PKP Polskie Linie Kolejowe (PLK) stoją przed szansą pozyskania 7 mld zł z unijnego programu SAFE, przeznaczonego na inwestycje w infrastrukturę kolejową, w tym o kluczowym znaczeniu dla zdolności obronnych państwa. Ta potencjalna dotacja stanowi istotny impuls dla realizacji Krajowego Programu Kolejowego (KPK) i modernizacji sieci kolejowej w Polsce. Wzrost wartości inwestycji w infrastrukturę kolejową jest obserwowany od grudnia 2023 roku i ma trwać do końca 2025 roku.
Inwestycje PKP w kontekście bezpieczeństwa narodowego
Program SAFE, inicjatywa Komisji Europejskiej, ma na celu wsparcie państw członkowskich w zakupie sprzętu zbrojeniowego oraz modernizacji infrastruktury obronnej. PLK zidentyfikowały szereg inwestycji, które wstępnie zakwalifikowały się do finansowania z tego programu. Jak informuje Marcin Mochocki, przedstawiciel PKP PLK, “Zgłoszone przez nas inwestycje wstępnie zakwalifikowały się do finansowania z programu SAFE, z którego możemy otrzymać aż 7 mld zł. Czekamy na ostateczne decyzje w tej sprawie”. Pozyskane środki zostaną przeznaczone na modernizację linii kolejowych o strategicznym znaczeniu.
Kluczowe inwestycje, które mogą skorzystać z finansowania z programu SAFE, to modernizacja linii Szczecin-granica państwa oraz Kędzierzyn-Koźle-Chałupki. Te projekty są szczególnie istotne z punktu widzenia zdolności obronnych kraju, umożliwiając sprawny transport wojsk i sprzętu. Wartość tych inwestycji, wraz z innymi realizowanymi w ramach KPK, sięga już 17,3 mld zł. PLK planują kontynuować intensywne inwestycje, a Marcin Mochocki podkreśla: “- W tym roku ta kwota znów znacząco wzrośnie – już ogłosiliśmy przetarg na linię 201 między Gdynią a Gdańskiem, a wkrótce opublikujemy kolejne ogłoszenia dotyczące budowy linii Podłęże–Piekiełko”.
Krajowy Program Kolejowy (KPK) i jego wpływ na PKP
Realizacja Krajowego Programu Kolejowego (KPK) stanowi fundament dla modernizacji polskiej infrastruktury kolejowej. KPK obejmuje szeroki zakres inwestycji, mających na celu poprawę jakości i bezpieczeństwa przewozów kolejowych, zwiększenie przepustowości sieci oraz dostosowanie jej do potrzeb obronnych kraju. Całkowita wartość KPK szacowana jest na 54,4 mld zł. W 2024 i 2025 roku planowane są wydatki na program obronny w wysokości odpowiednio 10 mld zł i 5 mld zł. Inwestycje te obejmują modernizację linii kolejowych w regionach takich jak Ełk, Białystok, Gdynia, Gdańsk oraz Podłęże i Piekiełko.
Wzrost wartości inwestycji w infrastrukturę kolejową jest bezpośrednio związany z realizacją KPK. PLK odnotowują rekordowy wzrost wartości inwestycji, co świadczy o intensyfikacji prac modernizacyjnych. W październiku 2025 roku planowana jest aktualizacja KPK, która uwzględni postęp w realizacji poszczególnych projektów. Spółka współpracuje z wiodącymi firmami budowlanymi, takimi jak Mirbud, Torpol i Budimex, w celu sprawnej realizacji inwestycji. Wartość kontraktów powierzonych tym firmom sięga już 122,33 mln zł i 26,5 mln zł.
Wyzwania i potencjalne opóźnienia w realizacji inwestycji PKP
Pomimo pozytywnych perspektyw, realizacja inwestycji PKP napotyka na pewne wyzwania. Jednym z nich są protesty i długotrwałe procesy przetargowe, które mogą prowadzić do opóźnień w realizacji projektów. Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) odgrywa istotną rolę w rozstrzyganiu sporów związanych z przetargami. Opóźnienia w realizacji inwestycji mogą skutkować ryzykiem niewykorzystania unijnego finansowania, co stanowi poważne zagrożenie dla planów modernizacyjnych. PLK musi efektywnie zarządzać procesem inwestycyjnym, aby uniknąć strat finansowych i zapewnić terminową realizację projektów.
Dodatkowo, należy uwzględnić ogólny kontekst gospodarczy i polityczny, który może wpływać na dostępność środków finansowych i tempo realizacji inwestycji. Wzrost kosztów materiałów budowlanych i pracy może również negatywnie wpłynąć na budżety projektów. PLK musi monitorować sytuację na rynku i podejmować odpowiednie działania, aby zminimalizować ryzyko przekroczenia budżetów. Całkowita wartość inwestycji w infrastrukturę kolejową w Polsce, uwzględniając KPK i inne projekty, przekracza obecnie 43,7 mld EUR, co odpowiada około 183,5 mld zł.
Finansowanie i perspektywy dla PKP w przyszłości
Pozyskanie 7 mld zł z unijnego programu SAFE stanowi istotny krok w kierunku wzmocnienia finansowego PKP PLK. Dodatkowe środki pozwolą na przyspieszenie realizacji kluczowych inwestycji i poprawę stanu sieci kolejowej. PLK planują kontynuować intensywne działania w zakresie pozyskiwania finansowania z różnych źródeł, w tym z funduszy europejskich i krajowych. Wartość planowanych inwestycji w infrastrukturę kolejową w Polsce w najbliższych latach szacowana jest na 4,6 mld zł i 5 mld zł.
Modernizacja infrastruktury kolejowej ma kluczowe znaczenie dla rozwoju gospodarczego kraju i poprawy jakości życia obywateli. Sprawny i bezpieczny transport kolejowy przyczynia się do zwiększenia mobilności, redukcji emisji zanieczyszczeń i poprawy konkurencyjności gospodarki. PLK odgrywają kluczową rolę w realizacji tych celów, inwestując w nowoczesne technologie i infrastrukturę. Średnia wartość inwestycji na jednego pracownika PKP PLK wynosi około 15 tys. zł. PKP, dzięki strategicznym inwestycjom, umacnia swoją pozycję jako kluczowy element polskiego systemu transportowego.
Inwestycje PKP PLK w infrastrukturę kolejową, wspierane przez program SAFE, stanowią istotny element wzmocnienia bezpieczeństwa narodowego i rozwoju gospodarczego Polski. Spółka stoi przed wyzwaniem efektywnego zarządzania procesem inwestycyjnym i minimalizacji ryzyka opóźnień. Sukces tych inwestycji będzie miał pozytywny wpływ na funkcjonowanie całego kraju.
