6 grudnia 2025 roku, Nuuk, Grenlandia – incydent z udziałem obywatela Grenlandii, dalej określanego jako “grenlandczyk”, doprowadził do eskalacji napięć dyplomatycznych pomiędzy Królestwem Danii a Rosją. Sytuacja, która rozpoczęła się jako lokalne zatrzymanie, szybko przerodziła się w międzynarodowy problem, angażując służby wywiadowcze i wywołując obawy o bezpieczeństwo w regionie Arktyki. Zatrzymanie grenlandczyka nastąpiło w związku z podejrzeniami o szpiegostwo na rzecz Rosji.
Zatrzymanie i pierwsze reakcje
Zatrzymanie grenlandczyka, identyfikowanego jako Aleq Hansen, nastąpiło w porcie Nuuk przez funkcjonariuszy duńskiej służby wywiadowczej PET (Politiets Efterretningstjeneste). Hansen, pracownik lokalnej firmy rybackiej, został zatrzymany podczas próby opuszczenia Grenlandii na pokładzie rosyjskiego statku badawczego “Professor Khromov”. Według oficjalnego komunikatu PET, Hansen był podejrzany o przekazywanie tajnych informacji dotyczących infrastruktury krytycznej Grenlandii rosyjskim agentom.
Informacja o zatrzymaniu grenlandczyka szybko rozeszła się po Grenlandii, wywołując falę spekulacji i niepokoju. Lokalne media podkreślały strategiczne znaczenie Grenlandii dla Danii i NATO, a także rosnące zainteresowanie regionem ze strony Rosji. Rząd Grenlandii, na czele z premier Múte Bourup Egede, wydał oświadczenie, w którym wyraził zaniepokojenie sytuacją i zapewnił o pełnej współpracy z władzami duńskimi.
Pierwsze reakcje ze strony Rosji były stanowcze. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rosji wydało komunikat, w którym określiło zatrzymanie Hansena jako “prowokację” i “próbę wciągnięcia Grenlandii w antyrosyjską politykę”. Rosyjskie media rozpoczęły kampanię informacyjną, mającą na celu zdyskredytowanie Hansena i przedstawienie go jako ofiarę duńskiego wywiadu.
Dowody i kontrargumenty
PET przedstawiło dowody, które miały potwierdzać współpracę Hansena z rosyjskimi agentami. Wśród nich znalazły się zaszyfrowane wiadomości e-mail, zdjęcia satelitarne przedstawiające spotkania Hansena z przedstawicielami rosyjskiego statku badawczego oraz zeznania informatorów. Według PET, Hansen miał przekazywać informacje dotyczące lokalizacji stacji radarowych, portów i lotnisk na Grenlandii.
Adwokaci Hansena stanowczo zaprzeczyli oskarżeniom, argumentując, że ich klient jest niewinnym rybakiem, który padł ofiarą pomyłki. Twierdzili, że Hansen utrzymywał jedynie kontakt handlowy z rosyjskim statkiem badawczym i nie miał żadnej wiedzy na temat tajnych informacji. Adwokaci Hansena podkreślali również brak niezależnych dowodów potwierdzających współpracę ich klienta z rosyjskim wywiadem.
Sprawa grenlandczyka szybko stała się przedmiotem analizy ekspertów ds. bezpieczeństwa międzynarodowego. Niektórzy analitycy uważali, że zatrzymanie Hansena jest częścią szerszej operacji duńskiego wywiadu, mającej na celu przeciwdziałanie rosnącym wpływom Rosji w regionie Arktyki. Inni podkreślali, że zatrzymanie mogło być wynikiem błędu w analizie danych wywiadowczych lub prowokacji ze strony rosyjskich agentów.
Eskalacja napięć dyplomatycznych
W odpowiedzi na zatrzymanie Hansena, Rosja zażądała od Danii natychmiastowego zwolnienia grenlandczyka i przeprosin za “prowokacyjne działania”. Rząd rosyjski zagroził podjęciem “odpowiednich środków” w przypadku odmowy spełnienia tych żądań. W międzyczasie rosyjskie okręty wojenne rozpoczęły manewry w pobliżu Grenlandii, co zostało potraktowane przez Danię i NATO jako demonstracja siły.
Dania odmówiła spełnienia żądań Rosji, argumentując, że Hansena należy osądzić zgodnie z duńskim prawem. Rząd duński podkreślił również, że działania PET były uzasadnione ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa Grenlandii i regionu Arktyki. Premier Danii, Mette Frederiksen, oświadczyła, że Dania nie ulegnie presji ze strony Rosji i będzie bronić swoich interesów.
Sytuacja dodatkowo skomplikowała się, gdy rosyjskie służby wywiadowcze oskarżyły PET o nielegalne działania na terytorium Rosji. Rosja twierdziła, że duński wywiad prowadził działalność szpiegowską na rosyjskich terytoriach, zbierając informacje o rosyjskich bazach wojskowych i infrastrukturze krytycznej. Te oskarżenia zostały stanowczo odrzucone przez Danię, która oskarżyła Rosję o rozpowszechnianie dezinformacji.
Reakcja NATO i społeczności międzynarodowej
NATO wyraziło zaniepokojenie eskalacją napięć w regionie Arktyki i wezwało Rosję do powstrzymania się od prowokacyjnych działań. Sekretarz Generalny NATO, Jens Stoltenberg, oświadczył, że Sojusz jest gotowy do obrony swoich członków i partnerów w regionie. NATO zwiększyło obecność wojskową w regionie Arktyki, wysyłając dodatkowe okręty wojenne i samoloty patrolowe.
Unia Europejska również wyraziła zaniepokojenie sytuacją i wezwała do deeskalacji napięć. Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, Josep Borrell, oświadczył, że UE jest gotowa do mediacji pomiędzy Danią a Rosją. Jednak Rosja odmówiła udziału w mediacjach, argumentując, że Dania jest stroną konfliktu.
Stany Zjednoczone wyraziły pełne wsparcie dla Danii i zapewniły o swojej gotowości do obrony Grenlandii. Prezydent Stanów Zjednoczonych, Joe Biden, oświadczył, że Stany Zjednoczone traktują bezpieczeństwo Grenlandii jako priorytet i będą współpracować z Danią w celu przeciwdziałania rosyjskim zagrożeniom. USA zwiększyły obecność wojskową na Grenlandii, wysyłając dodatkowe siły i sprzęt wojskowy.
Przyszłość sprawy grenlandczyka
Sprawa grenlandczyka Aleq Hansena pozostaje nierozwiązana. Proces sądowy Hansena rozpoczął się w Kopenhadze 15 grudnia 2025 roku. Hansena oskarżono o szpiegostwo i zdradę państwa, grozi mu kara do 15 lat pozbawienia wolności.
Napięcia dyplomatyczne pomiędzy Danią a Rosją pozostają na wysokim poziomie. Rosja nadal żąda zwolnienia Hansena i przeprosin od Danii. Dania pozostaje nieugięta w swojej pozycji, argumentując, że Hansena należy osądzić zgodnie z duńskim prawem.
Przyszłość sprawy grenlandczyka jest niepewna. Rozstrzygnięcie sprawy będzie miało istotny wpływ na relacje pomiędzy Danią a Rosją oraz na bezpieczeństwo w regionie Arktyki. Wiele wskazuje na to, że incydent z udziałem grenlandczyka będzie miał długotrwałe konsekwencje dla polityki międzynarodowej.
