31 grudnia 2025 roku weszydził w życie dekret, na mocy którego rosyjskie władze przejęły tymczasowe zarządzanie nad rosyjskimi oddziałami firm Canpack (polsko-amerykańskiej) i Rockwool (duńskiej). Ten bezprecedensowy krok stanowi kolejny etap w procesie nacjonalizacji aktywów zachodnich firm działających na terytorium Federacji Rosyjskiej. Przejęcie kontroli operacyjnej nastąpiło w zakładach w Wołokołamsku (obwód moskiewski) oraz Nowoczerkasku (obwód rostowski), co bezpośrednio wpływa na działalność produkcyjną obu przedsiębiorstw.
Szczegóły Dekretu i Przejęcia Władzy
Dekret, którego treść została opublikowana w ostatnich dniach, formalnie przekazuje zarządzanie aktywami Canpack i Rockwool pod kontrolę rosyjskiego państwa. Zarządzający zostali wyznaczeni z JSC Razvitie Stroitelnykh Aktiv (Rozwój Aktywów Budowlanych), co wskazuje na strategiczne podejście do przejęcia i potencjalne wykorzystanie tych aktywów w sektorze budowlanym. Przejęcie dotyczy 100% udziałów w rosyjskich oddziałach obu firm, co oznacza całkowitą utratę kontroli przez dotychczasowych właścicieli.
Canpack, założony w 1992 roku, jest jednym z wiodących producentów pojemników aluminiowych na skalę globalną. Firma specjalizuje się w produkcji puszek do napojów, żywności i kosmetyków, obsługując szeroki grono klientów w różnych branżach. Rockwool, z kolei, posiada bogatą historię sięgającą 1909 roku i jest światowym liderem w produkcji materiałów izolacyjnych i termicznych. Produkty Rockwool znajdują zastosowanie w budownictwie, przemyśle oraz w sektorze motoryzacyjnym, zapewniając efektywność energetyczną i bezpieczeństwo.
Przyczyny Przejęcia – Kontekst Geopolityczny i Gospodarczy
Przejęcie kontroli nad aktywami zachodnich firm w Rosji stało się powszechną praktyką po rozpoczęciu wojny w Ukrainie. Władze rosyjskie, w odpowiedzi na nałożone sankcje, zaczęły systematycznie nacjonalizować lub przejmować pod tymczasowe zarządzanie firmy, które zdecydowały się zawiesić działalność lub opuścić rosyjski rynek. Ten proces ma na celu zminimalizowanie negatywnych skutków sankcji dla rosyjskiej gospodarki oraz zapewnienie kontynuacji produkcji i zatrudnienia. W przypadku Canpack i Rockwool, oficjalne uzasadnienie przejęcia nie zostało w pełni ujawnione, jednak można przypuszczać, że wynika ono z ogólnej polityki rosyjskiego rządu.
Decyzja ta jest bezpośrednim odzwierciedleniem pogarszających się relacji między Rosją a krajami zachodnimi. Wprowadzone sankcje ekonomiczne, ograniczenia handlowe i polityczne napięcia doprowadziły do masowego wycofywania się inwestorów zagranicznych z rosyjskiego rynku. W odpowiedzi na to, rosyjskie władze zaczęły aktywnie interweniować w gospodarkę, przejmując kontrolę nad strategicznymi aktywami. Taka polityka, choć może przynieść krótkoterminowe korzyści, w dłuższej perspektywie może negatywnie wpłynąć na rozwój gospodarczy Rosji.
Skutki Przejęcia dla Inwestorów i Klimatu Inwestycyjnego
Przejęcie kontroli nad Canpack i Rockwool przez rosyjskie władze ma poważne konsekwencje dla dotychczasowych właścicieli. Utrata kontroli operacyjnej oznacza brak możliwości decydowania o strategii rozwoju firm, inwestycjach i zarządzaniu zasobami. Ponadto, istnieje ryzyko, że rosyjskie władze będą wykorzystywać przejęte aktywa do realizacji własnych celów, niezgodnych z interesami właścicieli. To z kolei może prowadzić do spadku wartości tych aktywów i trudności z ich odzyskaniem w przyszłości.
Eksperci ostrzegają, że takie decyzje mogą negatywnie wpłynąć na klimat inwestycyjny w Rosji. Zagraniczni inwestorzy, bojąc się ryzyka nacjonalizacji lub przejęcia aktywów, będą preferować inwestowanie na bezpieczniejszych rynkach. To z kolei może doprowadzić do ograniczenia napływu kapitału zagranicznego do Rosji i spowolnienia wzrostu gospodarczego. Wzrost niepewności i brak przewidywalności w rosyjskiej polityce gospodarczej stanowią poważne przeszkody dla rozwoju biznesu i przyciągania inwestycji.
Przejęcie aktywów Canpack i Rockwool jest kolejnym sygnałem dla inwestorów zagranicznych, że Rosja staje się coraz bardziej ryzykownym rynkiem. Wzrost ingerencji państwa w gospodarkę, brak ochrony praw własności i polityczne napięcia z krajami zachodnimi tworzą niekorzystne warunki dla prowadzenia działalności gospodarczej. W rezultacie, można spodziewać się dalszego odpływu kapitału zagranicznego z Rosji i ograniczenia inwestycji w przyszłości. To z kolei może negatywnie wpłynąć na poziom życia Rosjan i spowolnić rozwój gospodarczy kraju.
Analiza Sytuacji i Perspektywy na Przyszłość
Sytuacja związana z przejęciem kontroli nad Canpack i Rockwool wpisuje się w szerszy trend nacjonalizacji aktywów zachodnich firm w Rosji. Władze rosyjskie, w odpowiedzi na sankcje i pogarszające się relacje z krajami zachodnimi, zaczęły aktywnie interweniować w gospodarkę, przejmując kontrolę nad strategicznymi aktywami. Ten proces ma na celu zminimalizowanie negatywnych skutków sankcji i zapewnienie kontynuacji produkcji, jednak w dłuższej perspektywie może negatywnie wpłynąć na klimat inwestycyjny i rozwój gospodarczy Rosji.
Przyszłość Canpack i Rockwool w Rosji jest niepewna. Rosyjskie władze mogą zdecydować się na kontynuację działalności tych firm pod nowym zarządem, jednak istnieje również ryzyko, że zostaną one zrestrukturyzowane lub zlikwidowane. W każdym przypadku, dotychczasowi właściciele stracą kontrolę nad swoimi aktywami i będą mieli ograniczone możliwości wpływania na ich los. Sytuacja ta stanowi ostrzeżenie dla innych inwestorów zagranicznych, którzy rozważają prowadzenie działalności w Rosji.
Warto zauważyć, że przejęcie aktywów Canpack i Rockwool nie jest odosobnionym przypadkiem. W ostatnich latach rosyjskie władze przejęły kontrolę nad wieloma innymi firmami zachodnimi, w tym Stalelement i Lenta. Ten trend wskazuje na rosnącą ingerencję państwa w gospodarkę i ograniczenie swobody działalności gospodarczej. W rezultacie, Rosja staje się coraz mniej atrakcyjnym rynkiem dla inwestorów zagranicznych i traci na znaczeniu w globalnej gospodarce.
