Kluczowy odcinek linii Rail Baltica Ełk—Białystok pozostaje w centrum intensywnego sporu przetargowego. 24 lutego 2026 roku Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) ogłosiła orzeczenie, oddalając odwołania złożone przez konsorcja Mirbud i Torpol oraz Track Tec Construction, Intop, Unibep i PPMT. Decyzja ta, zapadła po wcześniejszym wyroku KIO z 19 stycznia 2026 roku, umacnia pozycję Budimeksu i PORR w przetargu o modernizację tego strategicznego odcinka sieci kolejowej.
Geneza Sporu i Kwestionowane Oferty
Przetarg na modernizację odcinka Rail Baltica Ełk—Białystok, o wartości szacowanej na 4,5 mld zł, od początku budził kontrowersje. Początkowo PKP Polskie Linie Kolejowe (PLK) uznały ofertę konsorcjum Mirbud i Torpol za najkorzystniejszą. Jednakże, ta decyzja została unieważniona po złożeniu odwołania przez Budimex i PORR. Spór koncentruje się wokół zarzutów dotyczących rzetelności uczestników przetargu, w szczególności zatajenia przez Mirbud kary środowiskowej oraz procedur samooczyszczenia Budimeksu po innym przetargu, zorganizowanym przez PSE.
Konkurenci Budimeksu argumentowali, że zatajenie kary środowiskowej przez Mirbud stanowi naruszenie zasad uczciwej konkurencji. Dodatkowo, kwestionowali procedurę samooczyszczenia Budimeksu, sugerując, że firma nie spełniała wymogów niezbędnych do udziału w przetargu. Paweł Korzeniowski, reprezentujący jeden z konkurujących podmiotów, stwierdził: „— Naszym celem jest uniemożliwienie zawarcia przez zamawiającego umowy z firmami, których oferta jest znacznie droższa od naszej —”.
Orzeczenie KIO i Argumentacja Izby
KIO, po dokładnej analizie dokumentacji i argumentów stron, oddaliła odwołania Mirbudu i Torpol oraz Track Tec Construction, Intop, Unibep i PPMT. Martyna Wróbel, przedstawicielka KIO, podkreśliła, że „— Te same zarzuty zostały już raz rozstrzygnięte przez KIO wyrokiem z 19 stycznia 2026 r. Na dzień wyboru oferty firmy Budimex sytuacja nie uległa zmianie —”. Orzeczenie to oznacza, że Budimex i PORR pozostają głównymi kandydatami do realizacji modernizacji odcinka Rail Baltica Ełk—Białystok.
Izba uznała, że zarzuty dotyczące zatajenia kary środowiskowej przez Mirbud nie zostały wystarczająco udowodnione. Ponadto, KIO stwierdziła, że procedura samooczyszczenia Budimeksu była zgodna z obowiązującymi przepisami i nie dyskwalifikuje firmy z udziału w przetargu. Decyzja KIO opiera się na szczegółowej analizie dokumentów i przepisów prawnych, a także na ocenie wiarygodności przedstawionych dowodów.
Konsekwencje Opóźnień i Finansowanie Projektu
Przedłużający się spór o przetarg na modernizację odcinka Rail Baltica Ełk—Białystok budzi obawy o terminowe wykorzystanie unijnego finansowania. Projekt Rail Baltica jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej, a opóźnienia w realizacji mogą skutkować utratą części lub całości dofinansowania. Szacuje się, że wartość unijnego wkładu w modernizację tego odcinka linii kolejowej wynosi około 400 mln zł.
Opóźnienia mogą również negatywnie wpłynąć na rozwój gospodarczy regionu i utrudnić integrację transportową Polski z krajami bałtyckimi. Modernizacja linii kolejowej Ełk—Białystok jest kluczowym elementem projektu Rail Baltica, który ma na celu połączenie krajów bałtyckich z Europą Zachodnią. Realizacja tego projektu jest strategicznym priorytetem dla Polski i regionu.
Analiza Finansowa i Oferty Konkurentów
Oferta Budimeksu i PORR, która została uznana za najkorzystniejszą przez PLK, opiewa na kwotę 5,22 mld zł. Ta kwota jest wyższa od pierwotnej oferty Mirbudu i Torpol, jednakże KIO uznała, że różnica w cenie jest uzasadniona wyższą jakością i zakresem oferowanych usług. Analiza finansowa ofert wykazała, że Budimex i PORR posiadają odpowiednie zasoby finansowe i doświadczenie do realizacji tego złożonego projektu.
Konsorcjum Track Tec Construction, Intop, Unibep i PPMT również złożyło ofertę w przetargu, jednakże została ona odrzucona przez PLK ze względu na niezgodność z wymaganiami technicznymi. Odwołanie tego konsorcjum również zostało oddalone przez KIO. Wartość oferty Mirbudu i Torpol, przed jej unieważnieniem, nie została publicznie ujawniona, jednakże szacuje się, że była ona niższa od oferty Budimeksu i PORR.
Przyszłość Projektu Rail Baltica i Dalsze Kroki
Oddalenie odwołań przez KIO stanowi ważny krok w kierunku rozpoczęcia modernizacji odcinka Rail Baltica Ełk—Białystok. PLK planuje w najbliższych tygodniach podpisać umowę z Budimexem i PORR. Po podpisaniu umowy, rozpoczną się prace projektowe i przygotowawcze, a następnie prace budowlane.
Realizacja projektu Rail Baltica jest kluczowa dla rozwoju transportu kolejowego w Polsce i regionie. Modernizacja linii kolejowej Ełk—Białystok przyczyni się do zwiększenia przepustowości sieci kolejowej, poprawy jakości usług transportowych i zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Projekt ten ma również potencjał do stworzenia nowych miejsc pracy i pobudzenia rozwoju gospodarczego regionu.
Sprawa modernizacji Rail Baltica pokazuje, jak skomplikowane i czasochłonne mogą być duże projekty infrastrukturalne. Spory przetargowe, odwołania i procedury prawne mogą opóźnić realizację projektów i zwiększyć ich koszty. Dlatego ważne jest, aby zamawiający i wykonawcy działali w sposób transparentny i zgodny z obowiązującymi przepisami.
Kwestia Rail Baltica pozostaje pod stałą obserwacją ekspertów i analityków finansowych. Dalszy rozwój projektu będzie zależał od wielu czynników, w tym od stabilności finansowej, efektywności zarządzania i współpracy między różnymi stronami zaangażowanymi w projekt.
