6 grudnia 2025 roku, Nuuk – Grenlandia w sposób zdecydowany odrzuciła propozycje Donalda Trumpa dotyczące potencjalnej aneksji wyspy. Premier Grenlandii, Jens-Frederik Nielsen, wezwał Stany Zjednoczone do zaprzestania, jak to określił, “nieakceptowalnej” retoryki i podkreślił, że Grenlandia pozostanie integralną częścią Królestwa Danii. Sytuacja ta wywołała międzynarodowe obawy i wzbudziła dyskusję na temat suwerenności oraz granic w regionie Arktyki.
Kontekst geopolityczny i wypowiedzi Donalda Trumpa
Sprawa rozpoczęła się od publicznych wypowiedzi Donalda Trumpa, który w niedzielę, 3 grudnia 2025 roku, wyraził zainteresowanie Grenlandią, stwierdzając, że Stany Zjednoczone “bardzo potrzebują” tej wyspy. Premier Nielsen uznał te słowa za niepokojące i nieodpowiednie w relacjach między sojusznikami. Wypowiedzi te, przypominające działania USA w Wenezueli, wzbudziły obawy o potencjalną eskalację napięć w regionie Arktyki, który zyskuje na znaczeniu strategicznym ze względu na zmiany klimatyczne i dostęp do zasobów naturalnych.
Grenlandia, choć posiada szeroką autonomię wewnętrzną, pozostaje częścią Królestwa Danii, które odpowiada za jej politykę zagraniczną i obronność. Premier Nielsen podkreślił, że wszelkie rozmowy na temat przyszłości Grenlandii muszą odbywać się w sposób zgodny z prawem międzynarodowym i za pośrednictwem oficjalnych kanałów dyplomatycznych, a nie poprzez “przypadkowe i lekceważące posty w mediach społecznościowych”. Wyspa, o powierzchni 2,166 mln km², zamieszkana przez około 56 000 osób, posiada strategiczne znaczenie ze względu na swoje położenie geograficzne.
Reakcja międzynarodowa i wsparcie dla Grenlandii
Stanowisko Grenlandii spotkało się z natychmiastowym wsparciem ze strony Unii Europejskiej oraz krajów skandynawskich. Rzeczniczka UE ds. polityki zagranicznej, Anitta Hipper, oświadczyła, że Unia Europejska będzie “nieustannie bronić zasad suwerenności narodowej, integralności terytorialnej i nienaruszalności granic”. Podkreśliła, że te zasady są uniwersalne i nie zostaną porzucone, zwłaszcza w przypadku kwestionowania integralności terytorialnej państwa członkowskiego UE, jakim jest Dania. Premier Danii, Mette Frederiksen, również wyraziła pełne poparcie dla Grenlandii i jej prawa do samostanowienia.
Kraje skandynawskie, w tym Norwegia i Szwecja, również wyraziły zaniepokojenie wypowiedziami Donalda Trumpa i zapewniły Grenlandię o swoim wsparciu. Wspólne oświadczenie rządów tych państw podkreślało znaczenie stabilności i pokoju w regionie Arktyki oraz konieczność przestrzegania prawa międzynarodowego. Premier Nielsen podziękował za solidarność i wyraził nadzieję na dalszą współpracę w celu zapewnienia bezpieczeństwa i dobrobytu Grenlandii.
Stanowisko premiera Grenlandii i apel do USA
Premier Jens-Frederik Nielsen w swoim oświadczeniu, opublikowanym na portalach społecznościowych, był niezwykle stanowczy. “Groźby, naciski i rozmowy o aneksji nie mają miejsca między przyjaciółmi. Tak nie rozmawia się z narodem, który wielokrotnie wykazał odpowiedzialność, stabilność i lojalność. Dość tego. Koniec z naciskami. Koniec z insynuacjami. Koniec z marzeniami o aneksji” – napisał. Apelował do władz USA o powrót do dialogu opartego na szacunku i wzajemnym zrozumieniu. Podkreślił, że Grenlandia jest otwarta na współpracę, ale nie za cenę utraty suwerenności.
Nielsen dodał, że Grenlandia jest “naszym domem i naszym terytorium. I tak pozostanie”. Premier podkreślił, że mieszkańcy Grenlandii mają prawo do decydowania o swojej przyszłości i nie wyrażają zgody na jakiekolwiek próby narzucenia im woli z zewnątrz. Sytuacja ta przypomina o rosnącej roli regionu Arktyki na arenie międzynarodowej i konieczności uwzględniania interesów lokalnych społeczności w procesie podejmowania decyzji.
Implikacje dla polityki międzynarodowej i Arktyki
Sprawa Grenlandii ma szersze implikacje dla polityki międzynarodowej i bezpieczeństwa w regionie Arktyki. Wzrost zainteresowania Arktyką ze strony różnych państw, w tym USA, Rosji i Chin, prowadzi do zwiększenia napięć i rywalizacji o zasoby naturalne oraz kontrolę nad szlakami żeglugowymi. Premier Nielsen ostrzegł przed ryzykiem eskalacji konfliktu i podkreślił konieczność współpracy międzynarodowej w celu zapewnienia pokoju i stabilności w regionie. Wskazał, że Grenlandia jest gotowa do aktywnego uczestnictwa w dialogu na temat przyszłości Arktyki, ale tylko na zasadach równości i wzajemnego szacunku.
Eksperci zwracają uwagę, że działania Donalda Trumpa mogą osłabić relacje między USA a Europą oraz podważyć zaufanie do amerykańskiej polityki zagranicznej. Premier Nielsen wyraził nadzieję, że władze USA wyciągną wnioski z tej sytuacji i powrócą do dialogu opartego na zasadach prawa międzynarodowego i wzajemnego szacunku. Podkreślił, że przyszłość Grenlandii zależy od jej zdolności do budowania silnych relacji z partnerami międzynarodowymi i zapewnienia bezpieczeństwa swoim obywatelom.
Sytuacja ta pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie prawa międzynarodowego i zasad suwerenności państw. Premier Grenlandii jasno dał do zrozumienia, że nie pozwoli na narzucanie swojej woli z zewnątrz i będzie bronić interesów swojego narodu. Przyszłość Grenlandii pozostaje niepewna, ale jedno jest pewne: wyspa nie podda się bez walki i będzie dążyć do zapewnienia sobie bezpiecznej i prosperującej przyszłości.
