Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) wydał ostrzeżenia pierwszego stopnia przed silnym mrozem i marzącymi opadami deszczu, które mogą prowadzić do niebezpiecznej gołoledzi w wielu województwach Polski. Ostrzeżenia obowiązują od 3 lutego do 4 lutego 2024 roku i obejmują znaczną część kraju. Sytuacja ta wymaga szczególnej ostrożności od wszystkich mieszkańców, a także od służb odpowiedzialnych za utrzymanie dróg i bezpieczeństwo publiczne.
IMGW ostrzega przed ekstremalnymi temperaturami i gołoledzią
IMGW-PIB METEO POLSKA poinformowało, że spadek temperatury w połączeniu z prognozowanymi opadami marznącego deszczu stwarza poważne zagrożenie. Temperatury mogą spaść do -18/-16 stopni Celsjusza w wielu regionach, a w najchłodniejszych miejscach nawet do -20 stopni Celsjusza. Marzący deszcz, czyli deszcz padający w temperaturze poniżej zera stopni Celsjusza, natychmiast zamarza na powierzchniach, tworząc śliską i niebezpieczną warstwę lodu. To zjawisko, znane jako gołoledź, stanowi poważne zagrożenie dla pieszych, rowerzystów i kierowców.
Ostrzeżenia pierwszego stopnia zostały wydane dla województw: podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, mazowieckiego, lubelskiego, świętokrzyskiego, małopolskiego, śląskiego, opolskiego, dolnośląskiego, wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego i pomorskiego. IMGW zaleca zachowanie szczególnej ostrożności, unikanie niepotrzebnych podróży i dostosowanie prędkości do panujących warunków drogowych. Służby drogowe są w stanie podwyższonej gotowości i prowadzą działania mające na celu ograniczenie skutków gołoledzi, takie jak posypywanie dróg solą i piaskiem.
Prognozy IMGW wskazują, że najtrudniejsze warunki pogodowe wystąpią w godzinach nocnych z 3 na 4 lutego oraz w porannych godzinach 4 lutego. Szczególnie niebezpiecznie będzie w okresie od 22:00 do 10:00, a następnie od 10:00 do 12:00. W tym czasie prawdopodobieństwo wystąpienia gołoledzi jest najwyższe. IMGW regularnie aktualizuje ostrzeżenia i prognozy, dlatego zaleca się śledzenie komunikatów Instytutu.
Przyczyny i mechanizm powstawania gołoledzi
Gołoledź powstaje, gdy deszcz lub mżawka spada na powierzchnię, której temperatura jest poniżej zera stopni Celsjusza. Woda, zamiast spływać, natychmiast zamarza, tworząc cienką, przezroczystą warstwę lodu. Warstwa ta jest niezwykle śliska i trudna do zauważenia, co stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa. Proces ten jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ lód tworzy się stopniowo, a nie od razu po rozpoczęciu opadów.
Obecna sytuacja meteorologiczna, charakteryzująca się silnym mrozem i opadami marzącego deszczu, jest wynikiem napływu zimnego powietrza z północy. Powietrze to zderza się z cieplejszym i wilgotnym powietrzem, co prowadzi do powstawania opadów. Niska temperatura powoduje, że opady te zamarzają na powierzchniach, tworząc gołoledź. IMGW monitoruje sytuację i na bieżąco informuje o zmianach w prognozach.
Warto pamiętać, że gołoledź jest szczególnie niebezpieczna na drogach, chodnikach, mostach i wiaduktach. Nawet niewielka warstwa lodu może znacznie wydłużyć drogę hamowania i utrudnić kontrolę nad pojazdem. Dlatego w przypadku wystąpienia gołoledzi zaleca się jazdę z dużą ostrożnością, unikanie gwałtownych manewrów i zachowanie bezpiecznej odległości od innych pojazdów. Pieszym zaleca się noszenie butów z antypoślizgową podeszwą i unikanie chodzenia po oblodzonych powierzchniach.
Skutki i konsekwencje silnego mrozu i gołoledzi
Silny mróz i gołoledź mogą powodować poważne utrudnienia w ruchu drogowym i kolejowym. Opóźnienia i odwołania połączeń komunikacyjnych są bardzo prawdopodobne. Gołoledź zwiększa również ryzyko wypadków, zarówno drogowych, jak i pieszych. Służby ratunkowe są w stanie podwyższonej gotowości, ale czas reakcji może być wydłużony ze względu na trudne warunki pogodowe.
Oprócz utrudnień komunikacyjnych, silny mróz może również powodować uszkodzenia infrastruktury. Pękanie rur wodociągowych i kanalizacyjnych jest częstym problemem w okresie zimowym. Niska temperatura może również negatywnie wpływać na zdrowie ludzi, szczególnie osób starszych i dzieci. IMGW zaleca unikanie długotrwałego przebywania na zewnątrz w czasie silnego mrozu i odpowiednie ubieranie się.
Prognozy IMGW nie zapowiadają poprawy pogody w najbliższych dniach. Zimowa pogoda utrzyma się, a temperatura pozostanie niska. Dlatego należy być przygotowanym na dalsze utrudnienia i zachować ostrożność. IMGW regularnie monitoruje sytuację i będzie informować o wszelkich zmianach w prognozach. Do dalszego pogorszenia sytuacji nie doprowadzi jedynie odpowiedzialne zachowanie i przestrzeganie zaleceń służb.
Ważne jest, aby pamiętać, że gołoledź jest szczególnie niebezpieczna dla osób starszych i niepełnosprawnych. Te grupy społeczne są bardziej narażone na upadki i poważne obrażenia. Dlatego należy im zapewnić pomoc i wsparcie w czasie trudnych warunków pogodowych. IMGW apeluje o wzajemną pomoc i solidarność.
Sytuacja ta przypomina o wpływie zmian klimatycznych na ekstremalne zjawiska pogodowe. Choć mróz i gołoledź są naturalnymi elementami zimy, ich intensywność i częstotliwość mogą być zwiększone przez zmiany klimatyczne. Dlatego ważne jest podejmowanie działań mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i adaptację do zmieniającego się klimatu. Do tego celu potrzebna jest współpraca na poziomie lokalnym, krajowym i międzynarodowym.
IMGW regularnie publikuje ostrzeżenia i prognozy pogodowe na swojej stronie internetowej i w mediach społecznościowych. Zaleca się śledzenie tych źródeł informacji, aby być na bieżąco z sytuacją meteorologiczną. Do poprawnego działania systemów ostrzegania i reagowania na ekstremalne zjawiska pogodowe potrzebne jest zaangażowanie wszystkich obywateli.
Pamiętajmy, że bezpieczeństwo jest najważniejsze. W przypadku wystąpienia silnego mrozu i gołoledzi należy zachować ostrożność, unikać niepotrzebnych podróży i dostosować swoje działania do panujących warunków pogodowych. Do działania wzywa nas odpowiedzialność za siebie i innych.
