W 2025 roku obserwowaliśmy zaskakującą dysproporcję pomiędzy spadkiem cen paliw a brakiem analogicznych zmian w cenie prądu w Polsce i w Europie. Ten fenomen, jak wskazują eksperci, wynika ze zmieniającej się struktury kosztów w sektorze energetycznym, a tradycyjne zależności ekonomiczne ulegają osłabieniu. Analiza sytuacji z 2025 roku pokazuje, że cena prądu przestała być bezpośrednio determinowana przez ceny paliw. W artykule przedstawimy szczegółowe przyczyny tego zjawiska, jego skutki dla odbiorców oraz perspektywy na przyszłość.
Przyczyny braku spadku ceny prądu w 2025 roku
Kluczowym czynnikiem wpływającym na utrzymywanie się wysokiej ceny prądu w 2025 roku były rosnące koszty systemowe i regulacyjne. Obejmują one opłaty związane z utrzymaniem stabilności sieci, zapewnieniem rezerw mocy oraz finansowaniem odnawialnych źródeł energii. Dodatkowo, polityka klimatyczna, w szczególności wysokie ceny uprawnień do emisji CO₂, znacząco wpływała na koszty produkcji energii elektrycznej. W lipcu 2025 roku cena uprawnień do emisji CO₂ osiągnęła poziom 86 EUR/t, a w styczniu 2026 roku wzrosła do 92 EUR/t. Te wzrosty bezpośrednio przekładały się na koszty wytwarzania energii w elektrowniach węglowych i gazowych.
Ograniczenia w infrastrukturze sieciowej również przyczyniły się do utrzymywania wysokiej ceny prądu. Brak wystarczającej przepustowości sieci uniemożliwiał efektywny transport energii z obszarów, gdzie była ona tania, do obszarów, gdzie zapotrzebowanie było wysokie. To z kolei prowadziło do wzrostu cen niezbilansowania, czyli kosztów związanych z utrzymaniem równowagi pomiędzy produkcją a zużyciem energii. Zgodnie z analizami PSE, Operatora Systemu Przesyłowego, modernizacja infrastruktury sieciowej jest kluczowa dla obniżenia kosztów i poprawy efektywności systemu energetycznego.
Marlena Stuglik, Commercial Solutions Manager w MET Polska, w wypowiedzi dla portalu gospodarkamorska.pl, podkreśliła, że “założenie, że tańsze paliwa oznaczają tańszy prąd, dziś działa coraz słabiej”. Ta obserwacja potwierdza trend odchodzenia od bezpośredniego powiązania cen paliw z ceną prądu. Wzrost znaczenia kosztów emisji CO₂, opłat systemowych i regulacyjnych sprawia, że cena prądu jest coraz bardziej determinowana przez czynniki niezależne od cen surowców energetycznych.
Skutki wysokiej ceny prądu dla odbiorców i rynku energetycznego
Wysoka cena prądu w 2025 roku miała negatywny wpływ na koszty funkcjonowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Przedsiębiorstwa, szczególnie energochłonne, musiały zmierzyć się ze wzrostem kosztów produkcji, co wpłynęło na ich konkurencyjność. Gospodarstwa domowe odczuły wzrost rachunków za energię elektryczną, co obniżyło ich siłę nabywczą. W konsekwencji, wysoka cena prądu przyczyniła się do spowolnienia wzrostu gospodarczego.
Zwiększone znaczenie elastyczności i magazynów energii stało się widoczne w 2025 roku. Odbiorcy, w celu obniżenia kosztów, zaczęli inwestować w rozwiązania pozwalające na optymalizację zużycia energii, takie jak inteligentne liczniki, systemy zarządzania energią oraz magazyny energii. Magazyny energii, zarówno te stacjonarne, jak i te w pojazdach elektrycznych, umożliwiają magazynowanie energii w okresach niskich cen i wykorzystywanie jej w okresach wysokich cen. To z kolei przyczynia się do stabilizacji cen i zmniejszenia zmienności rynku.
Zwiększona zmienność cen niezbilansowania była kolejnym skutkiem wysokiej ceny prądu w 2025 roku. Niestabilność w produkcji energii z odnawialnych źródeł, takich jak energia wiatrowa i słoneczna, powodowała częste wahania w podaży energii elektrycznej. To z kolei prowadziło do wzrostu cen niezbilansowania, czyli kosztów związanych z utrzymaniem równowagi pomiędzy produkcją a zużyciem energii. PSE, w swoich raportach, podkreślało potrzebę inwestycji w elastyczne źródła energii i magazyny energii w celu zmniejszenia zmienności cen.
Analiza cenowa i perspektywy na przyszłość
W 2025 roku średnia cena energii elektrycznej w Polsce osiągnęła poziom 467 zł/MWh. Ta cena była znacznie wyższa niż w poprzednich latach i odzwierciedlała rosnące koszty systemowe, regulacyjne oraz ceny uprawnień do emisji CO₂. Analiza cenowa wykazała, że cena prądu przestała być bezpośrednio zależna od cen paliw, a coraz większy wpływ mają czynniki niezależne od surowców energetycznych. Wzrost znaczenia kosztów emisji CO₂ i opłat systemowych sprawia, że cena prądu jest coraz bardziej determinowana przez politykę klimatyczną i regulacje prawne.
Perspektywy na przyszłość wskazują na utrzymywanie się wysokich cen energii elektrycznej. Wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną, związany z procesem elektryfikacji gospodarki, oraz dalszy wzrost cen uprawnień do emisji CO₂ będą sprzyjać wzrostowi cen. Jednocześnie, inwestycje w odnawialne źródła energii i magazyny energii mogą przyczynić się do stabilizacji cen i zmniejszenia zmienności rynku. Kluczowe dla obniżenia kosztów będzie również modernizacja infrastruktury sieciowej i poprawa efektywności systemu energetycznego.
Długoterminowa strategia energetyczna Polski powinna uwzględniać te czynniki i skupić się na rozwoju elastycznych źródeł energii, magazynów energii oraz modernizacji infrastruktury sieciowej. Inwestycje w te obszary pozwolą na obniżenie kosztów, poprawę efektywności i zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego kraju. Ważne jest również stworzenie stabilnych i przewidywalnych ram regulacyjnych, które będą sprzyjać inwestycjom w sektorze energetycznym. Przyszłość ceny prądu w Polsce będzie zależeć od skuteczności realizacji tych celów.
Podsumowując, sytuacja z 2025 roku pokazuje, że cena prądu przestała być bezpośrednio zależna od cen paliw. Rosnące koszty systemowe, regulacyjne, polityka klimatyczna oraz ograniczenia w infrastrukturze sieciowej mają coraz większy wpływ na kształtowanie się ceny energii elektrycznej. Wysoka cena prądu ma negatywny wpływ na gospodarkę i społeczeństwo, dlatego kluczowe jest podjęcie działań mających na celu obniżenie kosztów i poprawę efektywności systemu energetycznego.
