Warszawa, 15 marca 2024 roku – Sejm przyjął nowelizację ustawy o podatku akcyzowym, która otwiera drogę do legalizacji produkcji i sprzedaży tradycyjnego bimberu w Polsce. Decyzja, która budzi gorące dyskusje wśród polityków, ekonomistów i społeczeństwa, ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego, wsparcie lokalnych producentów oraz ochronę dziedzictwa kulturowego. Nowe przepisy, które wejdą w życie 1 stycznia 2025 roku, wprowadzają szereg regulacji dotyczących produkcji, znakowania i sprzedaży tego tradycyjnego trunku.
Geneza zmian i motywacje ustawodawców
Prace nad legalizacją bimberu trwały od kilku lat, inicjowane głównie przez posłów z ramienia Polskiego Stronnictwa Ludowego oraz części opozycji. Argumentowano, że obecne przepisy, penalizujące produkcję domowego alkoholu, są nieskuteczne i prowadzą do szarej strefy, generującej straty dla budżetu państwa. Według szacunków Ministerstwa Finansów, nielegalna produkcja i sprzedaż bimberu sięga rocznie kilkuset milionów złotych. Ponadto, zwolennicy legalizacji podkreślali wartość kulturową bimberu, który od wieków jest elementem tradycji w wielu regionach Polski, szczególnie na wsiach i w górach.
Kluczowym argumentem za zmianą prawa było przekonanie, że legalizacja pozwoli na kontrolę jakości produkowanego alkoholu i ochronę konsumentów przed szkodliwymi substancjami. Obecnie, nielegalnie produkowany bimber często zawiera szkodliwe związki, takie jak metanol, który może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a nawet śmierci. Nowe przepisy nakładają na producentów obowiązek przestrzegania ścisłych norm sanitarnych i jakościowych. Dodatkowo, legalizacja ma stworzyć nowe miejsca pracy w sektorze rolniczym i przetwórczym, a także przyczynić się do rozwoju turystyki wiejskiej.
Proces legislacyjny nie był jednak pozbawiony kontrowersji. Część polityków, głównie z partii rządzącej, wyrażała obawy dotyczące wzrostu spożycia alkoholu i negatywnych skutków społecznych. Przeciwnicy legalizacji argumentowali, że dostępność bimberu może prowadzić do wzrostu przestępczości i problemów z alkoholizmem. W odpowiedzi na te obawy, nowelizacja ustawy wprowadza szereg ograniczeń dotyczących reklamy i sprzedaży bimberu, w tym zakaz sprzedaży osobom poniżej 18 roku życia oraz ograniczenie ilości alkoholu, jaką można kupić jednorazowo.
Szczegóły nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym
Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym, przyjęta 15 marca 2024 roku, wprowadza szereg zmian dotyczących produkcji i sprzedaży bimberu. Przede wszystkim, definiuje bimber jako “produkt alkoholowy o zawartości alkoholu powyżej 1,5% objętości, wytwarzany w sposób tradycyjny, z wykorzystaniem surowców rolnych pochodzących z własnej uprawy lub od lokalnych dostawców”. Produkcja bimberu będzie wymagała uzyskania zezwolenia od Ministerstwa Finansów, które będzie wydawane po spełnieniu określonych warunków, takich jak posiadanie odpowiedniej infrastruktury i spełnienie norm sanitarnych.
Ustawa przewiduje wprowadzenie dwóch rodzajów opłat za produkcję bimberu: opłaty akcyzowej i opłaty za zezwolenie. Wysokość opłaty akcyzowej będzie zależała od zawartości alkoholu w produkcie, natomiast opłata za zezwolenie będzie stała i wyniesie 500 złotych rocznie. Ponadto, producenci bimberu będą zobowiązani do prowadzenia ewidencji produkcji i sprzedaży oraz do składania regularnych deklaracji podatkowych. Nowe przepisy nakładają również obowiązek znakowania butelek bimberu etykietą zawierającą informacje o producencie, zawartości alkoholu, dacie produkcji oraz ostrzeżenie o szkodliwości spożywania alkoholu.
Szczególną uwagę zwrócono na kwestię kontroli jakości produkowanego bimberu. Ustawa przewiduje powołanie specjalnych inspektorów, którzy będą regularnie kontrolować zakłady produkcyjne i pobierać próbki alkoholu do badań laboratoryjnych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, inspektorzy będą mieli prawo nałożyć kary finansowe, a nawet zawiesić działalność producenta. Dodatkowo, ustawa wprowadza odpowiedzialność karną za produkcję i sprzedaż bimberu niezgodnego z przepisami.
Reakcje i perspektywy po legalizacji bimberu
Legalizacja bimberu wywołała mieszane reakcje w społeczeństwie. Zwolennicy zmian podkreślają, że nowelizacja ustawy to krok w dobrą stronę, który pozwoli na uszczelnienie systemu podatkowego, ochronę konsumentów i wsparcie lokalnych producentów. Przedstawiciele branży rolniczej wyrażają nadzieję, że legalizacja bimberu przyczyni się do wzrostu popytu na surowce rolne i poprawy sytuacji finansowej rolników. Z kolei, przedstawiciele organizacji pozarządowych zajmujących się problematyką alkoholizmu wyrażają obawy dotyczące wzrostu spożycia alkoholu i negatywnych skutków społecznych.
Eksperci przewidują, że legalizacja bimberu może przynieść budżetowi państwa dodatkowe kilkadziesiąt milionów złotych rocznie. Jednak, ostateczny efekt finansowy będzie zależał od wielu czynników, takich jak liczba producentów, poziom cen bimberu oraz skuteczność kontroli jakości. Wiele wskazuje na to, że legalizacja bimberu otworzy nowy rozdział w historii polskiego rynku alkoholi. W najbliższych miesiącach będziemy obserwować, jak nowe przepisy będą wdrażane i jakie będą ich skutki dla gospodarki i społeczeństwa.
Ważnym aspektem jest również wpływ legalizacji na turystykę. Wiele regionów Polski, znanych z tradycji produkcji bimberu, może stać się atrakcyjnymi destynacjami turystycznymi, oferującymi możliwość zwiedzania lokalnych destylarni i degustacji tradycyjnych trunków. Rozwój turystyki wiejskiej może przyczynić się do ożywienia gospodarczego tych regionów i stworzenia nowych miejsc pracy. Jednak, aby w pełni wykorzystać ten potencjał, konieczne jest odpowiednie przygotowanie infrastruktury turystycznej i promocja regionów.
Podsumowując, legalizacja bimberu w Polsce to decyzja o dalekosiężnych konsekwencjach. Wprowadzone zmiany mają na celu uszczelnienie systemu podatkowego, ochronę konsumentów i wsparcie lokalnych producentów. Sukces tej inicjatywy będzie zależał od skuteczności wdrożenia nowych przepisów, kontroli jakości produkowanego alkoholu oraz edukacji społeczeństwa na temat odpowiedzialnego spożywania alkoholu. W najbliższych latach będziemy obserwować, jak legalizacja bimberu wpłynie na polski rynek alkoholi i społeczeństwo.
