Rozmowy pomiędzy przedstawicielami administracji USA a ministrami spraw zagranicznych Danii i Greenland zakończyły się w środę bez przełomu w kwestii potencjalnego przejęcia Greenland przez Stany Zjednoczone. Spotkanie, które odbyło się w Waszyngtonie, miało na celu rozwianie wątpliwości dotyczących zainteresowania prezydenta Donalda Trumpa zakupem autonomicznej duńskiej terytorium. Pomimo intensywnych dyskusji, strony nie osiągnęły porozumienia, co doprowadziło do eskalacji napięć geopolitycznych w regionie Arktyki.
Kluczowe punkty negocjacji dotyczące Greenland
Prezydent Trump od dłuższego czasu wyraża przekonanie, że przejęcie Greenland jest kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego USA. Argumentuje on, że wyspa jest strategicznie ważna dla planowanego systemu obrony przeciwrakietowej, znanego jako “Golden Dome”. Według Trumpa, Dania nie jest w stanie skutecznie bronić Greenland, co stanowi zagrożenie dla interesów amerykańskich. W rozmowach wzięli udział JD Vance, Marco Rubio oraz Vivian Motzfeldt, reprezentująca Greenland.
Podczas spotkania przedstawiciele Danii jasno zakomunikowali, że sprzedaż Greenland nie wchodzi w grę. Premier Danii, Lars Lokke Rasmussen, stwierdził: “We made it very, very clear that this is not in the interest of Denmark”. Rasmussen podkreślił, że Greenland jest integralną częścią Królestwa Danii i nie rozważa się żadnych zmian w statusie wyspy. Prezydent Trump odpowiedział, że “We need Greenland for national security”, podkreślając strategiczne znaczenie wyspy dla USA.
Rozmowy dotyczyły również obaw Greenland dotyczących potencjalnych konsekwencji przejęcia wyspy przez Stany Zjednoczone. Vivian Motzfeldt wyraziła zaniepokojenie wpływem takiej decyzji na autonomię Greenland i jej relacje z Danią. Greenland obawia się również o zachowanie swojej kultury i tożsamości w przypadku zmiany przynależności politycznej.
Reakcje międzynarodowe na propozycję Trumpa dotyczącą Greenland
Fiasko rozmów w Waszyngtonie wywołało natychmiastowe reakcje ze strony innych państw. Dania zapowiedziała wysłanie dodatkowych sił zbrojnych na Greenland, aby podkreślić swoje zaangażowanie w obronę wyspy. Szwecja zadeklarowała wsparcie dla Danii i również zobowiązała się do wysłania wojsk na prośbę rządu duńskiego.
Francja planuje otworzyć konsulat na Greenland, co ma być sygnałem wsparcia dla wyspy i wzmocnienia obecności europejskiej w regionie Arktyki. Niemcy natomiast wysłały zespół rozpoznawczy na Greenland w celu oceny sytuacji i monitorowania rozwoju wydarzeń. Te działania wskazują na rosnące napięcie geopolityczne w Arktyce i obawy o stabilność regionu.
Prezydent Trump wyraził również frustrację z powodu braku wsparcia ze strony NATO w jego dążeniu do przejęcia Greenland. Stwierdził: “NATO should be leading the way for us to get it”, sugerując, że Sojusz Północnoatlantycki powinien aktywnie wspierać jego plan. Jednakże, reakcje ze strony państw członkowskich NATO były powściągliwe, a większość z nich wyraziła poparcie dla suwerenności Danii i Greenland.
Konsekwencje dla Greenland i regionu Arktyki
Sytuacja wokół Greenland ma poważne konsekwencje dla przyszłości wyspy i całego regionu Arktyki. Zwiększona obecność wojskowa i aktywność dyplomatyczna państw zewnętrznych mogą prowadzić do eskalacji napięć i destabilizacji regionu. Greenland, jako terytorium autonomiczne, znajduje się w trudnej sytuacji, balansując pomiędzy interesami Danii a ambicjami Stanów Zjednoczonych.
Według danych z 2023 roku, zasoby naturalne Greenland stanowią około 17% światowych zasobów pierwiastków ziem rzadkich, co dodatkowo zwiększa strategiczne znaczenie wyspy. Ponadto, Greenland posiada znaczne zasoby ropy i gazu, które mogą być wykorzystane w przyszłości. Te zasoby naturalne przyciągają uwagę państw zewnętrznych i zwiększają ryzyko konfliktów o dostęp do nich.
Wzrost zainteresowania Greenland ze strony Stanów Zjednoczonych i innych państw budzi również obawy o wpływ na środowisko naturalne Arktyki. Eksploatacja zasobów naturalnych i zwiększona aktywność wojskowa mogą prowadzić do zanieczyszczenia środowiska i degradacji ekosystemów. Greenland, jako region szczególnie wrażliwy na zmiany klimatyczne, jest szczególnie narażony na negatywne skutki tych działań.
W odpowiedzi na rosnące napięcia, rząd Greenland podkreśla potrzebę wzmocnienia swojej autonomii i zwiększenia kontroli nad zasobami naturalnymi wyspy. Vivian Motzfeldt stwierdziła: “We have shown where our limits are”, wskazując na determinację Greenland w obronie swoich interesów. Rząd Greenland dąży do nawiązania bliższych relacji z innymi państwami arktycznymi i poszukiwania alternatywnych źródeł wsparcia.
Analiza sytuacji wskazuje, że próba przejęcia Greenland przez Stany Zjednoczone napotkała na silny opór ze strony Danii, Greenland i innych państw. Pomimo nacisków ze strony prezydenta Trumpa, szanse na zmianę statusu wyspy wydają się obecnie niewielkie. Jednakże, sytuacja w Arktyce pozostaje dynamiczna i wymaga stałego monitorowania.
Wzrost napięć geopolitycznych w regionie Arktyki, związany z Greenland, podkreśla potrzebę dialogu i współpracy międzynarodowej. Państwa arktyczne powinny dążyć do znalezienia kompromisowych rozwiązań, które uwzględniają interesy wszystkich stron i zapewnią stabilność regionu. Przyszłość Greenland i Arktyki zależy od odpowiedzialnych decyzji politycznych i zaangażowania w ochronę środowiska naturalnego.
Według sondaży przeprowadzonych w Greenland w listopadzie 2025 roku, 47% mieszkańców opowiada się za utrzymaniem autonomii w ramach Królestwa Danii, podczas gdy 33% popiera całkowitą niepodległość. Pozostałe 20% jest niezdecydowanych. Te dane wskazują na podzielone opinie wśród mieszkańców Greenland na temat przyszłego statusu wyspy.
