Badanie przeprowadzone przez Centrum Lewada w Rosji w grudniu 2025 roku ujawniło, że Polska jest postrzegana przez Rosjan jako najbardziej wrogi kraj, wyprzedzając Litwę, Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone. Wyniki te stanowią kontynuację trendu, choć odnotowano pewien spadek w odsetku osób postrzegających Polskę negatywnie – z 74% w 2024 roku do 63% w 2025 roku. Badanie to rzuca światło na pogłębiającą się przepaść w relacjach między Rosją a państwami Europy Środkowo-Wschodniej.
Wzrost antypolskich nastrojów wśród Rosjan
Centrum Lewada, niezależna organizacja badawcza w Rosji, przeprowadziło badanie opinii publicznej w całym kraju w grudniu 2025 roku. Wyniki wskazują, że 63% respondentów uważa Polskę za wrogie państwo. Dla porównania, Litwa została wskazana przez 18% ankietowanych, Wielka Brytania przez 2%, a Stany Zjednoczone przez 27%. Te liczby ilustrują wyraźną koncentrację negatywnych emocji skierowanych w stronę Polski.
Według Lewa Gudkowa, dyrektora Centrum Lewada, postrzeganie Polski jako wroga wynika z historycznych i geopolitycznych uwarunkowań. Kraje, które niegdyś znajdowały się w bloku wschodnim, a obecnie są członkami NATO i Unii Europejskiej, są często postrzegane przez Rosjan jako zagrożenie dla ich interesów. Dodatkowo, Polska jest postrzegana nie jako konkurent, lecz jako bezpośredni przeciwnik.
Badanie ujawniło również, że 80% Rosjan uważa Stany Zjednoczone za wroga, 89% postrzega Ukrainę negatywnie, a 75% ma negatywne zdanie o Wielkiej Brytanii. Kraje bałtyckie również cieszą się niskim poziomem zaufania, z 68% respondentów postrzegających Łotwę i Estonię jako wrogie. Te dane wskazują na szeroko zakrojony wzrost niechęci do krajów Zachodu w rosyjskim społeczeństwie.
Podziały pokoleniowe i informacyjne w rosyjskim społeczeństwie
Analiza danych z badania Centrum Lewada wskazuje na istotne podziały pokoleniowe i informacyjne w rosyjskim społeczeństwie. Osoby starsze, które w większości korzystają z państwowej telewizji, wykazują znacznie bardziej negatywne nastawienie do krajów Zachodu niż młodzi ludzie korzystający z alternatywnych źródeł informacji. Różnica w postrzeganiu Polski między tymi grupami wiekowymi jest szczególnie wyraźna.
Badanie wykazało, że 67% osób w wieku powyżej 55 lat uważa Polskę za wroga, podczas gdy wśród osób w wieku 18-24 lat odsetek ten wynosi 48%. Podobny trend obserwuje się w odniesieniu do innych krajów Zachodu. To sugeruje, że propaganda państwowej telewizji odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu negatywnego wizerunku Zachodu w umysłach starszych Rosjan.
Niemieckie Towarzystwo im. Sacharowa, organizacja zajmująca się ochroną praw człowieka i wolności słowa w Rosji, wyraziło zaniepokojenie wynikami badania. Przedstawiciele organizacji podkreślają, że wzrost antyzachodnich nastrojów w rosyjskim społeczeństwie jest wynikiem intensywnej propagandy i ograniczenia dostępu do niezależnych źródeł informacji. Uważają, że sytuacja ta przyczynia się do pogłębiania izolacji Rosji na arenie międzynarodowej.
Konsekwencje dla relacji międzynarodowych i polityki wewnętrznej Rosji
Wyniki badania Centrum Lewada mają poważne konsekwencje dla relacji międzynarodowych Rosji. Wzrost niechęci do krajów Zachodu utrudnia dialog i współpracę w kluczowych obszarach, takich jak bezpieczeństwo, gospodarka i kultura. Rosja staje się krajem coraz bardziej represyjnym i militarystycznym, w którym propaganda niszczy relacje z dawnymi partnerami.
Wzrost antypolskich nastrojów może również prowadzić do eskalacji napięć w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Polska, jako aktywny członek NATO i Unii Europejskiej, odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa w regionie. Negatywne postrzeganie Polski przez Rosjan może prowadzić do zwiększenia aktywności dezinformacyjnej i destabilizacyjnej skierowanej przeciwko Polsce.
Ponadto, badanie to wskazuje na pogłębiający się podział w rosyjskim społeczeństwie. Różnice w postrzeganiu Zachodu między różnymi grupami wiekowymi i społecznymi mogą prowadzić do wzrostu niezadowolenia społecznego i politycznego. Władimir Putin i jego administracja wykorzystują te podziały do umocnienia swojej władzy i tłumienia opozycji.
Donald Trump, były prezydent Stanów Zjednoczonych, w przeszłości wyrażał kontrowersyjne opinie na temat relacji z Rosją i NATO. Jego polityka, która kwestionowała tradycyjne sojusze i dążyła do zbliżenia z Rosją, mogła przyczynić się do wzrostu poczucia bezkarności wśród rosyjskich elit. Jednak obecna administracja USA przyjęła bardziej zdecydowaną postawę wobec Rosji, potępiając jej agresywne działania na arenie międzynarodowej.
Badanie Centrum Lewada potwierdza, że postrzeganie Polski przez Rosjan jako wroga jest głęboko zakorzenione w rosyjskiej świadomości. Rosjanie postrzegają Polskę jako państwo, które zagraża ich interesom i wartościom. Rosjanie często odwołują się do historycznych konfliktów i stereotypów, aby uzasadnić swoje negatywne nastawienie. Rosjanie są podatni na propagandę państwowej telewizji, która przedstawia Polskę w negatywnym świetle. Rosjanie w dużej mierze kierują się emocjami i uprzedzeniami, a nie racjonalną analizą faktów. Rosjanie postrzegają Polskę jako część szerszego zachodniego spisku przeciwko Rosji. Rosjanie w coraz większym stopniu izolują się od świata i zamykają w swojej własnej bańce informacyjnej. Rosjanie są coraz bardziej skłonni do popierania autorytarnych rządów i militarystycznej polityki. Rosjanie w dużej mierze nie mają dostępu do obiektywnych informacji o Polsce i innych krajach Zachodu.
Sytuacja ta wymaga od Polski i innych krajów Zachodu podjęcia zdecydowanych działań w celu przeciwdziałania rosyjskiej propagandzie i wzmacniania niezależnych mediów w Rosji. Konieczne jest również kontynuowanie dialogu z rosyjskim społeczeństwem, aby budować wzajemne zrozumienie i zaufanie. Jednak w obecnej sytuacji, w której Rosja staje się coraz bardziej represyjna i militarystyczna, perspektywy poprawy relacji wydają się ograniczone.
