Wiedeński Instytut Międzynarodowych Studiów Ekonomicznych (WIIW) opublikował 6 grudnia 2025 roku raport, w którym prognozuje przekroczenie przez polski dług publiczny krytycznego progu 72% PKB w 2028 roku. Ta prognoza budzi poważne obawy o stabilność finansów publicznych Polski i może skutkować koniecznością podjęcia drastycznych środków oszczędnościowych. Prognoza ta, dotycząca okresu do 2028 roku, jest szczególnie istotna, ponieważ przypada na rok następujący po wyborach parlamentarnych.
Analiza WIIW: Przyczyny i Skala Zagrożenia
Według analizy WIIW, główną przyczyną wzrostu długu publicznego jest kontynuacja obecnej polityki zadłużenia w połączeniu z umiarkowanym tempem wzrostu gospodarczego. Instytut szacuje, że deficyt sektora finansów publicznych wyniesie 6,2% PKB w bieżącym roku, 6,0% w przyszłym roku, a następnie spadnie do 5,7% w 2028 roku. Jednocześnie, prognozowany wzrost PKB w tym roku to 3,7%, w 2027 roku 3,2%, a w 2028 roku jedynie 2,9%. Te dane wskazują na spowolnienie gospodarcze, które utrudni kontrolowanie długu publicznego.
Na koniec września bieżącego roku dług general government wyniósł 58,1% PKB, podczas gdy dług publiczny osiągnął poziom 47,7% PKB. Różnica między tymi wskaźnikami wynosi 10,5% PKB, co odzwierciedla zadłużenie instytucji pozabudżetowych. Polska konstytucja ustanawia limit zadłużenia na poziomie 60% PKB, jednak możliwość zadłużania się instytucji pozabudżetowych pozwala na obejście tego ograniczenia. WIIW ostrzega, że dalszy wzrost długu publicznego może doprowadzić do przekroczenia tego limitu, co wywoła poważne konsekwencje.
Konsekwencje Przekroczenia Limitów Zadłużenia
Przekroczenie limitu zadłużenia określonego w konstytucji może skutkować szeregiem negatywnych konsekwencji dla polskiej gospodarki. Wśród nich wymienia się konieczność wprowadzenia radykalnych cięć wydatków budżetowych, podwyżek podatków, ograniczeń w waloryzacji emerytur i rent, a także zakaz zaciągania nowych pożyczek dla budżetu państwa. Szacuje się, że konieczność redukcji wydatków może wynieść od 80 do 100 miliardów złotych.
Obecne wydatki na programy socjalne stanowią znaczną część budżetu państwa. Koszt programu 800+ szacowany jest na 62 miliardy złotych, 13. i 14. emerytur na 32 miliardy złotych, renty wdowiej na 7 miliardów złotych, a „babciowego” na 6 miliardów złotych. W obliczu rosnącego długu publicznego, rząd może być zmuszony do ograniczenia lub nawet likwidacji tych programów.
Prognozy WIIW: Dług Publiczny w Latach 2026-2028
WIIW prognozuje, że dług publiczny w Polsce będzie systematycznie rósł w kolejnych latach. W 2026 roku ma on osiągnąć poziom 65,5% PKB, w 2027 roku 69,0% PKB, a w 2028 roku przekroczyć 72% PKB. Ta tendencja wzrostowa budzi poważne obawy o przyszłość finansów publicznych Polski. Jacek Frączyk z Business Insider Polska podkreśla, że przekroczenie tego progu może wywołać negatywne reakcje rynków finansowych i obniżyć wiarygodność Polski jako kredytobiorcy.
Sytuacja ta jest szczególnie niepokojąca w kontekście zbliżających się wyborów parlamentarnych. Politycy będą musieli zmierzyć się z trudnym wyborem między kontynuacją obecnej polityki socjalnej a koniecznością wprowadzenia oszczędności. Decyzje podjęte w najbliższych latach będą miały długotrwały wpływ na kondycję finansów publicznych Polski.
Implikacje dla Polityki Gospodarczej i Stabilności Finansowej
Prognozy WIIW stanowią poważne ostrzeżenie dla polskiego rządu. Konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań mających na celu ograniczenie wzrostu długu publicznego i poprawę stabilności finansowej kraju. Obejmuje to zarówno działania fiskalne, takie jak redukcja wydatków i podwyżka podatków, jak i działania strukturalne, mające na celu zwiększenie konkurencyjności gospodarki i pobudzenie wzrostu gospodarczego.
Zignorowanie tych ostrzeżeń może prowadzić do poważnych konsekwencji dla polskiej gospodarki. Wśród nich wymienia się spadek inwestycji, wzrost bezrobocia, obniżenie poziomu życia oraz utratę zaufania inwestorów. Długotrwały wzrost długu publicznego może również prowadzić do kryzysu finansowego.
W obecnej sytuacji, kluczowe znaczenie ma odpowiedzialna polityka fiskalna i dążenie do zrównoważonego budżetu. Rząd powinien również skupić się na wdrażaniu reform strukturalnych, które zwiększą konkurencyjność gospodarki i pobudzą wzrost gospodarczy. Tylko w ten sposób można uniknąć negatywnych konsekwencji prognozowanych przez WIIW.
Prognozy WIIW dotyczące polskiego długu publicznego są zdecydowanie złowieszcze i wymagają poważnego potraktowania. Konsekwencje przekroczenia limitów zadłużenia mogą być katastrofalne dla polskiej gospodarki. Dlatego też, konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań mających na celu poprawę stabilności finansowej kraju.
Sytuacja finansów publicznych Polski jest coraz bardziej niepokojąca, a prognozy WIIW tylko potwierdzają ten trend. Dług publiczny rośnie w szybkim tempie, a perspektywy gospodarcze nie są optymistyczne. Konieczne jest podjęcie zdecydowanych działań, aby uniknąć kryzysu finansowego.
Wszystkie wskaźniki wskazują na to, że polski dług publiczny zmierza w niebezpiecznym kierunku. Prognozy WIIW są alarmujące i powinny skłonić rząd do podjęcia natychmiastowych działań. Przyszłość finansów publicznych Polski zależy od decyzji podjętych w najbliższych latach.
Analiza WIIW jasno pokazuje, że obecna polityka fiskalna jest niezrównoważona i prowadzi do wzrostu długu publicznego. Konieczne jest wprowadzenie zmian, które zapewnią stabilność finansową kraju. Prognozy dotyczące długu publicznego są złowieszcze i wymagają natychmiastowej reakcji.
