Unia Europejska intensyfikuje działania mające na celu ograniczenie wpływu gospodarczego Chin, planując wykluczenie chińskich firm z lukratywnych kontraktów publicznych. Ten strategiczny ruch, omawiany od lutego 2024 roku, ma na celu wzmocnienie europejskiego przemysłu i zapewnienie bezpieczeństwa strategicznych sektorów. Komisja Europejska pracuje nad zarysem wymogów, które mają być wdrożone do 2028 roku, w powiązaniu z reformą budżetu UE.
Geneza i Cele Polityki ue
Inicjatywa ta wynika z rosnących obaw dotyczących zależności gospodarczej Europy od Chin, szczególnie w kluczowych sektorach. Francja, pod przewodnictwem ministra finansów Rolanda Lescure, aktywnie promuje zasadę “preferencji europejskiej” w całym budżecie UE. Lescure podkreślił, że “Trzeba wziąć pod uwagę fakt, że przynajmniej w niektórych sektorach strategicznych części lub produkty są wytwarzane w Europie. Stany Zjednoczone to robią, Chiny to robią… Nie możemy być ostatnim dzieckiem na podwórku, które biega w kółko, podczas gdy wszyscy inni w salonie robią coś innego.” Ta wypowiedź odzwierciedla frustrację związaną z postrzeganym brakiem równowagi w relacjach handlowych i strategicznych.
Celem jest również unikanie sytuacji, w której Europa staje się zbyt zależna od chińskich dostawców, co mogłoby zagrozić jej bezpieczeństwu i suwerenności gospodarczej. W 2024 roku Komisja Europejska wprowadziła już klauzulę dotyczącą “wymogów bezpieczeństwa” dla zamówień publicznych UE dotyczących aktywów strategicznych. To był pierwszy krok w kierunku ograniczenia dostępu chińskich firm do europejskich kontraktów. Nowe regulacje mają rozszerzyć ten zakres na szerszy wachlarz sektorów i zwiększyć transparentność procesu wyboru dostawców.
Szczegóły Planowanej Reformy i Budżet ue
Planowana reforma budżetu UE, przewidywana do 2028 roku, ma odzwierciedlać nowe priorytety strategiczne. Komisja Europejska rozważa powiązanie wydatków publicznych z pochodzeniem dostawców, preferując firmy europejskie. Szacuje się, że budżet UE wynosi 410 miliardów euro (1 bilion 728 miliardów złotych), a dodatkowe 200 miliardów euro (843 miliardy złotych) jest przeznaczane na inwestycje w strategiczne sektory. Zgodnie z anonimowym urzędnikiem Komisji, “Musi istnieć powiązanie między naszymi priorytetami strategicznymi a sposobem, w jaki wydajemy nasze pieniądze.”
Oznacza to, że chińskie firmy mogą napotkać trudności w ubieganiu się o kontrakty finansowane ze środków UE, nawet jeśli oferują najniższe ceny. Priorytetem będzie wsparcie europejskich przedsiębiorstw, co ma przyczynić się do tworzenia miejsc pracy i innowacji w Europie. Ta zmiana w polityce zamówień publicznych może mieć znaczący wpływ na konkurencyjność chińskich firm na europejskim rynku.
Kraje Członkowskie i Potencjalne Konflikty w Ramach ue
Wprowadzenie nowych regulacji nie jest pozbawione wyzwań. Kraje północnoeuropejskie, takie jak Estonia, Finlandia, Łotwa, Litwa, Holandia i Szwecja, wyrażają obawy dotyczące potencjalnego wzrostu kosztów i możliwości działań odwetowych ze strony Chin. Te kraje tradycyjnie preferują otwartą konkurencję i obawiają się, że ograniczenie dostępu do chińskich dostawców może prowadzić do wyższych cen i mniejszego wyboru.
Ponadto, istnieje ryzyko, że nowe regulacje uderzą w biedniejsze kraje członkowskie, które są bardziej zależne od funduszy rozwojowych UE. Ograniczenie dostępu do tańszych chińskich produktów i usług może utrudnić im realizację projektów infrastrukturalnych i poprawę jakości życia swoich obywateli. Dlatego Komisja Europejska musi znaleźć sposób na zrównoważenie interesów różnych krajów członkowskich i zapewnienie sprawiedliwego podziału korzyści i kosztów związanych z nową polityką.
Potencjalne Konsekwencje i Reakcje Chin na Działania ue
Oczekuje się, że Chiny zareagują na ograniczenia nałożone przez UE działaniami odwetowymi w handlu. Może to przybrać formę nałożenia ceł na europejskie produkty lub ograniczenia dostępu europejskich firm do chińskiego rynku. Taka eskalacja napięć handlowych mogłaby negatywnie wpłynąć na gospodarkę zarówno Europy, jak i Chin.
Ponadto, istnieje ryzyko, że chińskie firmy będą próbowały obejść nowe regulacje poprzez zakładanie spółek zależnych w Europie lub wykorzystywanie pośredników. Komisja Europejska musi być przygotowana na takie działania i wprowadzić odpowiednie mechanizmy kontrolne, aby zapewnić skuteczność nowych regulacji. Ważne jest również, aby UE współpracowała z innymi krajami, takimi jak Stany Zjednoczone, w celu skoordynowania działań mających na celu ograniczenie wpływu Chin.
Wprowadzenie preferencji dla europejskich firm w zamówieniach publicznych UE to strategiczny ruch, mający na celu wzmocnienie europejskiego przemysłu i zapewnienie bezpieczeństwa strategicznych sektorów. Jednakże, realizacja tej polityki wiąże się z szeregiem wyzwań i potencjalnych konsekwencji, które wymagają starannego rozważenia i skoordynowanych działań. Długoterminowy wpływ tej inicjatywy na relacje między UE a Chinami pozostaje niepewny.
Przyszłość relacji handlowych między UE a Chinami będzie zależeć od wielu czynników, w tym od reakcji Chin na nowe regulacje, zdolności UE do zrównoważenia interesów różnych krajów członkowskich oraz skuteczności mechanizmów kontrolnych mających na celu zapobieganie obchodzeniu przepisów. Kluczowe będzie również utrzymanie dialogu z Chinami w celu znalezienia rozwiązań, które pozwolą na uniknięcie eskalacji napięć handlowych.
Ograniczenia nałożone przez ue na chińskie firmy w zamówieniach publicznych stanowią ważny krok w kierunku wzmocnienia strategicznej autonomii Europy. Jednakże, sukces tej polityki będzie zależeć od jej skutecznego wdrożenia i zdolności UE do radzenia sobie z potencjalnymi konsekwencjami. Dalsze monitorowanie sytuacji i analiza wpływu nowych regulacji na gospodarkę europejską i globalną będą kluczowe.
