6 grudnia 2025 roku, Bruksela – 26 państw członkowskich Unii Europejskiej wydało wspólne oświadczenie w sprawie sytuacji w Wenezueli, wzywając do poszanowania woli narodu wenezuelskiego i przestrzegania prawa międzynarodowego. Wyjątkiem okazały się Węgry, które nie poparły dokumentu, co stanowi istotny sygnał dywersji w polityce zagranicznej UE.
Szczegóły wspólnego stanowiska UE
Oświadczenie, opublikowane w niedzielę, podkreśla, że pokojowe rozwiązanie kryzysu w Wenezueli musi być prowadzone pod przewodnictwem samych Wenezuelczyków. Kluczowym elementem stanowiska jest wezwanie do bezwarunkowego zwolnienia wszystkich więźniów politycznych przetrzymywanych w Wenezueli. Unia Europejska wyraża również zaniepokojenie sytuacją w zakresie praw człowieka w tym kraju.
Wysoka przedstawicielka UE ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Kaja Kallas, podkreśliła, że UE pozostaje w bliskim kontakcie ze Stanami Zjednoczonymi oraz partnerami regionalnymi i międzynarodowymi, aby wspierać i ułatwiać dialog ze wszystkimi zaangażowanymi stronami. „Jesteśmy w bliskim kontakcie ze Stanami Zjednoczonymi oraz partnerami regionalnymi i międzynarodowymi, aby wspierać i ułatwiać dialog ze wszystkimi zaangażowanymi stronami” – czytamy w oświadczeniu. To wskazuje na skoordynowane działania na arenie międzynarodowej w celu rozwiązania kryzysu.
Kontekst wydarzeń: aresztowanie Nicolasa Maduro
Oświadczenie UE wydano w kontekście niedawnego aresztowania Nicolasa Maduro, prezydenta Wenezueli, wraz z małżonką, przez siły amerykańskie. Waszyngton uzasadnił tę operację walką z przemytem narkotyków do USA. Grupa ekspertów prawa międzynarodowego zakwestionowała legalność tej operacji, wskazując, że mogłaby być zgodna z prawem tylko w oparciu o rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ lub w ramach samoobrony. Ta kwestia wywołuje poważne kontrowersje prawne i polityczne.
Unia Europejska, choć podziela priorytet zwalczania transnarodowej przestępczości zorganizowanej i handlu narkotykami, podkreśla, że wyzwaniom tym należy stawić czoła poprzez trwałą współpracę, z pełnym poszanowaniem prawa międzynarodowego oraz zasad integralności terytorialnej i suwerenności. To stanowisko odzwierciedla ostrożne podejście UE do interwencji w sprawy wewnętrzne innych państw.
Dlaczego Węgry nie poparły wspólnego oświadczenia?
Brak poparcia ze strony Węgier dla wspólnego oświadczenia UE w sprawie Wenezueli jest zaskakujący i wymaga dalszej analizy. Rząd w Budapeszcie od dłuższego czasu prowadzi politykę odróżniającą się od głównego nurtu UE, szczególnie w kwestiach związanych z polityką zagraniczną i prawami człowieka. Spekuluje się, że powodem może być utrzymywanie bliskich relacji gospodarczych z Wenezuelą, które mogłyby zostać zagrożone przez bardziej stanowcze stanowisko UE. Oficjalne stanowisko rządu węgierskiego w tej sprawie pozostaje niejasne.
Analitycy wskazują, że postawa Węgier może również wynikać z ogólnej tendencji do kwestionowania autorytetu instytucji europejskich i promowania interesów narodowych kosztem wspólnych celów. Ta sytuacja podkreśla wewnętrzne podziały w UE i utrudnia wypracowanie jednolitego stanowiska w sprawach międzynarodowych.
Odpowiedzialność Rady Bezpieczeństwa ONZ
Oświadczenie UE podkreśla szczególną odpowiedzialność członków Rady Bezpieczeństwa ONZ za przestrzeganie zasad prawa międzynarodowego i Karty Narodów Zjednoczonych. To wyraźne wezwanie do działania dla mocarstw światowych, które mają kluczowy wpływ na sytuację w Wenezueli. Rada Bezpieczeństwa ONZ jest odpowiedzialna za utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, a jej działania mogą mieć decydujące znaczenie dla rozwiązania kryzysu.
Unia Europejska wielokrotnie stwierdzała, że Nicolas Maduro nie ma legitymacji demokratycznie wybranego prezydenta i opowiadała się za pokojową transformacją Wenezueli. To stanowisko jest konsekwencją braku uznania przez UE wyników wyborów prezydenckich w Wenezueli w 2018 roku, które zostały uznane za sfałszowane.
Przyszłość kryzysu w Wenezueli i rola wspólnej polityki UE
Sytuacja w Wenezueli pozostaje napięta i nieprzewidywalna. Przyszłość kraju zależy od wielu czynników, w tym od działań Rady Bezpieczeństwa ONZ, Stanów Zjednoczonych, partnerów regionalnych oraz od wewnętrznej dynamiki politycznej w Wenezueli. Rola Unii Europejskiej w rozwiązaniu kryzysu jest istotna, ale ograniczona przez wewnętrzne podziały i brak jednolitego stanowiska wszystkich państw członkowskich.
Wydanie tego oświadczenia, mimo braku zgody Węgier, pokazuje determinację większości państw członkowskich UE do działania na rzecz pokojowego i demokratycznego rozwiązania kryzysu w Wenezueli. Jednak skuteczność tej polityki będzie zależeć od zdolności UE do utrzymania jedności i koordynacji działań z innymi aktorami na arenie międzynarodowej. Konieczne jest również zapewnienie pomocy humanitarnej dla ludności Wenezueli, która cierpi z powodu kryzysu gospodarczego i politycznego.
Wspólne stanowisko UE w sprawie Wenezueli jest ważnym sygnałem dla społeczności międzynarodowej, że Unia Europejska nie pozostaje obojętna na los ludności tego kraju. Jednak prawdziwy test dla UE będzie polegał na przekształceniu tego oświadczenia w konkretne działania, które przyczynią się do poprawy sytuacji w Wenezueli. Dalszy rozwój wydarzeń będzie wymagał uważnej obserwacji i analizy.
