W kwietniu 2025 roku, w obliczu potencjalnego powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu, Europa rozpoczęła rozważania dotyczące wykorzystania amerykańskich obligacji skarbowych jako narzędzia nacisku na politykę Stanów Zjednoczonych. Rozważane działania obejmują ograniczenie zakupu lub nawet sprzedaż posiadanych obligacji, co mogłoby znacząco podnieść koszty finansowania długu publicznego USA. Ta potencjalna strategia, choć ryzykowna, wynika z obaw europejskich polityków i ekonomistów dotyczących przyszłej polityki handlowej i geopolitycznej administracji Trumpa.
Rosnąca Rentowność Obligacji i Raport Deutsche Bank
Obecnie obserwujemy wzrost rentowności amerykańskich obligacji skarbowych, co stanowi tło dla tych rozważań. Rentowność 10-letnich obligacji skarbowych USA wzrosła do 4,31% w dniu 16 stycznia 2025 roku, w porównaniu do 4,29% dzień wcześniej i 4,14% na początku roku. Ten wzrost jest częściowo spowodowany obawami dotyczącymi inflacji i przyszłej polityki monetarnej Rezerwy Federalnej (Fed). Jednakże, raport Deutsche Bank z początku stycznia 2025 roku, autorstwa George’a Saravelosa, zwrócił uwagę na potencjalną rolę Europy w kształtowaniu rynku obligacji USA. Saravelos wskazał, że Europa posiada znaczną ilość amerykańskich aktywów, co daje jej potencjalną dźwignię wpływu.
Deutsche Bank szacuje, że europejskie banki centralne i fundusze emerytalne posiadają około 50 mld euro (odpowiednik około 225 mld zł) w amerykańskich obligacjach skarbowych. Dodatkowo, europejscy inwestorzy prywatni posiadają znaczące ilości amerykańskiego długu, co zwiększa potencjalny wpływ Europy na rynek. Raport podkreśla, że Stany Zjednoczone są w dużej mierze uzależnione od finansowania deficytów budżetowych przez zagranicznych inwestorów, a ograniczenie tego finansowania mogłoby mieć poważne konsekwencje dla amerykańskiej gospodarki. To właśnie ta zależność jest kluczowym elementem rozważanej strategii.
Motywacje Europy i Potencjalne Scenariusze
Główną motywacją dla Europy jest poszukiwanie narzędzi wpływu na politykę Donalda Trumpa, w szczególności w obszarach handlu, bezpieczeństwa i klimatu. W przeszłości Trump demonstrował skłonność do protekcjonizmu i jednostronnych działań, co budzi obawy w europejskich stolicach. Europa obawia się, że powrót Trumpa do władzy może doprowadzić do pogorszenia stosunków transatlantyckich i destabilizacji globalnej gospodarki.
Rozważane scenariusze obejmują zarówno ograniczenie zakupu nowych obligacji skarbowych USA, jak i stopniową sprzedaż posiadanych aktywów. Ograniczenie zakupu mogłoby doprowadzić do wzrostu rentowności obligacji, co z kolei podniosłoby koszty pożyczania dla amerykańskiego rządu. Sprzedaż obligacji miałaby bardziej bezpośredni i natychmiastowy wpływ na rynek, ale wiązałaby się z większym ryzykiem dla europejskich inwestorów. AkademikerPension, duński fundusz emerytalny, już wcześniej rozważał sprzedaż obligacji skarbowych USA ze względu na obawy dotyczące wysokiego zadłużenia Stanów Zjednoczonych. Fundusz ten posiada obligacje o wartości 100 mln dol.
Skutki dla Gospodarki USA i Europy
Podniesienie kosztów finansowania długu publicznego USA mogłoby mieć poważne konsekwencje dla amerykańskiej gospodarki. Wyższe koszty pożyczania mogłyby spowolnić wzrost gospodarczy, ograniczyć inwestycje i zwiększyć ryzyko recesji. Ponadto, wzrost rentowności obligacji mógłby negatywnie wpłynąć na rynek nieruchomości i akcji.
Jednakże, taka strategia wiąże się również z ryzykiem dla Europy. Sprzedaż amerykańskich obligacji mogłaby doprowadzić do spadku ich wartości, co spowodowałoby straty dla europejskich inwestorów. Ponadto, fala uderzeniowa na rynki finansowe mogłaby rozprzestrzenić się na inne aktywa, destabilizując europejską gospodarkę. Volker Wieland, niemiecki ekonomista, ostrzega przed potencjalnymi negatywnymi skutkami dla globalnej stabilności finansowej. Takie działania mogłyby wywołać efekt domina na rynkach.
Amerykańskie Zadłużenie i Kontekst Finansowy
Amerykańskie zadłużenie publiczne przekracza obecnie 8 bln dol. (około 28 bln zł), a deficyt budżetowy jest wysoki. Wzrost zadłużenia jest częściowo spowodowany wysokimi wydatkami na obronność, programy socjalne i obniżkami podatków. USA są w dużej mierze uzależnione od finansowania deficytów przez zagranicznych inwestorów, w tym z Europy i Azji.
Wzrost rentowności obligacji skarbowych USA odzwierciedla obawy inwestorów dotyczące przyszłej stabilności finansowej Stanów Zjednoczonych. Inwestorzy wymagają wyższej premii za ryzyko, aby trzymać amerykański dług. Dodatkowo, obawy dotyczące inflacji i przyszłej polityki monetarnej Fed również przyczyniają się do wzrostu rentowności.
Europa posiada znaczną ilość amerykańskich aktywów, w tym akcji i obligacji, o łącznej wartości szacowanej na 5 bln dol. (około 17 bln zł). Ta pozycja daje Europie potencjalną dźwignię wpływu na amerykańską gospodarkę. Jednakże, wykorzystanie tej dźwigni wiąże się z ryzykiem dla europejskich inwestorów i globalnej stabilności finansowej.
Rozważania Europy dotyczące wykorzystania amerykańskich obligacji jako narzędzia nacisku są wyrazem rosnącego niezadowolenia z polityki Stanów Zjednoczonych i obaw o przyszłość stosunków transatlantyckich. Takie działania, choć ryzykowne, mogą być postrzegane jako konieczne w celu ochrony europejskich interesów.
Tak, sytuacja jest złożona i wymaga ostrożnej analizy. Tak, potencjalne skutki dla obu stron są znaczące. Tak, decyzja o wykorzystaniu amerykańskich obligacji jako narzędzia nacisku będzie miała dalekosiężne konsekwencje. Tak, Europa musi dokładnie rozważyć wszystkie ryzyka i korzyści przed podjęciem ostatecznej decyzji.
