W pierwszych trzech kwartałach 2025 roku obserwowany jest wyraźny wzrost aktywności kredytowej w sektorze nieruchomości w Europie Środkowej i Wschodniej (CEE). Polska wyróżnia się jako lider w regionie, a ten trend jest bezpośrednio związany z cyklem obniżek stóp procentowych, który rozpoczął się w połowie 2024 roku. Ten wzrost aktywności kredytowej w sektorze nieruchomości jest kluczowym wskaźnikiem poprawy nastrojów na rynku.
Wzrost Akcji Kredytowej Banków w CEE: Analiza Sytuacji
Z raportu KPMG wynika, że aż 66% banków w regionie CEE planuje zwiększenie akcji kredytowej w ciągu najbliższych 12-18 miesięcy. Ten wzrost nie jest jednak równomierny. Polska, z udziałem 36% w całkowitym portfelu kredytów nieruchomościowych w regionie, wyprzedza inne kraje, takie jak Czechy i Węgry. Obecna sytuacja stanowi znaczącą zmianę w porównaniu z rokiem 2024, kiedy to rynek był zahamowany przez wysokie stopy procentowe.
Monika Dębska-Pastakia, ekspertka KPMG, podkreśla: „– Z perspektywy polskiego rynku widzimy wyraźne przejście od fazy wstrzymanych decyzji do ostrożnego, ale konsekwentnego powrotu aktywności. Banki pozostają selektywne, jednak dobrze przygotowane projekty – z realistycznymi założeniami finansowymi i uporządkowaną strukturą podatkową – mają dziś większe szanse na pozyskanie finansowania niż jeszcze rok temu.” Ta selektywność jest kluczowa dla stabilności portfeli kredytowych banków.
Czynniki Napędzające Wzrost Finansowania Nieruchomości przez Banki
Głównym czynnikiem napędzającym ożywienie na rynku finansowania nieruchomości jest obniżka stóp procentowych. Spadek kosztu pieniądza bezpośrednio wpływa na dostępność kredytów i poprawia rentowność projektów deweloperskich. Dodatkowo, poprawa nastrojów na rynku, związana z oczekiwaniem na dalsze obniżki stóp oraz stabilizacją sytuacji gospodarczej, zachęca inwestorów do podejmowania decyzji. Wzrost aktywności kredytowej jest również wspierany przez poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstw.
Wzrost portfeli kredytowych związanych z nieruchomościami jest widoczny we wszystkich segmentach rynku. Dotyczy to zarówno finansowania budowy nowych obiektów, jak i refinansowania istniejących kredytów. Banki koncentrują się na projektach o wysokim potencjale zwrotu i stabilnym źródle przychodów. Wzrost akcji kredytowej jest szczególnie zauważalny w finansowaniu nieruchomości komercyjnych.
Kryteria ESG i ich Wpływ na Decyzje Banków
Finansowanie nieruchomości coraz wyraźniej koncentruje się na jakości aktywów i ich odporności w długim terminie. Kryteria ESG (Environmental, Social, and Governance) odgrywają coraz większą rolę w procesie decyzyjnym banków. Monika Dębska-Pastakia zauważa: „–Finansowanie nieruchomości coraz wyraźniej koncentruje się na jakości aktywów i ich odporności w długim terminie. ESG, efektywność energetyczna i transparentne dane techniczne przestały być elementem dodatkowym. Są dziś podstawowym warunkiem rozmów z bankami.” Banki oczekują od deweloperów spełnienia wysokich standardów środowiskowych i społecznych.
Aż 83% banków w regionie CEE deklaruje, że kryteria ESG mają istotny wpływ na ich decyzje kredytowe. Efektywność energetyczna budynków, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii oraz dbałość o dobrostan społeczny to kluczowe elementy oceniane przez banki. Projekty, które spełniają te kryteria, mają większe szanse na pozyskanie finansowania i korzystniejsze warunki kredytowe.
Wpływ na Deweloperów i Rynek Nieruchomości: Rola Banków
Ożywienie na rynku finansowania nieruchomości stwarza nowe możliwości dla deweloperów. Dostęp do kredytów pozwala na realizację nowych projektów i rozwój istniejących inwestycji. Jednak, jak podkreślają eksperci, banki są bardziej wymagające niż wcześniej. Deweloperzy muszą przedstawić solidne plany biznesowe, realistyczne założenia finansowe i zapewnić transparentność w zakresie struktury podatkowej.
Szacuje się, że około 2/3 deweloperów w Polsce planuje zwiększenie inwestycji w nowe projekty w ciągu najbliższych 12-18 miesięcy. Wzrost dostępności finansowania ma również pozytywny wpływ na ceny nieruchomości. Analitycy przewidują, że ceny mieszkań i lokali komercyjnych będą rosły w tempie 20% rocznie w najbliższych latach.
Regionalne Różnice i Perspektywy dla Banków w CEE
Aktywność kredytowa w poszczególnych krajach regionu CEE różni się w zależności od sytuacji gospodarczej i regulacji prawnych. Polska, jako największa gospodarka w regionie, przyciąga największą liczbę inwestycji i oferuje największe możliwości dla banków. Czechy i Węgry również odnotowują wzrost aktywności kredytowej, ale w mniejszym stopniu niż Polska.
W strefie euro, gdzie stopy procentowe są na niższym poziomie, finansowanie nieruchomości jest bardziej dostępne. Jednak, ze względu na wyższe wymagania regulacyjne, proces uzyskiwania kredytu może być bardziej skomplikowany. Banki w strefie euro koncentrują się na projektach o wysokiej jakości i stabilnym źródle przychodów. Wzrost akcji kredytowej w regionie CEE jest postrzegany jako pozytywny sygnał dla gospodarki.
Wzrost aktywności kredytowej w sektorze nieruchomości w Europie Środkowej i Wschodniej, z Polską na czele, jest wynikiem kilku czynników. Obniżka stóp procentowych, poprawa nastrojów na rynku oraz rosnąca rola kryteriów ESG to kluczowe elementy tego trendu. Banki odgrywają kluczową rolę w finansowaniu rozwoju rynku nieruchomości i wspieraniu wzrostu gospodarczego w regionie. Wzrost akcji kredytowej w sektorze nieruchomości jest kluczowym wskaźnikiem poprawy nastrojów na rynku.
Ponadto, 69% banków w regionie CEE spodziewa się dalszego wzrostu popytu na kredyty hipoteczne w ciągu najbliższych miesięcy. 49% banków planuje wprowadzenie nowych produktów kredytowych, dostosowanych do zmieniających się potrzeb klientów. Banki w regionie CEE są dobrze przygotowane do obsługi rosnącego popytu na finansowanie nieruchomości. Wzrost akcji kredytowej w sektorze nieruchomości jest kluczowym wskaźnikiem poprawy nastrojów na rynku.
