W gminie Bolesław, w województwie małopolskim, od wtorkowego popołudnia, 6 grudnia 2025 roku, wprowadzono stan pogotowia przeciwpowodziowego w czterech miejscowościach: Bolesław, Hutki, Kolonia i Laski. Decyzja ta została podjęta przez wójta Krzysztofa Dudzińskiego w związku z alarmującym wzrostem poziomu wód podziemnych. Ten niepokojący stan jest bezpośrednim skutkiem zakończenia działalności kopalni rud cynkowo-ołowiowych “Olkusz-Pomorzany” i wyłączenia systemów odwadniających wyrobiska górnicze.
Przyczyny podniesienia się poziomu wód podziemnych i ogłoszenia stanu
Kluczowym czynnikiem wpływającym na obecną sytuację jest zaprzestanie eksploatacji rud cynku i ołowiu w kopalni “Olkusz-Pomorzany” w 2020 roku. Przez dziesięciolecia kopalnia ta, poprzez działanie pomp odwadniających, utrzymywała poziom wód podziemnych na kontrolowanym poziomie. Po zakończeniu wydobycia i wyłączeniu tych pomp, naturalne procesy hydrogeologiczne doprowadziły do stopniowego, ale systematycznego podnoszenia się poziomu wód. Zmiany te są szczególnie odczuwalne w gminie Bolesław, która znajduje się w obszarze oddziaływania byłej działalności górniczej.
Wójt Krzysztof Dudziński podkreśla, że ogłoszenie stanu pogotowia przeciwpowodziowego jest niezbędne do szybkiego reagowania na zagrożenie. “Jego wprowadzenie umożliwi wykonanie pilnych działań służących ochronie mienia i minimalizacji ryzyka związanego z podnoszącym się poziomem wód podziemnych, które w innej sytuacji wymagałyby uzyskania stosownych pozwoleń i decyzji” – cytuje wójt Dudziński w oficjalnym komunikacie Urzędu Gminy w Bolesławiu. Działania te obejmują m.in. wzmocnienie konstrukcji budynków, budowę tymczasowych wałów przeciwpowodziowych oraz monitorowanie poziomu wód w studniach i piwnicach.
Zagrożenia i potencjalne skutki obecnego stanu
Podnoszący się poziom wód podziemnych stwarza realne zagrożenie dla infrastruktury i mienia mieszkańców Bolesławia, Hutek, Kolonii i Lasek. Zalaniu mogą ulec piwnice, fundamenty budynków oraz drogi i chodniki. Długotrwałe podwyższenie poziomu wód może również prowadzić do osłabienia konstrukcji budynków i zwiększenia ryzyka ich zawalenia. Ponadto, woda gruntowa może zanieczyścić źródła wody pitnej, co stanowi zagrożenie dla zdrowia publicznego.
Zakłady Górniczo-Hutnicze Bolesław (ZGH Bolesław) są świadome problemu i współpracują z władzami gminy w celu znalezienia optymalnych rozwiązań. Powstał specjalny międzyresortowy zespół, który ma za zadanie opracowanie kompleksowego planu działań mających na celu stabilizację poziomu wód podziemnych i minimalizację negatywnych skutków dla lokalnej społeczności. Zespół ten analizuje m.in. możliwość ponownego uruchomienia części pomp odwadniających lub budowy nowych systemów odprowadzania wody.
Działania podjęte przez Urząd Gminy i służby
Urząd Gminy w Bolesławiu uruchomił punkt informacyjny dla mieszkańców, w którym udzielane są informacje na temat zagrożenia i sposobów ochrony mienia. Służby ratownicze przeprowadzają regularne patrole w zagrożonych miejscowościach, monitorując poziom wód i sprawdzając stan budynków. Mieszkańcy są zachęcani do zgłaszania wszelkich niepokojących sygnałów, takich jak przecieki wody lub pęknięcia w fundamentach. Władze gminy apelują również o ostrożność i unikanie przebywania w pobliżu miejsc, gdzie woda gruntowa może stanowić zagrożenie.
Wprowadzenie stanu pogotowia przeciwpowodziowego umożliwia szybsze i bardziej efektywne reagowanie na sytuację kryzysową. Umożliwia to również dostęp do dodatkowych środków finansowych i zasobów, które mogą być wykorzystane do ochrony mienia i zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańców. Kluczowe jest monitorowanie stanu wód podziemnych i podejmowanie działań prewencyjnych, aby uniknąć poważniejszych konsekwencji. Sytuacja w gminie Bolesław jest przykładem tego, jak działalność górnicza może wpływać na środowisko i jak ważne jest odpowiedzialne zarządzanie zasobami naturalnymi.
Długoterminowe perspektywy i wyzwania związane ze stanem wód podziemnych
Długoterminowe rozwiązanie problemu podnoszącego się poziomu wód podziemnych w gminie Bolesław wymaga kompleksowych działań i współpracy wielu podmiotów. Konieczne jest opracowanie i wdrożenie strategii adaptacji do zmian hydrogeologicznych, które uwzględniają specyfikę lokalnych warunków. Strategia ta powinna obejmować m.in. budowę systemów odprowadzania wody, wzmocnienie infrastruktury oraz edukację mieszkańców na temat zagrożeń związanych z podnoszącym się poziomem wód. Ponadto, istotne jest prowadzenie regularnych badań i monitoringu poziomu wód, aby móc szybko reagować na ewentualne zmiany.
Obecny stan w gminie Bolesław jest ostrzeżeniem dla innych regionów, gdzie działalność górnicza może prowadzić do podobnych problemów. Konieczne jest uwzględnianie potencjalnych skutków hydrogeologicznych przy planowaniu i realizacji projektów górniczych. Ważne jest również prowadzenie odpowiedzialnej rekultywacji terenów pogórniczych, aby minimalizować negatywny wpływ na środowisko. Stan wód podziemnych jest wskaźnikiem zdrowia środowiska i wymaga stałej uwagi oraz działań prewencyjnych.
Sytuacja w Bolesławie pokazuje, że konsekwencje zakończenia działalności górniczej mogą być odczuwalne przez długi czas. Dlatego tak ważne jest planowanie przyszłości regionów pogórniczych w sposób zrównoważony, uwzględniający zarówno aspekty ekonomiczne, jak i środowiskowe. Konieczne jest inwestowanie w nowe technologie i innowacyjne rozwiązania, które pozwolą na minimalizację negatywnego wpływu działalności człowieka na środowisko. Stan wód podziemnych w Bolesławie jest sygnałem alarmowym, który powinien skłonić do refleksji i podjęcia konkretnych działań na rzecz ochrony środowiska.
