17 lutego 2026 roku Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał przełomowy wyrok (sygn. II FSK 1187/22), który istotnie zmienia zasady odliczania ulgi termomodernizacyjnej od podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) podczas budowy domu. Dotychczasowa interpretacja przepisów, oparta na restrykcyjnym podejściu, wymagała formalnego zakończenia budowy, aby podatnik mógł skorzystać z tej formy wsparcia finansowego. Nowy wyrok NSA łagodzi ten wymóg, umożliwiając odliczenie wydatków na termomodernizację już w trakcie budowy, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów.
Geneza sprawy i wyrok WSA w Łodzi
Sprawa, która trafiła do NSA, rozpoczęła się od sporu pomiędzy małżonkami (Radosław Żuk i Agata Asenhajmer) a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Małżonkowie odliczyli od PIT wydatki poniesione na zakup i montaż paneli fotowoltaicznych na budynku w trakcie budowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego zakwestionował to odliczenie, powołując się na brak formalnego zakończenia budowy. Sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Łodzi (sygn. I SA/Łd 255/22), który 14 czerwca 2022 roku stanął na stanowisku Naczelnika Urzędu Skarbowego. WSA w Łodzi uznał, że odliczenie ulgi termomodernizacyjnej jest możliwe dopiero po zakończeniu budowy i uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie.
Wyrok WSA w Łodzi opierał się na literalnej interpretacji art. 26h ustawy o PIT, który reguluje zasady odliczania ulgi termomodernizacyjnej. Sąd podkreślał, że przepis ten wyraźnie odnosi się do wydatków poniesionych na budynki mieszkalne, a budynek w trakcie budowy nie spełnia jeszcze tej definicji. Małżonkowie nie zgodzili się z tym rozstrzygnięciem i wnieśli skargę kasacyjną do NSA.
Przełomowy wyrok NSA i jego uzasadnienie
NSA, rozpatrując skargę kasacyjną małżonków, odmienił wyrok WSA w Łodzi. Sąd uznał, że odliczenie ulgi termomodernizacyjnej jest możliwe również w trakcie budowy, jeśli budynek spełnia definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego określoną w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego i jest faktycznie użytkowany. Wyrok ten stanowi istotne złagodzenie formalizmu w zakresie ulgi termomodernizacyjnej.
NSA w swoim uzasadnieniu podkreślił, że interpretacja przepisów powinna być zgodna z celem ulgi, który stanowi poprawę efektywności energetycznej budynków i jakości powietrza (art. 26h ust. 10 ustawy o PIT). Sąd argumentował, że cel ten może być realizowany również przed formalnym zakończeniem procesu budowlanego, zwłaszcza gdy budynek jest już faktycznie użytkowany, na przykład zamieszkany. „NSA złagodził formalizm w sprawie ulgi termomodernizacyjnej” – jak podkreślają eksperci.
Kluczowym elementem wyroku NSA jest stwierdzenie, że brak czasowego podłączenia budynku do sieci wodociągowej nie świadczy o niemożliwości zaspokajania w nim potrzeb mieszkaniowych, jeżeli zapewnione jest korzystanie przez jego mieszkańców z własnego ujęcia wody. To stwierdzenie ma istotne znaczenie dla osób budujących domy w lokalizacjach, gdzie dostęp do infrastruktury jest ograniczony.
Konsekwencje wyroku dla podatników i rynku termomodernizacyjnego
Wyrok NSA ma istotne konsekwencje dla podatników planujących inwestycje w termomodernizację podczas budowy domu. Umożliwia on odliczenie wydatków na energooszczędne rozwiązania, takie jak panele fotowoltaiczne, pompy ciepła czy ocieplenie, już w trakcie budowy, co może znacząco obniżyć koszty inwestycji. To z kolei może przyczynić się do zwiększenia popytu na te rozwiązania i rozwoju rynku termomodernizacyjnego.
Złagodzenie formalizmu w zakresie ulgi termomodernizacyjnej może również zachęcić więcej osób do inwestowania w energooszczędne technologie. Ulga, dostępna wcześniej tylko po zakończeniu budowy, często była odkładana w czasie, co opóźniało realizację inwestycji. Teraz, dzięki wyrokowi NSA, podatnicy mogą skorzystać z ulgi na wcześniejszym etapie, co zwiększa atrakcyjność inwestycji.
Wyrok NSA stanowi ważny sygnał dla Izby Administracji Skarbowej i Naczelników Urzędów Skarbowych. Wymaga on zmiany podejścia do interpretacji przepisów dotyczących ulgi termomodernizacyjnej i uwzględnienia celu tej ulgi, jakim jest poprawa efektywności energetycznej budynków. W praktyce oznacza to, że urzędy skarbowe powinny przyjmować wnioski o odliczenie ulgi termomodernizacyjnej również od osób, które poniosły wydatki na termomodernizację w trakcie budowy, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów.
Warto podkreślić, że wyrok NSA nie oznacza, że odliczenie ulgi termomodernizacyjnej jest możliwe w każdym przypadku podczas budowy. Konieczne jest spełnienie warunków określonych w art. 26h ustawy o PIT, w tym posiadanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i faktycznego użytkowania go. Należy również pamiętać o konieczności udokumentowania poniesionych wydatków i spełnienia innych wymogów formalnych.
Podsumowując, wyrok NSA z 17 lutego 2026 roku stanowi istotny krok w kierunku uproszczenia i ułatwienia dostępu do ulgi termomodernizacyjnej. Złagodzenie formalizmu w tym zakresie może przyczynić się do zwiększenia efektywności energetycznej budynków i poprawy jakości powietrza w Polsce. Umożliwienie odliczenia ulgi w trakcie budowy domu jest korzystne zarówno dla podatników, jak i dla rynku termomodernizacyjnego.
Wyrok ten jest szczególnie istotny w kontekście rosnących cen energii i potrzeby ograniczenia zużycia paliw kopalnych. Ulga termomodernizacyjna stanowi ważny instrument wsparcia dla osób, które chcą inwestować w energooszczędne technologie i zmniejszyć swój ślad węglowy. Dzięki wyrokowi NSA, dostęp do tego instrumentu stał się łatwiejszy i bardziej dostępny.
Warto śledzić dalsze interpretacje przepisów dotyczących ulgi termomodernizacyjnej i korzystać z porad ekspertów w zakresie prawa podatkowego. Prawidłowe odliczenie ulgi wymaga znajomości przepisów i spełnienia wszystkich wymogów formalnych.
