Tragiczny pożar, który rozgorzał w nocy z 31 grudnia 2023 roku na 1 stycznia 2024 roku w barze La Constellation w szwajcarskim kurorcie Crans-Montana, pochłonął życie co najmniej 47 osób i ranił 119. Ten incydent, który generał Ryszard Grosset, były zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej, określił jako “rzeczywiście piekło na ziemi”, wywołał szok i postawił pytania o bezpieczeństwo w miejscach publicznych.
Przebieg zdarzeń i wstępne ustalenia
Pożar w barze La Constellation w Crans-Montana wybuchł około godziny 1:30 w nocy, w czasie sylwestrowej imprezy. Pierwsze zgłoszenia o pożarze wpłynęły do służb ratunkowych natychmiast po rozpoczęciu się ognia. Według wstępnych ustaleń prokuratury kantonalnej Beatrice Pilloud, przyczyną pożaru mogło być użycie zimnych ogni przyczepionych do butelek szampana, które zapaliły sufit. Tragiczny błąd polegał na odpaleniu ich zbyt blisko łatwopalnych materiałów.
Szybkie rozprzestrzenianie się ognia było spowodowane nagromadzeniem materiałów palnych w niewielkiej przestrzeni oraz zjawiskiem flashover, czyli niemal jednoczesnym zapłonem wszystkich materiałów palnych w pomieszczeniu. Generał Grosset podkreśla, że taki lokal w Polsce nie spełniałby podstawowych wymogów bezpieczeństwa. Kluczowym problemem był brak wystarczającej liczby wyjść ewakuacyjnych – bar posiadał jedynie jedno wyjście, co znacznie utrudniło ewakuację w panice.
Skala zniszczeń i ofiary
Tragiczny bilans pożaru w Crans-Montana to co najmniej 47 ofiar śmiertelnych i 119 rannych. Szef policji kantonu Valais, Frederic Gisler, poinformował o zidentyfikowanych narodowościach poszkodowanych: 71 Szwajcarów, 14 Francuzów, 11 Włochów, 4 Serbów, 1 Bośniak, 1 Belg, 1 Luksemburczyk, 1 Polak i 1 Portugalczyk. Tożsamość 14 rannych pozostaje nieznana. Liczba ofiar sprawia, że ten pożar jest jednym z najtragiczniejszych w historii Szwajcarii.
Służby ratunkowe pracowały na miejscu zdarzenia przez wiele godzin, prowadząc akcję gaśniczą i poszukiwawczą. Rannych przewieziono do pobliskich szpitali, gdzie udzielano im pomocy medycznej. Tragiczny wpływ pożaru odczuwalny jest nie tylko wśród bezpośrednich ofiar i ich rodzin, ale także w całej społeczności Crans-Montana.
Analiza przyczyn i brakujące zabezpieczenia
Eksperci ds. bezpieczeństwa pożarowego wskazują na szereg zaniedbań, które mogły przyczynić się do tragedii. Generał Grosset podkreśla, że brak dodatkowych wyjść ewakuacyjnych oraz niewystarczające systemy bezpieczeństwa pożarowego były kluczowymi czynnikami. Zwrócił uwagę na “zbrodnicze zaniedbanie” w zakresie przestrzegania przepisów bezpieczeństwa. Tragiczny przebieg zdarzeń pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie norm i procedur bezpieczeństwa w miejscach publicznych.
Dodatkowo, użycie zimnych ogni w pomieszczeniu zamkniętym, gdzie nagromadzono materiały palne, było ryzykownym działaniem. Otwarcie drzwi podczas pożaru spowodowało dopływ powietrza, co przyspieszyło rozprzestrzenianie się ognia. Tragiczny efekt tego działania był katastrofalny. Eksperci podkreślają, że w przypadku pożaru kluczowe jest szybkie odcięcie dopływu powietrza i ewakuacja ludzi.
Porównanie z polskimi przepisami i rekomendacje
Generał Grosset zaznacza, że polskie przepisy regulujące bezpieczeństwo imprez masowych, zwłaszcza w pomieszczeniach zamkniętych, są “sensowne i dość restrykcyjne”. Podkreśla, że w Polsce lokal o takich cechach, jak bar La Constellation, nie miałby prawa funkcjonować. W przypadku stwierdzenia uchybień, służby powinny natychmiast reagować i zawiadamiać straż pożarną. Tragiczny przykład z Crans-Montana powinien być przestrogą dla wszystkich organizatorów imprez masowych.
W związku z tą tragedią, eksperci rekomendują wzmocnienie kontroli bezpieczeństwa pożarowego w miejscach publicznych, szczególnie w pomieszczeniach zamkniętych. Należy zwrócić szczególną uwagę na liczbę i dostępność wyjść ewakuacyjnych, obecność systemów alarmowych i gaśniczych oraz przestrzeganie przepisów dotyczących używania materiałów pirotechnicznych. Tragiczny pożar w Szwajcarii powinien skłonić do rewizji procedur bezpieczeństwa i podniesienia świadomości społecznej na temat zagrożeń pożarowych.
Długoterminowe konsekwencje i potrzeba edukacji
Tragiczny pożar w Crans-Montana będzie miał długoterminowe konsekwencje dla społeczności lokalnej i dla branży turystycznej. Konieczne będzie przeprowadzenie dochodzenia w celu ustalenia wszystkich przyczyn i okoliczności zdarzenia oraz pociągnięcie do odpowiedzialności osób winnych zaniedbań. Ważne jest również zapewnienie wsparcia psychologicznego dla ofiar i ich rodzin.
Ten incydent podkreśla potrzebę edukacji w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Organizatorzy imprez masowych, pracownicy miejsc publicznych oraz sami obywatele powinni być świadomi zagrożeń i wiedzieć, jak postępować w przypadku pożaru. Tragiczny przykład z Crans-Montana pokazuje, że brak wiedzy i zaniedbania mogą prowadzić do katastrofalnych skutków. Inwestycja w edukację i podnoszenie świadomości to kluczowy element zapobiegania tragediom.
W przyszłości konieczne jest również wprowadzenie bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego w miejscach publicznych oraz zwiększenie kontroli nad ich przestrzeganiem. Tragiczny pożar w Szwajcarii powinien być lekcją dla wszystkich, aby nie dopuścić do podobnych tragedii w przyszłości. Pamięć o ofiarach powinna nas motywować do działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa.
