W Polsce od lipca 2024 roku trwa intensywny spór dotyczący dostępu Sławomira Cenckiewicza, szefa Biura Bezpieczeństwa Narodowego (BBN), do informacji niejawnych. Centralnym punktem tego konfliktu jest kwestionowanie przez Jacka Dobrzyńskiego wiarygodności Cenckiewicza w związku z wypełnioną ankietą bezpieczeństwa. Dobrzyński publicznie oskarżył Cenckiewicza o złożenie fałszywych oświadczeń, co doprowadziło do utraty przez niego poświadczenia bezpieczeństwa. Sprawa ta wywołała burzliwą debatę polityczną i prawną, a jej konsekwencje mogą mieć wpływ na funkcjonowanie kluczowych instytucji państwowych.
Geneza sporu: Ankieta bezpieczeństwa i utrata poświadczenia
Spór rozpoczął się w lipcu 2024 roku, kiedy to Sławomir Cenckiewicz, ubiegając się o poświadczenie bezpieczeństwa niezbędne do pełnienia funkcji szefa BBN, złożył ankietę bezpieczeństwa. W trakcie weryfikacji informacji zawartych w ankiecie ujawniono, że Cenckiewicz zataił fakt przyjmowania leków. To zaniechanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, skutkowało cofnięciem mu poświadczenia bezpieczeństwa, co uniemożliwiło dostęp do informacji niejawnych. Dobrzyński, komentując tę sytuację, stwierdził wprost: „Skłamał”.
Utrata poświadczenia bezpieczeństwa przez Cenckiewicza wywołała natychmiastową reakcję ze strony Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW). Podjęto próby znalezienia rozwiązań prawnych, które pozwoliłyby na przywrócenie Cenckiewiczowi dostępu do informacji niejawnych, pomimo wcześniejszego naruszenia procedur. Dobrzyński oskarżył przedstawicieli prezydenta o „kombinowanie jak obejść prawo”, sugerując, że podejmowane działania mają na celu zatuszowanie wcześniejszego kłamstwa Cenckiewicza.
Wyrok WSA i dalszy przebieg sporu
W czerwcu 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) wydał orzeczenie w sprawie odwołania Cenckiewicza od decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa. Sąd jednak podtrzymał decyzję o braku dostępu do informacji niejawnych, uznając, że zatajenie informacji o przyjmowanych lekach stanowi poważne naruszenie procedur bezpieczeństwa. Ten wyrok dodatkowo zaostrzył spór, a Dobrzyński ponownie podkreślił, że próby obejścia prawa potwierdzają jego wcześniejsze zarzuty. Sprawa ta, w ocenie wielu obserwatorów, stała się symbolem konfliktu między różnymi ośrodkami władzy w Polsce.
Stanisław Żaryn, pełnomocnik ds. bezpieczeństwa, zaangażował się w obronę Cenckiewicza, argumentując, że okoliczności sprawy są złożone i wymagają uwzględnienia specyfiki pełnionej funkcji. Jednakże, argumenty te nie przekonały WSA, a decyzja o braku dostępu do informacji niejawnych pozostała w mocy. Dobrzyński, komentując wyrok, w emocjonalnym wpisie stwierdził: „Niesamowity blamaż panie kolego”.
Konsekwencje i perspektywy prawne
Brak dostępu do informacji niejawnych dla szefa BBN stanowi poważne wyzwanie dla funkcjonowania tego kluczowego organu państwowego. BBN odpowiada za koordynację działań w zakresie bezpieczeństwa narodowego, a dostęp do informacji tajnych jest niezbędny do efektywnego wykonywania tych zadań. Spór ten, w konsekwencji, może wpływać na proces podejmowania decyzji w sprawach dotyczących bezpieczeństwa państwa. Sytuacja ta rodzi pytania o skuteczność systemu weryfikacji osób zajmujących wysokie stanowiska państwowe.
Cenckiewicz złożył odwołanie od wyroku WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Rozpatrzenie tej sprawy może potrwać, a jej wynik będzie miał kluczowe znaczenie dla dalszego przebiegu sporu. W zależności od decyzji NSA, Cenckiewicz może odzyskać dostęp do informacji niejawnych lub utrzymać obecny status. Spór ten, niezależnie od ostatecznej decyzji, pozostawi trwały ślad w polskiej polityce i debacie publicznej. Warto podkreślić, że cała sytuacja rozpoczęła się w 2024 roku i ciągnie się do grudnia 2025 roku, co świadczy o jej złożoności i trudności w znalezieniu rozwiązania.
Sprawa Cenckiewicza jest przykładem, jak kwestie związane z bezpieczeństwem narodowym mogą stać się przedmiotem intensywnego sporu politycznego. Spór ten dotyczy nie tylko kwestii formalnych, takich jak wypełnienie ankiety bezpieczeństwa, ale także fundamentalnych zasad dotyczących wiarygodności i odpowiedzialności osób pełniących wysokie funkcje państwowe. Konsekwencje tego sporu mogą być odczuwalne przez długi czas, wpływając na relacje między różnymi ośrodkami władzy i zaufanie społeczne do instytucji państwowych.
W kontekście tego sporu, istotne jest również zwrócenie uwagi na rolę mediów i opinii publicznej. Publiczne oskarżenia i kontrowersje związane z tą sprawą wywołały szeroką debatę, a jej przebieg był kształtowany przez różne narracje i interpretacje. Spór ten, w pewnym sensie, stał się testem dla polskiego systemu politycznego i jego zdolności do rozwiązywania konfliktów w sposób transparentny i zgodny z prawem. W 2025 roku sprawa ta nadal pozostaje w centrum uwagi mediów i polityków.
Podsumowując, spór dotyczący dostępu Sławomira Cenckiewicza do informacji niejawnych jest złożonym i wielowymiarowym problemem, który ma poważne konsekwencje dla funkcjonowania państwa. Sprawa ta ujawniła słabości w systemie weryfikacji osób zajmujących wysokie stanowiska państwowe i wywołała intensywną debatę na temat zasad odpowiedzialności i wiarygodności w polityce. Spór ten, niezależnie od ostatecznej decyzji, pozostanie ważnym punktem odniesienia dla przyszłych dyskusji na temat bezpieczeństwa narodowego i funkcjonowania instytucji państwowych.
