W styczniu 2025 roku, podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos, wicepremier Chin He Lifeng przedstawił ambitny plan transformacji gospodarczej kraju. Celem jest przejście z roli „fabryki świata” do pozycji „światowego rynku”. Ta strategiczna zmiana ma fundamentalne znaczenie dla globalnej gospodarki i wymaga szczegółowej analizy. Wicepremier Lifeng podkreślił potrzebę otwarcia Chin na import i zwiększenia konsumpcji wewnętrznej, co stanowi odejście od dotychczasowego modelu eksportowego.
Kluczowe Elementy Strategii Transformacji
Wicepremier He Lifeng jasno zdefiniował cel: przekształcenie Chin w potęgę konsumpcyjną. Ta deklaracja sygnalizuje odejście od modelu wzrostu opartego na eksporcie i inwestycjach, w kierunku gospodarki napędzanej przez popyt wewnętrzny. Zgodnie z przedstawionymi planami, Chiny dążą do zwiększenia importu towarów i usług, co ma stymulować wzrost gospodarczy i poprawić standard życia obywateli. Wicepremier Lifeng zwrócił uwagę na paradoks, w którym „kiedy Chiny chcą kupować, inni nie chcą sprzedawać”, co wskazuje na potrzebę przełamania barier handlowych i budowania bardziej otwartego systemu gospodarczego.
Transformacja ta jest odpowiedzią na szereg wyzwań, z którymi boryka się chińska gospodarka. Spowolnienie gospodarcze, widoczne w ostatnich latach, zmusza do poszukiwania nowych źródeł wzrostu. W 2024 roku Chiny doświadczyły spadku populacji, co stanowi poważne zagrożenie dla przyszłego rozwoju gospodarczego. Narodowe Biuro Statystyczne poinformowało o urodzeniu 9,56 mln dzieci, w porównaniu do 11,31 mln w roku poprzednim, co oznacza najniższy odczyt od rozpoczęcia prowadzenia statystyk. Dodatkowo, starzejące się społeczeństwo i kurcząca się siła robocza stanowią wyzwanie dla systemu emerytalnego i ogólnej produktywności kraju.
Kontekst Globalny i Relacje z USA
Przedstawiona w Davos strategia transformacji Chin ma również wymiar geopolityczny. Wicepremier Lifeng skrytykował protekcjonizm i unilateralizm w handlu międzynarodowym, podkreślając potrzebę multilateralizmu i współpracy. Ta krytyka jest skierowana przede wszystkim w stronę Stanów Zjednoczonych, z którymi Chiny prowadzą skomplikowane relacje handlowe. Wojny celne, prowadzone przez administrację Donalda Trumpa, oraz późniejsze negocjacje, wpłynęły na relacje handlowe między oboma krajami. Wicepremier Lifeng wyraził nadzieję na poprawę relacji handlowych z USA, ale jednocześnie podkreślił determinację Chin w dążeniu do niezależności gospodarczej.
Wicepremier podkreślił, że Chiny są otwarte na współpracę z innymi krajami, w tym z Brukselą. Jednakże, transformacja gospodarcza Chin może mieć wpływ na globalny układ sił gospodarczych i relacje handlowe na całym świecie. Wicepremier Lifeng nie wyklucza, że fragmentacja gospodarki światowej może doprowadzić do spadku globalnego PKB nawet o 7%. Dlatego też, Chiny apelują o współpracę i unikanie protekcjonistycznych działań.
Wyzwania Demograficzne i Społeczne
Jednym z kluczowych wyzwań dla Chin jest starzejące się społeczeństwo. W 2025 roku liczba osób powyżej 60 roku życia przekracza 280 milionów, co stanowi ponad 20% populacji. To zjawisko stwarza presję na system emerytalny i system opieki zdrowotnej. Dodatkowo, kurcząca się populacja oznacza zmniejszające się zasoby siły roboczej, co może ograniczyć potencjał wzrostu gospodarczego. Według szacunków, w ciągu najbliższych lat Chiny mogą stracić około 3,39 mln pracowników rocznie.
Wicepremier Lifeng zdaje sobie sprawę z tych wyzwań i podkreśla potrzebę reform systemu emerytalnego oraz inwestycji w edukację i rozwój kapitału ludzkiego. Rząd chiński planuje wprowadzić szereg programów mających na celu zachęcenie do posiadania dzieci i poprawę jakości życia seniorów. Jednakże, skuteczność tych programów pozostaje niepewna. Wicepremier Lifeng zauważył, że populacja Chin osiągnęła 1,405 mld, ale trend demograficzny jest niepokojący.
Potencjał Rynku Wewnętrznego i Konsumpcji
Transformacja Chin w „światowy rynek” opiera się na ogromnym potencjale rynku wewnętrznego. W 2025 roku, Chiny posiadają ponad 400 mln konsumentów z klasy średniej, którzy dysponują coraz większą siłą nabywczą. Wzrost dochodów i poprawa standardu życia sprzyjają zwiększeniu konsumpcji. Wicepremier Lifeng podkreśla, że Chiny chcą stworzyć warunki sprzyjające rozwojowi przedsiębiorczości i innowacji, co ma stymulować wzrost gospodarczy i tworzenie nowych miejsc pracy. Wicepremier Lifeng zauważył, że wzrost konsumpcji wewnętrznej może zrekompensować spowolnienie eksportu.
Wicepremier Lifeng zapowiedział również liberalizację dostępu do rynku chińskiego dla zagranicznych inwestorów. Rząd chiński planuje zniesienie barier handlowych i ułatwienie procedur inwestycyjnych. Celem jest przyciągnięcie zagranicznych inwestycji i technologii, które mogą przyczynić się do modernizacji chińskiej gospodarki. Wicepremier Lifeng wyraził nadzieję, że otwarcie Chin na import i inwestycje przyczyni się do poprawy relacji handlowych z innymi krajami.
Implikacje dla Globalnej Gospodarki
Transformacja gospodarcza Chin ma fundamentalne implikacje dla globalnej gospodarki. Przejście z modelu eksportowego do modelu opartego na konsumpcji wewnętrznej może zmienić układ sił gospodarczych na świecie. Wicepremier Lifeng podkreśla, że Chiny są gotowe do odegrania bardziej aktywnej roli w globalnej gospodarce. Jednakże, ta transformacja wiąże się również z ryzykiem i wyzwaniami. Wicepremier Lifeng ostrzega przed fragmentacją gospodarki światowej i apeluje o współpracę międzynarodową.
Wicepremier Lifeng zauważył, że w ostatnich pięciu latach Chiny dokonały znaczących postępów w rozwoju gospodarczym, ale nadal istnieją obszary wymagające poprawy. Wicepremier Lifeng podkreślił, że rząd chiński jest zdeterminowany do przeprowadzenia reform gospodarczych i stworzenia bardziej zrównoważonego i inkluzywnego modelu wzrostu. Wicepremier Lifeng wyraził przekonanie, że transformacja Chin w „światowy rynek” przyniesie korzyści zarówno Chinom, jak i całemu światu.
Podsumowując, plan transformacji gospodarczej Chin przedstawiony przez wicepremiera He Lifenga w Davos stanowi ważny sygnał dla globalnej gospodarki. Przejście z roli „fabryki świata” do pozycji „światowego rynku” jest ambitnym celem, który wymaga kompleksowych reform i współpracy międzynarodowej. Wicepremier Lifeng jasno zdefiniował priorytety i wyzwania, z którymi boryka się chińska gospodarka. Przyszłość pokaże, czy Chiny zdołają zrealizować ten plan i stać się potęgą konsumpcyjną.
