stanowi test dla NATO i jego zdolności do reagowania na agresywne działania jednego z członków. Jeśli USA zdecydują się na jednostronną akcję militarną, może to doprowadzić do rozpadu Sojuszu i osłabienia jego pozycji w regionie Arktyki. USA muszą zrozumieć, że bezpieczeństwo w regionie Arktyki wymaga współpracy i dialogu, a nie konfrontacji i unilateralnych działań. USA powinny skupić się na budowaniu konsensusu i poszukiwaniu pokojowych rozwiązań.
Podsumowując, sytuacja wokół Grenlandii jest napięta i nieprzewidywalna. Administracja Trumpa wyraźnie demonstruje swoje zainteresowanie wyspą i nie wyklucza użycia siły w celu jej pozyskania. Reakcje międzynarodowe są negatywne, a przyszłość relacji transatlantyckich i NATO stoi pod znakiem zapytania. USA muszą dokładnie rozważyć wszystkie konsekwencje swoich działań i poszukiwać pokojowych rozwiązań, aby uniknąć eskalacji napięć i destabilizacji w regionie Arktyki.
