W 2025 roku sektor finansowy obserwuje wyraźną zmianę w taktyce przestępców, którzy coraz częściej przenoszą swoje działania związane z oszustwami finansowymi z publicznych mediów społecznościowych do prywatnych, szyfrowanych komunikatorów. Ten trend budzi poważny niepokój i wywołuje presję regulacyjną na właścicieli platform, takich jak Telegram i Meta (Facebook, Instagram). Przestępcy wykorzystują prywatność i anonimowość oferowaną przez te kanały, aby skuteczniej skalować swoje działania i unikać wykrycia.
Przesunięcie taktyk: od mediów społecznościowych do szyfrowanych komunikatorów
Czwarty raport Revoluta o bezpieczeństwie konsumentów jasno wskazuje na to, że tradycyjne media społecznościowe tracą na znaczeniu jako główne narzędzie dla oszustów. Zamiast tego, przestępcy coraz częściej wykorzystują prywatne, szyfrowane komunikatory, takie jak Telegram, do prowadzenia swoich działań. Ten ruch jest spowodowany trudnościami w monitorowaniu i blokowaniu oszustw w kanałach, gdzie komunikacja jest szyfrowana i trudna do prześledzenia.
Według danych Revoluta, gwałtowny wzrost liczby oszustw wywodzących się z Telegrama jest alarmujący. “Gwałtowny wzrost liczby oszustw wywodzących się z Telegrama pokazuje, jak szybko adaptują się taktyki przestępców,” podkreśla Woody Malouf, dyrektor ds. zwalczania przestępczości finansowej w Revolut. Dodaje: “Revolut przetwarza miliardy punktów danych, aby wyprzedzać te zagrożenia, jednak ekosystem cyfrowy jest tak silny, jak jego najsłabsze ogniwo.”
Wzrost liczby oszustw w Telegramie jest szczególnie widoczny w porównaniu z innymi platformami. Oszustwa na Facebooku i Instagramie, choć nadal stanowią problem, wykazują tendencję spadkową, podczas gdy aktywność przestępcza w Telegramie dynamicznie rośnie. Ta zmiana w taktyce wymaga od instytucji finansowych i organów ścigania dostosowania swoich strategii zwalczania przestępczości.
Skala problemu: liczby i prognozy dotyczące oszustw
Skala problemu oszustw finansowych jest znacząca i stale rośnie. Juniper Research prognozuje, że w 2025 roku straty wynikające z oszustw związanych z reklamami osiągną aż 18 miliardów złotych. To pokazuje, jak poważnym zagrożeniem dla konsumentów i instytucji finansowych są działania przestępcze w sieci.
Analiza danych Revoluta ujawnia, że 58 proc. ofiar oszustw w 2024 roku nawiązało kontakt z przestępcami za pośrednictwem mediów społecznościowych, podczas gdy 44 proc. padło ofiarą poprzez komunikatory internetowe. Jednakże, w 2025 roku przewiduje się, że odsetek ofiar kontaktujących się z oszustami przez komunikatory wzrośnie do 49 proc., a liczba ofiar oszukiwanych przez media społecznościowe spadnie do 32 proc. Ta zmiana trendu podkreśla pilną potrzebę skupienia się na zwalczaniu oszustw w prywatnych kanałach komunikacji.
Dodatkowo, dane wskazują, że średnia kwota strat poniesionych przez ofiary oszustw w Polsce wynosi 21 tysięcy złotych. To pokazuje, jak dotkliwe mogą być konsekwencje finansowe dla osób, które padną ofiarą przestępców. W skali całej Europy, straty wynikające z oszustw finansowych szacowane są na 725 milionów złotych rocznie.
Presja regulacyjna i nowe unijne regulacje antyfraudowe
Rosnąca fala oszustw wywołuje presję regulacyjną na właścicieli platform komunikacyjnych. Instytucje finansowe i organy ścigania apelują o wprowadzenie prawnych obowiązków dla platform, aby aktywnie uczestniczyły w systemach wymiany danych o nadużyciach. Celem jest stworzenie skuteczniejszego mechanizmu wykrywania i blokowania oszustw, a także identyfikacji i ścigania przestępców.
W odpowiedzi na rosnące zagrożenie, Unia Europejska pracuje nad nowymi regulacjami antyfraudowymi, które mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa konsumentów w Internecie. Te regulacje mogą obejmować obowiązek weryfikacji tożsamości użytkowników, monitorowanie transakcji finansowych oraz współpracę z organami ścigania w celu zwalczania przestępczości.
Poparcie dla nowych unijnych regulacji antyfraudowych rośnie zarówno wśród instytucji finansowych, jak i wśród konsumentów. Wiele osób uważa, że platformy komunikacyjne powinny ponosić większą odpowiedzialność za bezpieczeństwo swoich użytkowników i aktywnie zwalczać oszustwa.
Wyzwania i perspektywy w zwalczaniu oszustw
Zwalczanie oszustw finansowych w szyfrowanych komunikatorach stanowi poważne wyzwanie. Szyfrowanie utrudnia dostęp do danych i uniemożliwia monitorowanie komunikacji między przestępcami a ofiarami. Ponadto, przestępcy stale udoskonalają swoje taktyki i wykorzystują nowe technologie, aby unikać wykrycia.
Jednym z kluczowych wyzwań jest brak współpracy ze strony niektórych platform komunikacyjnych. Niektóre firmy niechętnie udostępniają dane o użytkownikach i nie współpracują z organami ścigania w celu zwalczania przestępczości. To utrudnia identyfikację i ściganie przestępców, a także ochronę konsumentów.
Pomimo tych wyzwań, istnieją perspektywy na poprawę sytuacji. Rozwój technologii sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego może pomóc w automatycznym wykrywaniu oszustw i blokowaniu podejrzanych transakcji. Ponadto, zwiększenie świadomości konsumentów na temat zagrożeń związanych z oszustwami może pomóc w zapobieganiu padaniu ofiarą przestępców.
Revolut, jak i inne instytucje finansowe, inwestują w rozwój zaawansowanych systemów bezpieczeństwa, które wykorzystują analizę danych i uczenie maszynowe do wykrywania i blokowania oszustw. Jednakże, skuteczna walka z oszustwami wymaga współpracy między instytucjami finansowymi, organami ścigania i platformami komunikacyjnymi.
Wzrost liczby oszustw w 2025 roku, szacowany na 233 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim, jest sygnałem alarmowym. Konieczne jest podjęcie natychmiastowych działań w celu ochrony konsumentów i zwalczania przestępczości finansowej. Wzrost liczby oszustw o 21 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem, a także 18 proc. wzrost w sektorze reklam, podkreślają pilną potrzebę interwencji.
Ważne jest, aby pamiętać, że oszustwa finansowe stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa finansowego konsumentów. Należy zachować ostrożność i unikać podejrzanych ofert oraz kontaktów z nieznajomymi osobami w Internecie. Wzrost liczby oszustw o 57 proc. w grupie wiekowej 14-25 lat oraz 22 proc. w grupie 26-35 lat, pokazuje, że młodzi ludzie są szczególnie narażeni na ataki oszustów.
