Polska zmaga się z wyjątkowo niebezpieczną sytuacją pogodową – gołoledzią, która ukształtowała się w wyniku połączenia ciepłego frontu i kontrastujących mas powietrza. Zjawisko to, występujące w dniach 14 i 15 stycznia 2026 roku, powoduje poważne utrudnienia w komunikacji i stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa na drogach. RCB i IMGW wydały ostrzeżenia apelujące o ograniczenie podróży i zachowanie szczególnej ostrożności.
Przyczyny powstawania gołoledzi w Polsce
Powstanie gołoledzi jest bezpośrednio związane ze zderzeniem dwóch odmiennych mas powietrza nad Polską. Na wschodzie kraju panuje mróz, z temperaturami spadającymi do kilkunastu stopni poniżej zera, podczas gdy na zachodzie temperatura utrzymuje się kilka stopni powyżej zera. Ta różnica temperatur, w połączeniu z przechodzącym przez kraj ciepłym frontem, sprzyja powstawaniu marznącego deszczu. Opady deszczu, spadając na powierzchnię o temperaturze poniżej zera, natychmiast zamarzają, tworząc cienką, śliską warstwę lodu – czyli gołoledź.
IMGW informuje, że proces ten jest szczególnie niebezpieczny, ponieważ warstwa lodu jest przezroczysta i trudna do zauważenia, co znacznie zwiększa ryzyko utraty kontroli nad pojazdem. Marznący deszcz, będący główną przyczyną gołoledzi, jest szczególnie groźny, ponieważ tworzy lód nie tylko na jezdniach, ale również na chodnikach, drogach dla pieszych i rowerowych.
Obszary Polski najbardziej dotknięte gołoledzią
Najbardziej dotknięte gołoledzią regiony Polski to Pomorze Gdańskie, Kujawy, Ziemia Łódzka, Warmia, Mazowsze, Kielecczyzna, wschodnia Małopolska, Podkarpacie oraz zachód województwa lubelskiego. W tych obszarach odnotowano największe natężenie marzącego deszczu i najtrudniejsze warunki drogowe. W Pucku, w województwie pomorskim, krajobraz przed południem 14 stycznia 2026 roku prezentował się wyjątkowo niebezpiecznie, z oblodzonymi drzewami i jezdniami.
RCB apeluje do mieszkańców tych regionów o bezwzględne ograniczenie podróży, jeśli nie są one absolutnie konieczne. W przypadku konieczności wyjazdu, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności, zmniejszenie prędkości i unikanie gwałtownych manewrów. Dodatkowo, przypomina się o konieczności używania odpowiednich opon zimowych i zachowaniu bezpiecznej odległości od innych pojazdów.
Skutki gołoledzi: Utrudnienia komunikacyjne i ryzyko wypadków
Gołoledź powoduje poważne utrudnienia komunikacyjne w wielu regionach Polski. Problemy z podjazdem dla pojazdów, szczególnie ciężarowych, są powszechne. W niektórych miejscach komunikacja została całkowicie sparaliżowana, a służby drogowe pracują na pełnych obrotach, próbując oczyścić drogi z lodu. Zdarzają się również kolizje i wypadki drogowe, na szczęście na razie bez poważnych obrażeń.
Ryzyko wypadków jest szczególnie wysokie na mostach, wiaduktach i wzniesieniach, gdzie warstwa lodu jest najgrubsza i najtrudniejsza do usunięcia. Służby ratunkowe apelują o unikanie tych miejsc, jeśli to możliwe. Dodatkowo, gołoledź stanowi zagrożenie dla pieszych i rowerzystów, którzy mogą łatwo poślizgnąć się i doznać urazów.
Prognoza pogody i dalszy rozwój sytuacji
IMGW prognozuje, że marzący deszcz i gołoledź będą utrzymywać się w Polsce do 15 stycznia 2026 roku. W niektórych regionach spodziewany jest przyrost pokrywy śnieżnej o 10-15 cm, który dodatkowo pogorszy sytuację na drogach. Na wschodzie kraju nadal panować będzie dwucyfrowy mróz, podczas gdy na zachodzie temperatura będzie oscylować wokół kilku stopni na plusie. Ta różnica temperatur będzie nadal sprzyjać powstawaniu gołoledzi.
Sytuacja jest monitorowana na bieżąco przez RCB i IMGW, które regularnie publikują aktualne ostrzeżenia i prognozy pogody. Służby drogowe kontynuują prace mające na celu oczyszczenie dróg z lodu i zapewnienie bezpiecznej jazdy. Apeluje się do wszystkich mieszkańców Polski o zachowanie ostrożności i śledzenie komunikatów służb.
Gołoledź a bezpieczeństwo: Jak się zachować?
W przypadku konieczności poruszania się po oblodzonych drogach, należy pamiętać o kilku podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Przede wszystkim, należy zmniejszyć prędkość i unikać gwałtownych manewrów, takich jak nagłe hamowanie czy skręcanie. Należy również zachować bezpieczną odległość od innych pojazdów i unikać jazdy “na ogonie”. W przypadku poślizgu, należy delikatnie skręcić kierownicą w stronę poślizgu i unikać gwałtownego hamowania.
Pieszym i rowerzystom zaleca się unikanie chodników i dróg dla pieszych, jeśli są one oblodzone. W przypadku konieczności przejścia przez oblodzony odcinek, należy chodzić ostrożnie, małymi kroczkami i unikać pośpiechu. Warto również założyć buty z antypoślizgową podeszwą. Gołoledź to poważne zagrożenie, które wymaga od wszystkich użytkowników dróg zachowania szczególnej ostrożności i odpowiedzialności.
Gołoledź jest zjawiskiem, które coraz częściej występuje w Polsce, co jest bezpośrednim skutkiem zmian klimatycznych. Wzrost temperatury powoduje częstsze występowanie ciepłych frontów i mieszanie się mas powietrza, co sprzyja powstawaniu marzącego deszczu i gołoledzi. Dlatego tak ważne jest podejmowanie działań mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych i przeciwdziałanie zmianom klimatycznym.
Gołoledź stanowi poważne wyzwanie dla infrastruktury drogowej i bezpieczeństwa publicznego. Konieczne jest inwestowanie w nowoczesne technologie i metody zwalczania gołoledzi, a także edukacja społeczeństwa w zakresie bezpiecznego zachowania w trudnych warunkach pogodowych. Gołoledź to problem, który wymaga kompleksowego podejścia i współpracy wszystkich zainteresowanych stron.
