Unijna umowa handlowa z krajami Mercosur (Argentyna, Brazylia, Paragwaj, Boliwia i Urugwaj) zbliża się do finalizacji. Według doniesień agencji Bloomberg, Włochy planują ostatecznie poprzeć porozumienie, co znacząco zmniejsza szanse na jego zablokowanie przez państwa członkowskie Unii Europejskiej. Kluczowa decyzja ma zostać podjęta 9 stycznia 2026 roku, a uroczystość podpisania umowy planowana jest na 12 stycznia 2026 roku w Asunción, Paragwaj, z udziałem przewodniczącej Komisji Europejskiej, Ursuli von der Leyen.
Geneza i Zakres Porozumienia
Negocjacje nad umową między Unią Europejską a Mercosur trwają od ponad dwóch dekad. Celem porozumienia jest ustanowienie preferencyjnych warunków handlowych, w szczególności obniżenie lub zniesienie ceł na wybrane produkty. Zgodnie z ustaleniami, kraje Mercosur zyskają dostęp do europejskiego rynku dla produktów rolnych, takich jak wołowina, drób, nabiał, cukier oraz etanol. W zamian, europejski przemysł uzyska ułatwiony dostęp do rynków w Ameryce Południowej. Unijna strategia zakłada dywersyfikację rynków zbytu i wzmocnienie pozycji gospodarczej w regionie.
Szczegółowe dane dotyczące obniżek ceł i kwot importowych są dostępne w oficjalnych dokumentach Komisji Europejskiej. Przewiduje się, że umowa doprowadzi do wzrostu wymiany handlowej między UE a Mercosur o około 30% w ciągu dziesięciu lat od jej wejścia w życie. Wzrost ten ma generować dodatkowe zyski dla przedsiębiorstw z obu stron, ale również budzi obawy o konkurencyjność europejskich rolników.
Sprzeciw i Protesty
Pomimo postępów w negocjacjach, porozumienie spotyka się z silnym sprzeciwem ze strony niektórych państw członkowskich UE, w tym Polski i Francji. Głównym argumentem przeciwników jest obawa o negatywny wpływ na europejskie rolnictwo. Rolnicy z Polski i innych krajów europejskich organizują protesty, wyrażając zaniepokojenie napływem tańszych produktów rolnych z Ameryki Południowej, które mogą zagrozić ich konkurencyjności. Unijna polityka handlowa w tym przypadku staje się przedmiotem intensywnej debaty.
Według szacunków organizacji rolniczych, umowa z Mercosur może doprowadzić do spadku cen produktów rolnych w UE o 5-10%, co negatywnie wpłynie na dochody rolników. Polska, jako jeden z większych producentów żywności w UE, jest szczególnie wrażliwa na te zmiany. Rząd polski podtrzymuje negatywne stanowisko wobec umowy, dążąc do uzyskania dodatkowych zabezpieczeń dla rodzimych producentów.
Kryteria Blokady i Pozycja Włoch
Aby zablokować umowę, wymagana jest mniejszość blokująca, składająca się z co najmniej czterech państw członkowskich UE, reprezentujących ponad 35% populacji Unii. Do tej pory, oprócz Polski i Francji, sprzeciw wyrażały Austria i Węgry. Jednakże, decyzja Włoch o poparciu umowy zmienia sytuację. Włochy, jako jedno z większych państw członkowskich, posiadają znaczący udział w populacji UE, co oznacza, że ich poparcie uniemożliwia utworzenie skutecznej mniejszości blokującej. Unijna procedura legislacyjna w tym przypadku pokazuje, jak ważna jest pozycja poszczególnych państw.
Zmiana stanowiska Włoch jest wynikiem intensywnych negocjacji z Komisją Europejską. W zamian za poparcie umowy, Włochy uzyskały obietnicę dodatkowych środków wsparcia dla swoich rolników, w tym funduszy na modernizację gospodarstw i promocję produktów na rynkach zagranicznych. Szczegóły tych ustaleń nie zostały jeszcze publicznie ujawnione, ale według źródeł dyplomatycznych, obejmują one również mechanizmy monitorowania i reagowania na ewentualne zakłócenia na rynku.
Reakcje i Dalsze Kroki
Decyzja Włoch wywołała falę komentarzy w mediach i wśród polityków. Przeciwnicy umowy krytykują brak transparentności w procesie negocjacyjnym i obawiają się, że interesy rolników zostaną poświęcone na rzecz korzyści dla przemysłu. Zwolennicy podkreślają natomiast, że umowa z Mercosur to szansa na wzmocnienie pozycji UE na arenie międzynarodowej i stworzenie nowych możliwości dla europejskich przedsiębiorstw. Unijna polityka handlowa jest często przedmiotem kompromisów i trudnych negocjacji.
W najbliższych dniach spodziewane są dalsze rozmowy między Komisją Europejską a państwami członkowskimi, w celu doprecyzowania szczegółów umowy i zapewnienia jej akceptacji przez wszystkie strony. Minister rolnictwa Stefan Krajewski ma spotkać się w środę, 15 stycznia 2026 roku, ze swoim francuskim odpowiednikiem, aby omówić ewentualne dodatkowe klauzule ochronne dla polskich rolników. Rząd polski deklaruje, że będzie dążył do uzyskania jak najkorzystniejszych warunków dla swoich producentów.
Francja rozważa wprowadzenie zakazu importu niektórych produktów z krajów Mercosur, jednakże, zgodnie z opinią ekspertów prawnych, taki zakaz musiałby być uzasadniony konkretnymi dowodami na naruszenie standardów jakościowych lub bezpieczeństwa żywności. Polska na razie nie planuje podobnych działań, koncentrując się na negocjacjach z Komisją Europejską. Unijna regulacja handlowa wymaga przestrzegania określonych procedur i zasad.
Podpisanie umowy z Mercosur będzie miało istotny wpływ na europejskie rynki rolne i przemysłowe. Przedsiębiorstwa powinny przygotować się na zmiany w warunkach handlowych i dostosować swoje strategie do nowej rzeczywistości. Inwestorzy powinni monitorować rozwój sytuacji i ocenić potencjalne ryzyka i korzyści związane z umową. Unijna umowa z Mercosur to ważny element globalnej strategii handlowej UE.
Warto śledzić dalsze doniesienia na temat tej umowy, ponieważ jej ostateczny kształt i skutki mogą ulec zmianie w zależności od dalszych negocjacji i decyzji politycznych. Unijna polityka handlowa jest dynamiczna i podlega ciągłym zmianom.
